Leven uit de Bron
2004-01-09
Wie de gemeentegids van de Nederlands Gereformeerde Kerk te Amstelveen opslaat, zal daarin als eerste het op deze bladzij weergegeven ‘mission statement’ lezen. Bedoeld als een soort stemvork voor de diverse activiteiten die we ondernemen. Het is een van de uitvloeisels van de cursus waarmee kerkenraad en gemeente, inmiddels al weer drie jaar geleden, aan de slag zijn geweest.- Jaargang 48
- nummer 1
'Leven uit de Bron', zo heet deze cursus. Geschreven door ds. Marius Noorloos, die vorig jaar met emeritaat ging als predikant en gemeenteadviseur voor de SOW-kerken in Gelderland. Het verschijnen van de vijfde druk van deze cursus is aanleiding om er in kort bestek nog eens aandacht voor te vragen. Ds. J.C. Schaeffer heeft eerder in Opbouw de tweede druk van deze cursus al uitgebreider besproken (45e jrg, 2 februari 2001, blz. 48-49).
Schaeffers positieve recensie van destijds heeft zelfs de achterflap van de jongste uitgave gehaald, die aanzienlijk in omvang is toegenomen.
Dit laatste is ongetwijfeld een gevolg van de oproep van ds. Noorloos om ‘even Apeldoorn te bellen’ (alwaar hij woont) om opgedane ervaringen en eventuele suggesties aan hem door te geven. Daardoor is het boek nu met tal van nieuwe bijlagen verrijkt.
Deze bijlagen bevatten o.a. verslagen van diverse kerken die inmiddels met het materiaal van deze cursus hebben gewerkt. Goed om te lezen en je door te laten inspireren.
In deze groeiende omvang van het aantal bijlagen schuilt echter ook het gevaar dat het boek daardoor het aantrekkelijke van zijn oorspronkelijke beknoptheid zou kunnen verliezen. Juist deze beknoptheid zal een kerkenraad er eerder toe verleiden om deze cursus ter hand te nemen.
GGD
Vanuit de opleiding in Apeldoorn werd ons destijds de afkorting ‘GGD’ bijgebracht. In de kerk draait het om Geloof, Gemeenschap en Dienst.
Geloof in Jezus Christus, gemeenschap met elkaar en dienst aan de samenleving. Rond deze drieslag heeft ds. Noorloos zijn cursus opgebouwd, zij het dat hij daar andere bewoordingen voor gebruikt. Voor een gereformeerde kerk(enraad) zal het over het algemeen niet nieuw zijn wat in dit cursusboek aan de orde wordt gesteld. Dat bleek ook destijds, toen we er in Amstelveen mee aan het werk gingen. Eerst intern als kerkenraad en later via themadiensten en wijkavonden met de gemeente. De kracht van deze cursus ligt echter in het stimuleren van een gezamenlijke bezinning op de drie kernpunten van het gemeente-zijn, rechtstreeks gekoppeld aan het gezamenlijk vaststellen van concrete bouwstenen om mee aan het werk te gaan. Alles vanuit de grondgedachte dat geloofsopbouw en gemeenteopbouw onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Je kunt als gelovigen niet werkelijk betrokken zijn bij elkaar en bij Christus’ werk in de wereld, als je niet leeft vanuit een betrokkenheid bij Christus zelf. Ook de kerkenraad zou dan niet enkel een werkgemeenschap moeten zijn, die een omvangrijke agenda heeft af te werken, maar ook en zelfs primair een geloofs- en gebedsgemeenschap. Dit om verzakelijking van de werkzaamheden te voorkomen en de eigen betrokkenheid op Christus de Bron van alles te laten zijn. Zo worden kerkenraden in deze cursus aangemoedigd om meer ruimte te geven aan bezinning, aan gesprek over het bijbelgedeelte van die dag, en aan onderling meeleven en gebed.
Geloofsopbouw blijkt een vruchtbare weg waarlangs aan het doel van gemeenteopbouw gewerkt kan worden.
Vijf dagdelen
Nu heeft een kerkenraad doorgaans een drukke agenda en zal er zekere huiver zijn om buiten de agenda om nog een gezamenlijke cursus te volgen.
Wanneer de kerkenraad echter tegelijkertijd het gevoel heeft niet altijd met wezenlijke zaken bezig te zijn of een periode met de nodige spanningen achter de rug heeft, kan het volgen van een gezamenlijke cursus grote waarde hebben. ‘Leven uit de Bron’ leent zich hier bij uitstek voor. Deze cursus concentreert zich namelijk op de kern van het gemeenteleven en is zo opgebouwd, dat hiervoor in principe slechts vijf dagdelen hoeven worden gereserveerd:
• een eerste dagdeel voor informatie, overleg en het maken van de nodige afspraken
• een tweede dagdeel is gewijd aan het subthema ‘zelf leven uit de Bron’
• een derde aan ‘samen leven uit de Bron’
• een vierde aan ‘anderen laten leven uit de Bron’
• en het geheel wordt afgesloten met een dagdeel waarop de resultaten van de gezamenlijke bezinning in een praktisch opbouwplan worden samengebracht
Opbouwplan
Dit opbouwplan bestaat concreet uit een naar prioriteit geordend overzicht van de verschillende bouwstenen die tijdens de dagdelen rond de diverse subthema’s zijn aangedragen.
Deze bouwstenen bewegen zich op een drietal verschillende niveau’s: bouwstenen voor je persoonlijk leven (waarmee iedereen direct zelf aan het werk kan gaan), bouwstenen voor de kerkenraad en bouwstenen voor de gemeente.
Geen dikke beleidsnota’s dus en grootse visioenen, maar niets meer en niets minder dan een geordende reeks van met elkaar vastgestelde en daardoor ook zo breed mogelijk gedragen bouwstenen. De bedoeling is dan rond elk subthema direct met de hoogst gewaardeerde bouwsteen aan de slag te gaan, zodat tegelijkertijd aan alle drie kernpunten van het gemeente-zijn gebouwd wordt. Deze sterk praktische aanpak heeft het voordeel dat het alleszins behapbaar blijft en dat de cursus na een paar jaar bij een veranderde samenstelling van de kerkenraad zelfs nog wel eens herhaald zou kunnen worden.
Het belang van een goede stemvork
In de praktijk zal die herhaling ook onmisbaar blijken te zijn. ‘Een goed begin is weliswaar het halve werk, maar zonder een geschikt vervolg heeft het geen toekomst’, aldus Noorloos. Want je kunt samen nog zo’n mooi mission statement formuleren, maar het komt alleen tot zijn recht als alle gemeentelijke activiteiten ook regelmatig aan de hand hiervan worden geëvalueerd. Het beeld van de stemvork wijst daar ook op. De vraag die steeds weer gesteld moet worden is of je nog op de juiste toonhoogte zit. Het is zinvol om deze stemvork ook steeds weer naast de vaak overvolle agenda van de kerkenraad te houden.
Waar gaat de meeste tijd en aandacht naar uit? Je zou de kerken raadsagenda zelfs kunnen indelen aan de hand van de genoemde drieslag ‘zelf leven uit de Bron’, ‘samen leven uit de Bron’ en ‘anderen laten leven uit de Bron’. Zeker, het valt in de praktijk niet altijd mee om de ruimte die aan elk van deze drie wordt besteed in balans te houden, maar het gebruik van een goede stemvork kan helpen om samen steeds weer de afgesproken toon te vinden. Dat de cursus ‘Leven uit de Bron’ nu al aan zijn vijfde herdruk toe is, bevestigt de gebleken bruikbaarheid ervan en zal kerkenraden hopelijk stimuleren om er hun winst mee te doen.
N.a.v. M. Noorloos, 'Leven uit de Bron.
Via geloofsopbouw naar gemeenteopbouw', Kampen 2003, vijfde, bewerkte druk, 168 blz., 14,90 euro.
| ‘In het licht van Gods grote liefde willen we als volgelingen van Jezus Christus, de gekruisigde en opgestane Heer, onder leiding van de Heilige Geest leren God lief te hebben met heel ons leven en de naaste als onszelf. Om dit christelijk leven tot ontwikkeling te laten komen zijn we bereid ons, persoonlijk en samen, te oefenen in • betrokkenheid bij de Heer • betrokkenheid bij elkaar als zijn volgelingen, • betrokkenheid bij zijn werk in en voor de wereld.’ |