EU-regels raken ook kerken
2004-02-20
Temidden van alle discussies over nieuwe toetreders tot de EU, de toegang tot onze arbeidsmarkt en de vraag of Turkije nu wel of niet ‘Europees’ is, oefent ‘Brussel’ ook invloed uit op de kerken. De Commissie Contact Hoge Overheid van onze kerken meldt dat vanuit het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (CIO) aan de Landelijke Vergadering.- Jaargang 48
- nummer 4
‘Bij de uitbreiding van de bevoegdheden van de EU komen steeds vaker vragen aan de orde over de positie van de godsdienst, kerken en de EU.
De EU maakt regels, die de positie van de kerken rechtstreeks raken, zoals de Kaderrichtlijn voor gelijke behandeling in werkgelegenheid en beroep.’ Het CIO ziet ook een ontwikkeling, die nog principiëler ligt, zoals de godsdienstvrijheid.
‘In de regelgeving moet het recht op vrijheid van godsdienst worden gewaarborgd. Er is nu een Conventie voor de toekomst van Europa ingesteld en indirect – via de Commissie van bisschoppenconferenties en de Conferentie van Europese Kerken – volgt het CIO bij de Conventie de manier waarop de grondrechtenbescherming en met name de godsdienstvrijheid worden vastgelegd.’
Ecotax terug
In de verslagperiode van september 2000 tot mei 2003 boog het CIO zich ook over de gevolgen van de Wet bescherming persoonsgegevens voor de kerken. ‘Gegevensverwerkingen moeten in beginsel worden gemeld aan het College bescherming persoonsgegevens, maar die meldplicht geldt onder bepaalde voorwaarden niet voor kerkgenootschappen.’ Heel praktisch was ook het overleg over de terugbetaling van de helft van de ecotax, die eerder al gold voor charitatieve en het algemeen nut beogende instellingen met notarieel goedgekeurde statuten. Kerken hebben geen statuten en kwamen dus niet voor terugbetaling in aanmerking, maar omdat de wetgever die ongelijkheid niet had bedoeld, wordt gewerkt aan een wetswijziging.
Overleg met de Verkeer en Waterstaat leidde in oktober 2001 tot de oprichting van de Stichting Intermediair Kerkomroep Nederland en een startsubsidie van twee miljoen gulden. De stichting beoogt uitzending van kerkdiensten (kerktelefoon) en vergelijkbare gebeurtenissen te verzorgen tegen een zo laag mogelijke kostprijs.
CIO-organisatie
Het CIO telt 22 kerkgenootschappen en concentreert zich op de juridische, institutionele en financiële belangen van kerken in relatie tot de overheid.
Namens de NGK Commissie Contact met de Hoge Overheid (CCHO) zit R.R. Roukema in het CIO. Subcommissies van het CIO houden zich bezig met de geestelijke verzorging van militairen en die in gevangenissen en andere justitiële inrichtingen. NGK-vertegenwoordigers daarin zijn drs. H.C.F. van den Berg en ds. J.M. Smelik.
Naast het CIO bestaat sinds 2002 het Contactorgaan Moslimorganisaties, dat voor de moslimorganisaties eenzelfde rol speelt als het CIO voor de kerken.
Kerkenstem
De CCHO blijft zich namens de kerken uitspreken over brede onderwerpen, zoals in het recente verleden een protestbrief tegen openstelling van het huwelijk voor mensen van gelijk geslacht.
‘Met name als volgens de commissie over zo’n onderwerp een eensluidende opvatting in onze kerken bestaat. De commissie is niet meningsvormend, maar “representeert” uitsluitend de opvattingen in onze kerken bij de overheid. Zeker in kwesties waarin het gaat om mensen zal zij zich terughoudend, voorzichtig en in een sfeer van pastorale wijsheid opstellen.’ Zo neemt de CCHO als waarnemer deel van het in oktober 2002 opgerichte Platform Waarden en Normen, waarbij zich circa honderd gemeenten uit de gereformeerde gezindte hebben aangesloten. ‘Wij zijn betrokken bij de activiteiten van het platform, maar als waarnemer behouden wij een eigen positie, waardoor wij al dan niet samen met andere kerken eigen initiatieven kunnen nemen.’ Tenslotte informeerde het CCHO de kerken over de wijziging van de inkomstenbelasting. Die kwam er voor predikanten op neer, dat ze konden kiezen tussen een ‘pseudo-ondernemerschap’ of een ‘pseudo-werknemerschap’.
‘Voor zover bekend, hebben vrijwel alle predikanten in onze kerken gekozen voor het pseudoondernemerschap en hebben zich op dit vlak nog geen problemen voorgedaan.’ (www.ngk.nl/ccho)