Jeugdkerken meer dan een hype
2004-03-19
Jeugdkerken. Ze schieten als paddestoelen uit de grond in Nederland. Afgelopen jaar kwamen er vijftien nieuwe jeugdkerken bij, zodat het totale aantal ruim boven de vijftig ligt. Een hype of een blijvend verschijnsel? In februari bestond jeugdkerk Amersfoort, Heartbeat, een jaar. Een turbulent jaar dat met een vliegende start begon, achthonderd jongeren bezochten de allereerste viering. Nog steeds trekt Heartbeat elke maand ruim duizend bezoekers.- Jaargang 48
- nummer 6
Hilde (20 jaar) komt bijna elke maand naar de jeugdkerk in Amersfoort. Zelf zit ze in de Gereformeerd-Vrijgemaakte Kerk in Amersfoort. ‘Bij Heartbeat word ik vaak weer even op mijn plaats gezet. Het zijn de basis dingen die worden verteld. Dat je alleen gered kan worden via Jezus, maar het wordt vaak op een pakkende manier gebracht. Wat ik erg mooi vind is dat christenen uit alle soorten kerken samen God dienen.’ Ayla (16 jaar) is medewerker van Heartbeat bij het dramateam. Op zondag zit ze in de Nederlands Gereformeerde Kerk. Ayla is al bij Heartbeat betrokken vanaf het eerste begin. ‘Ik vind het super om mensen via drama, muziek en een hele dienst te vertellen over hoe geweldig goed en liefdevol God is’ zegt ze. Dirk-Jan (19 jaar) komt uit Veenendaal en is lid van evangeliegemeente ‘De Regenboog’. Dirk-Jan is nu vier keer bij Heartbeat geweest. ‘Ik ben tijdens de Heartbeatdienst van oktober tot geloof gekomen. Dat wil zeggen, daar heb ik de knoop doorgehakt. Ik voel me erg op mijn gemak bij Heartbeat en vind de boodschap die uitgedragen wordt ook erg goed. Ik luister altijd graag naar de sprekers.’
Eigentijds
Heartbeat heeft ongeveer tachtig medewerkers en ziet elke maand ruim duizend jongeren de vieringen bezoeken.
Met een mix van muziek, een spreker, drama en audiovisuele middelen proberen de medewerkers het evangelie dichterbij naar jongeren toe te brengen. Want dat is wat er in het mission statement van de jeugdkerk staat: ‘Heartbeat, jongerenkerk Amersfoort, wil jongeren op eigentijdse wijze brengen tot een relatie met de levende God.’ Heartbeat richt zich, in tegenstelling tot veel andere jeugdkerken, op buitenkerkelijke jongeren.
Toch trekken de vieringen van de jeugdkerk ook in Amersfoort veel christelijke jongeren. Deze worden gestimuleerd om niet-christelijke vrienden mee te nemen. Onlangs kreeg elke bezoeker van Heartbeat een bijbeltje mee naar huis dat hij of zij moest weggeven aan een nietchristelijke vriend of vriendin.
Durf te confronteren
Het is in Amersfoort niet veel anders dan in andere plaatsen. De jeugdkerk kan rekenen op bezoekersaantallen waarvan een gewone gemeente enkel kan dromen. Maar, Hilde ziet de jongerenkerk niet als een echte kerk: ‘Het is meer een samenkomst waar God zeker aanwezig is. Hij wordt daar gediend en bekend gemaakt, maar bij een kerk denk ik ook aan een gemeente’.
Daarom zien Hilde en Ayla de vieringen van Heartbeat ook niet als vervanging van hun eigen kerk.
Ayla: ‘Vervanging vind ik klinken alsof het oude niet goed meer is. Ik kan mijn eigen geloof meer verdiepen en beleven in Heartbeat. Ik zie Heartbeat meer als naast de kerk.’ Dirk-Jan is het daar mee eens: ‘Heartbeat is maar één keer in de maand, en dat vind ik toch iets te weinig. Daarbij vind ik het heerlijk om naast mijn moeder en mijn zus in ‘mijn eigen’ kerk te zitten.
Ik vind het wel een geweldige ‘toevoeging’ op de zondag.’ De vraag blijft hoe het komt dat jeugdkerken door het hele land zoveel bezoekers trekken, terwijl de traditionele kerken zoveel moeite moeten doen om hun jongeren vast te houden.
Hilde: ‘Ik denk dat de kerken eerlijk naar de jongeren moeten zijn: wat zegt de bijbel? Op Heartbeat durven ze de confrontatie vaak wel aan, in de kerk wordt er omheen gedraaid. Je móet kiezen voor of tegen Jezus. De traditionele kerken moeten ook luisteren naar wat de jongeren te vertellen hebben, ze de ruimte geven en laten merken dat ze met hen bezig zijn.
Bij mij in de kerk worden bepaalde dingen niet gedaan omdat er dan een of twee de kerk uitlopen. Terwijl misschien wel tien jongeren niet meer komen, omdat er niet naar hen geluisterd wordt.’ Dirk-Jan denkt ook dat de kerken niet goed aansluiten op de denkwereld van jongeren. ‘Het beeld dat jongeren over de kerk hebben is: een stoffige oude spreker, pastoor, of voorganger, noem hem hoe je wilt, die vage woorden brabbelt. Hij leest onverstaanbare teksten uit een minstens zo onbegrijpelijke bijbel.
Daarnaast staat de gemeente op, brabbelt wat mee met het orgel, zegt gezamenlijk ‘halleluja’ en gaat weer naar huis. En als je daar ’s morgens om acht uur je nest voor uit moet, laat het dan maar zitten.’ Heartbeat is eigenlijk het tegenbeeld daarvan. Er wordt niets gezegd dat onbegrijpelijk is; de boodschap is heel duidelijk.’
Contact met God
Na een jaar van hard werken en veel gebed is het goed om te kijken naar het effect van de jeugdkerken. Er is veel gezaaid, maar wordt er ook geoogst?
Worden de jongeren echt geraakt of zijn jeugdkerken voor hen meer een verkapte vorm van concert-
en theaterbezoek? Dirk-Jan: ‘Ik heb God in mijn hart mogen verwelkomen.
Alles wat ik op het moment aan geloof doe is meer dan wat ik deed voor ik bij Heartbeat kwam. Rob Kuipers sprak bij Heartbeat over het ‘gat in je hart’ en de manier om dat op te vullen. Ik zag hem spreken over mij in de jaren daarvoor en ik zag opeens hoe leeg de dingen waren die ik had gedaan. Blowen, zuipen, seks, zelfs vriendschappen met mensen waarvan ik dacht dat ze de beste waren; het hield opeens helemaal niets meer in. En dat was het moment dat ik begon aan een leven waarin de dingen waardevol werden.’ Maar ook voor christelijke jongeren is Heartbeat een manier om contact te maken met God. Hilde: ‘Ik ontmoet God echt bij Heartbeat. Even de wereld om me heen vergeten en gericht zijn op God. Meestal denk ik wel ‘ik ben toch niet zo'n goed christen als ik dacht’. Op de web-site van de Amersfoortse jeugdkerk is er na elke viering de gelegenheid om in het forum te schrijven. Een mevrouw schreef na de viering van februari: ‘Ik vond het heel mooi. In het begin dacht ik wel: kan die muziek niet wat zachter, maar toen de dienst eenmaal begonnen was, was ik dat al snel vergeten. Ik heb nog nooit eerder zoiets meegemaakt en vond het prachtig. Ik werd er helemaal blij van, zoveel jongeren die zo voor hun geloof uitkomen, dat had ik nog niet zo vaak gezien, ik kan er ook echt wat mee’.
Hype?
Een ding is duidelijk. Jongeren sluiten de jeugdkerken in de armen, en andersom.
Maar, voor hoe lang? Zijn jeugdkerken de nieuwste hype en zullen ze even snel roemloos ondergaan als dat ze opkwamen? Of hebben de jeugdkerken een gat in de markt ontdekt en worden ze een jongerenorganisatie zoals er zoveel zijn in christelijk Nederland? Dirk-Jan ziet de jeugdkerken nog wel een poos hun vieringen organiseren, ‘tenzij de Openbaringen van Johannes heel binnenkort uitkomen, nog wel een hele tijd!' Hilde: ‘Ik dacht eerst het zal wel een hype zijn die naar een paar maanden weer over is. Het tegendeel blijkt.’ Hoe dan ook. Biddend en zoekend gaan de jeugdkerken ook dit jaar hun weg. Kerken en jeugdkerken zijn samen op weg naar hetzelfde doel en met dezelfde missie. Naast elkaar, elkaar aanvullend en corrigerend, verbonden door het geloof in God en zijn Zoon Jezus Christus.