De basis voor de vrouw in het ambt
2004-03-19
We hebben een aardig kerkje, zo klonk het twee weken geleden. Een Nederlandse gereformeerde kerk waarin zeker verschillen bestaan, maar waarin we elkaar vasthouden omdat we allemaal op dezelfde bodem staan: de bijbel. Daar beroepen we ons op, en dan kunnen we veel van elkaar hebben.- Jaargang 48
- nummer 6
Maar nu wil het geval dat men de ambten van ouderling en predikant wil openstellen voor vrouwen. Is dat een probleem? Het is op zich geen probleem als die mensen zich gewoon zouden beroepen op de bijbel.
Dan kun je het er mee eens zijn of niet, maar binnen onze kerken is er dan wel ruimte voor. Het kan dan wel een beetje moeilijk worden, want de vrouwelijke dominee moet examen doen en kan in principe in alle gemeenten voorgaan. En als de ene gemeente anders denkt dan de ander dan ligt dat vast wel een beetje gevoelig. Maar nogmaals, als die mensen zich op de bijbel beroepen en de meerderheid gaat erin mee, dan past dat gewoon bij de manier waarop wij kerk zijn en waarop God ons zegent tot nu toe. Maar wat is het geval? Dat doen ze niet – ze beroepen zich niet op de bijbel!
Het is zelfs nog sterker. Ze zeggen openlijk: eigenlijk kan het niet, oftewel eigenlijk kon het niet - vroeger (namelijk de vrouw in het ambt van ouderling en predikant). Maar, zo luidt de redenering, de tijden zijn zo veranderd dat we het vandaag de dag niet meer kunnen maken om geen vrouwen als predikant of ouderling te hebben.
Ze luisteren dus meer naar hun omgeving, dan naar de bijbel.
Scheppingsorde
En dat is een ander verhaal. Dat zijn wij niet van elkaar gewend. Als iemand zegt: het is bijbels, dan vind ik dat tot daar aan toe. Maar als iemand zegt, het is niet bijbels, maar we doen het toch maar omdat… we ook een beetje met de tijd mee moeten… Wij waren toch die mensen die altijd naar de bijbel vroegen: 'Wat vindt de Here ervan?' Dat vind ik en dat vinden andere mensen nou zo aardig aan onze kerk: daar willen ze naar God luisteren. En nou komen ze met een voorstel om dat niet te doen, terwijl het ook nog wel gaat om mensen die de leiding moeten gaan geven aan onze kerken. We laten de diaken even buiten beschouwing, omdat men zich daarbij wel beroept op de bijbel.
Maar het is toch ook wel te verklaren.
Ze zeggen bijvoorbeeld: er is een scheppingsordening. Dat is een moeilijk woord voor het idee dat onze God vanaf het begin de man geschapen heeft als hoofd van de vrouw. En dat onderscheid man/ vrouw wordt in het in het Nieuwe Testament merkbaar bijvoorbeeld in het feit dat alleen mannen de ambten van ouderling en predikant bekleden.
De apostel is daar soms zelfs heel fel in: 'Ik sta niet toe dat een vrouw onderricht geeft of gezag heeft over de man, want…' En daar heb je dan die scheppingsordening: 'Want eerst is Adam geformeerd en daarna Eva.' (1 Tim. 2:12-15) De schrijvers van het rapport zeggen dus: Inderdaad, Paulus beroept zich op de schepping als hij het onderscheid man/vrouw wil laten doorwerken in de leiding van de kerk. Dat erkent men en vervolgens zegt men: Maar we kunnen dat vandaag de dag niet meer maken.
Wel geven ze aan dat God in de bijbel ook altijd rekening hield met de tijd waarin de gemeente leefde.
Daarom liet God de slavernij in het begin ook toe. Dat mag waar zijn, maar bij de slavernij merk je direct in het Nieuwe Testament, en ook in het Oude al, dat het eigenlijk niet past in de christelijke gemeente. Lees bijvoorbeeld de brief aan Filemon maar.
Maar bij de man/vrouw-verhouding ligt dat blijkbaar anders. Die ligt verzonken in de relatie tussen God en Christus (1 Kor. 11:3/ Ef. 5:21-33) en wordt op allerlei plaatsen in het Nieuwe Testament uitdrukkelijk aangescherpt, zo lijkt het wel.
Probleem
Mijn moeite hiermee is dat de weg die onze kerken zo aantrekkelijk maakte – dat mensen bij hun handelen op de bijbel beroepen – nu tijdens de Landelijke Vergadering waar dit onderwerp behandeld wordt, misschien wel wordt verlaten. Dat zou echt jammer zijn. Als straks iemand over iets anders zegt: ‘Ja maar, dat past toch niet meer in onze tijd,’ kun je niet meer zeggen: 'Nee, maar zo gaan wij niet met elkaar om.' Wat zegt de Here? Wat zegt de bijbel ervan volgens jou? Als de vrouw in rol van ouderling en predikant kan optreden op basis van de redenering dat wij moeten meegaan met onze tijd, moet je dan niet gewoon maar in alles met je tijd meegaan?
De weg vooruit
Ik vind dat mensen die op de LV kiezen voor openstelling van de ambten van ouderling en predikant voor vrouwen uit de kerk, dat moeten doen op basis van de argumentatielijn van het rapport. Die lijn kiest voor aanpassen aan de tijd in plaats van je houden aan de bijbel.
Wie de argumentatielijn van het rapport niet deelt – omdat onze kerk dan verandert in een kerk waar alles kan wat in de wereld vaak voorkomt – moet dat zeggen en ook niet voorstemmen. Misschien moet er dan een nieuwe commissie komen die dezelfde vraag nog eens bekijkt, en die probeert zich een mening te vormen die gebaseerd is op de uitleg van de bijbel. En als het dan niet lukt, als we erachter komen dat zoiets niet kan leiden tot vrouwelijke ouderlingen en predikanten, dan moeten we die stap ook niet zetten.