Pastoraal werker Hans Vel Tromp over Haagse Schilderswijk
2004-03-19
‘In de Schilderswijk wonen religieuze zwervers,’ zegt Hans Vel Tromp, pastoraal werker bij de STEK (Stichting Evangelieverkondiging en Kerkstichting Den Haag-Centrum). Het doel is om een kerk te vormen van en voor de Schilderswijkers in hun eigen buurt. ‘Bij mij moest er een knop om toen ik hier kwam werken,’, herinnert Hans zich. ‘Ik verwachtte ongelovige mensen te ontmoeten, maar het tegendeel is waar. Mensen zijn juist naar God op zoek. Velen geloven in God, maar zonder een kerkelijke gemeenschap. Als je de vraag zou stellen of ze in God geloven, dan zullen ze je vreemd aankijken. Natuurlijk doen ze dat! Terwijl een student aan de TU in Delft je zal zeggen dat allang bewezen is dat Hij niet bestaat.’- Jaargang 48
- nummer 6
De jongensachtig ogende Hans (39) neemt me op sleeptouw tijdens een van zijn rondes. ‘Je loopt hier feitelijk in het buitenland,’ stelt hij terwijl we koffiehuizen, een bazaar en diverse moskees passeren. De winkels brengen Oosterse producten aan de man en een Turkse visboer verkoopt Hollandse nieuwe.
De Turken en Marokkanen vormen de helft van de bevolkingsgroep van de binnenstad.
Dan volgen de Surinamers met 25 procent, de overige allochtonen (15 procent) en ongeveer een tiende Nederlanders.
‘We merken dat we aantrekkingskracht hebben op mensen die wel geloven, maar geen eigen gemeente hebben,’ licht Hans toe. ‘Vaak hebben die mensen in het verleden van God gehoord. Op de zondagsschool of in de kerk.’ Hans omschrijft de Schilderswijk als een plaats waar je niet je kinderen op wilt laten groeien. ‘Toch voel ik me hier niet onveilig. Mensen accepteren je ook als een onderdeel van de wijk. Er is hier prostitutie, criminaliteit, maar hulpverlenende instanties en een pastor horen hier net zo goed bij in de ogen van de bewoners.
Laatst werd ik aangesproken door iemand. Dat bleek de grootste drugsdealer te zijn en hij was bovendien vuurwapengevaarlijk.
Maar hij praatte met me, dat kan hier gewoon.’
Leeuwentemmer
Onderweg zien we Schilderswijker Jim in zijn deuropening staan. Vroeger trok hij als leeuwentemmer met het circus rond. Door nare ervaringen in het verleden wil hij van de kerk niets weten, maar hij nodigt ons hartelijk uit naar binnen. In zijn woonkamer zijn de muren en meubels volgestouwd met herinneringen aan zijn reizende bestaan.
Hier en daar een religieuze afbeelding, want hij gelooft wel. ‘Ik ken de bijbel beter dan Hans,’ zegt de voormalige leeuwentemmer. Die knikt bevestigend.
De leeuwentemmer is blij dat hij een praatje kan maken en vertelt beeldend en bewogen over zijn buren en familie.
Recht voor zijn raap, want zo zijn ze in de Schilderswijk. Ze nemen geen blad voor de mond. De buurman is onlangs weer beroofd en met diens gezondheid gaat het niet zo best. Er zijn problemen met een erfenis en hij heeft ruzie met zijn dochter. Zijn ogen lichten echter blij op als hij zegt dat zijn kleindochter gebeld heeft om te bedanken voor zijn verjaardagskaart.
Biggetjes kijken
‘Waarom was je er niet tijdens de kerstdienst,’ informeert Hans. ‘Je zou toch komen?’ Maar de leeuwentemmer benadrukt dat hij misschien had gezegd. ‘Kom anders een keer op de koffieochtend,’ nodigt Hans hem uit. ‘Gewoon gezellig een praatje maken met buurtbewoners.’ Maar de leeuwentemmer houdt de boot af. ‘Ik lust geen koffie,’ geint hij ontwijkend. Als we weggaan, drukt hij ons op het hart om vooral te blijven geloven.
Hans belt nog even aan bij een vrouw uit de wijk. ‘We hebben haar in de kerkdienst gemist, even kijken hoe het met haar is. Haar kinderen gaan mee op zomerkamp, eveneens een initiatief van de STEK.’ De vrouw is niet thuis.
Op straat vertelt een meisje Hans spontaan dat ze naar de biggetjes gaat kijken. Hans knoopt een gesprek aan met de wachtende moeder en biedt haar een flyer aan van de STEK. Ze weigert beleefd want ze is van een ander geloof.
Kleurrijke loopbaan
Hans heeft een kleurrijke loopbaan achter de rug. Zo was hij werkzaam in de elektrotechniek, het computerwezen en had hij later als vakfotograaf een eigen bedrijf met zijn vrouw die grafisch vormgeefster is. Er volgde een moeilijke periode waarin Hans met een zware depressie kampte.
Uiteindelijk werd hij op het gebed genezen en veranderde hij in een open en spontane persoon. De ommekeer bracht hem ertoe de deeltijd studie Theologie op te pakken in Veenendaal. De Nederlands Gereformeerde Kerken van Rijswijk en Den Haag zond hem uit als missionair pastoraal werker. Hierdoor kan hij zich de andere helft van de week bezig houden met de STEK.
Voor haar activiteiten huurt de STEK een paar dagen per week het gebouw van Stichting De Haven. Anneke de Vries, vrijwilligster van het eerste uur, is daar druk in de weer. Dominee Peter Strating begon 15 jaar geleden met evangelisatiewerk onder de bezoekers van prostituees.
Inmiddels zijn er bijbelstudies, kerkdiensten en nog veel meer. Er is een heel netwerk ontstaan in de wijk.
Ruim een jaar geleden ging de STEK van start om zich volledig te kunnen richten op het stichten van een buurtkerk.
Hans is de enige betaalde kracht en verder steken zo’n 30 vrijwilligers de handen uit de mouwen.
Luisterend bidden
Wekelijks houdt de STEK goed bezochte bijbelstudies.
De groepen gebruiken de Groot Nieuws Bijbel en het boekje ‘God leren kennen’ van ds. Peter Strating. Er is alle ruimte voor eigen inbreng.
‘De mensen kunnen hier hun verhaal kwijt,’ zegt Anneke. ,’Dat vinden ze heerlijk.
Je moet ze aandacht geven anders ben je ze zo kwijt.’ Hans: ‘Vooral in de verhalen van het Oude Testament herkennen de mensen zich zelf’’ Alle bezoekers hebben een verhaal, torsen lijden en verdriet uit het verleden mee.
Zodoende krijgen de vrijwilligers en Hans heel wat schokkende dingen te horen. ‘We proberen er veel met elkaar over te spreken. Als ik op mijn fiets zit naar mijn werk hou ik mijn stille tijd,’ legt Hans uit hoe hij daarmee omgaat. ‘En op de terugweg bid ik weer.’ Zijn docent pastorale theologie leerde hem: ‘lijden mag’, dat heeft hem ook enorm geholpen.
‘Je hoeft al het leed niet op je te nemen. Je mag luisterend bidden met de mensen, dat lucht ze al enorm op. Samen bidden werkt vaak beter dan voorlezen uit de Bijbel. Dan zien ze weer dat opgeheven vingertje.’
Evangelie verkondigen
De STEK organiseert eveneens een inloop koffieochtend en een tiener- en kinderclub. De werkstukjes van de kinderen worden in de maandelijkse kerkdienst van de Havenkerk gebruikt. Dat vinden ze geweldig.
De diensten vinden plaats in de aula van de christelijke Prinses Irene basisschool, een zwarte buurtschool.
‘Tijdens de bijbelstudie mogen ze praten,’ lacht Hans. ‘Maar in de dienst moeten ze luisteren.’ Daar hebben ze geen moeite mee.
‘Ze zuigen het evangelie als het ware helemaal in zich op,’ zegt Hans.
Michiel is zo’n voorbeeld.
‘Als je die tegenkomt ga je liever een straatje om, zo gevaarlijk ziet hij er uit,’ vertelt Hans. ‘Maar het is zo’n lieve jongen.’ Tijdens de dienst droeg hij een T-shirt waardoor zijn tatoeages zichtbaar waren. Het tweejarige zoontje van Hans tikte op Michiels arm. ‘Je mag niet op je armen tekenen,’ zei hij. Maar Michiel was zo naar de preek aan het luisteren dat hij het niet eens hoorde.
Kerk stichten
De STEK bloeit en ontwikkelt zich tot een stevige plant en is inmiddels op zoek naar een eigen pand. ‘Vanaf september gaan we wekelijks diensten verzorgen,’ vertelt Hans enthousiast. ‘Over een jaar hopen we echt een gemeente te kunnen stichten. Daar is veel steun voor nodig door gebed, maar ook financieel.
De vaste lasten in de binnenstad zijn hoog, telkens weer zien we dat God dit werk in de wijk zegent.’ Iemand verwoordde het als volgt: ‘We zijn continue bezig de stappen te volgen die God voor ons in deze wijk zet.’
Wilt u meer te weten komen over de werkzaamheden van de STEK? Dan kunt u de informatiefolder en/of nieuwsbrief aanvragen. Wellicht wilt u er een aantal voor achter in de kerk ontvangen. U kunt dit aanvragen per telefoon op 06-52 66 62 66 of per e-mail: stek@solcon.nl. Ook kunt u ons steunen door een bijdrage over te maken op giro 9436072 ten name van STEK te Voorschoten.