Burgemeester verruilt ambtsketting voor kansel
2004-07-16
Half mei nam de regio Kampen tijdens een besloten vergadering het kerkelijk examen af van een bijzonder kandidaat, de 53-jarige burgemeester T.A. Viezee van Zeewolde. De aanloop had ongeveer een jaar geduurd en vond plaats in het diepst geheim. ‘Het duurde na het examen enkele dagen tot het tot me doordrong dat het gelukt was. - Jaargang 48
- nummer 14
Toen voelde ik een bevrijding. Alsof ik was thuisgekomen.’
‘De regio heeft het echt geweldig gedaan. Niemand wist tot de formele beroepbaarstelling van mijn overstap. Zo was er bij het kerkelijk examen iemand aanwezig die voor een ander moest invallen.
Pas in de auto op weg naar de vergadering werd hem verteld wie er die avond zou worden geëxamineerd’, vertelt burgemeester Viezee.
Hij zit in zijn werkkamer in het gemeentehuis van Zeewolde - de Flevopoldergemeente die dit jaar precies twintig jaar bestaat - met uitzicht over een pleintje, de haven en het Wolderwijd.
Viezee maakte zijn overstap na het kerkelijk examen wereldkundig en verbaasde zich een beetje over de grote impact die het had op anderen. Zelf vond hij zijn functieverandering tot half mei ‘eigenlijk heel logisch en niet heel bijzonder.’ Pas na een paar dagen, weken drong het bijzondere van de situatie af en toe echt door. ‘Nu ik wat meer tot rust ben gekomen en kan terugkijken op de loopbaan die ik na het afronden van mijn studie theologie heb gevolgd, voel ik regelmatig een diepe verwondering. Ik ben vaak in de buurt van het predikantschap geweest maar werd er door de omstandigheden telkens weer vandaan getrokken. Nu is het goed.’
Politiek
Viezee is opgegroeid in de Gereformeerde Bond binnen de Hervormde Kerk. Eind jaren zeventig volgde hij de catechetenopleiding in deze kerk. Eind jaren tachtig sloot hij zijn studie theologie af aan de VU in Amsterdam. Hij ging aan de slag in het bedrijfsleven, werd bedrijfsadviseur, reisde over de wereld, ging de politiek in, kreeg een baan als raadslid in Alphen aan den Rijn en van het een kwam het ander. Vijf jaar geleden werd hij burgemeester van Zeewolde. Als een rode draad bleef het verkondigen van het evangelie echter door zijn werkzaamheden heen lopen. Viezee hield preken in gemeenten, onderwees godsdienst en maatschappijleer op scholen en gaf catechisaties. Toen hij met zijn gezin in Zeewolde kwam wonen, koos hij met zijn vrouw en kinderen voor de NGK. ‘Dat is heel heilzaam geweest. We hebben hier een heel goede plek gevonden, waardoor ik heel NGKgericht ben geraakt.’ Omdat de gemeente vacant was, gaf Viezee in Zeewolde onder andere catechisaties. ‘Met heel veel plezier.’
Kriebelen
Waarom het na al die jaren dan toch ging kriebelen en het verlangen steeds groter werd om volledig dominee te worden? ‘Natuurlijk hoef je geen dominee te worden om als christen te functioneren.
Maar de behoefte om direct het evangelie te verkondigen, is steeds sterker geworden.
Het burgemeesterschap doe ik met heel veel plezier, maar ik heb steeds meer het gevoel gekregen dat ik als predikant meer zinvol bezig kan zijn. Directer. Bovendien, ik wil niet direct zeggen dat ik nu wel klaar ben met het burgemeesterschap, maar ik ben in de loop van de tijd wel steeds meer een procesen procedurebewaker ge-
-worden. Het beroep is er sinds de invoering van de dualisering niet heel veel spannender door geworden.’ Daarbij denkt Viezee in zijn nieuwe beroep veel aan de ervaring en vaardigheden te hebben die hij heeft opgedaan in zijn loopbaan tot nu toe. Zoals het kort en zakelijk regelen van dingen: ‘een kerkenraadsvergadering zal onder mijn leiding niet heel lang duren’. Verder beschikt hij over een grote mate van flexibiliteit en is hij goed in staat groepen en mensen samen te binden: ‘het bruggenbouwen zit in de genen van een burgemeester’. Ik ben heel breed maatschappelijk georiënteerd. Ik denk dat ik minder snel het risico loop over de hoofden van mensen heen te praten dan iemand die altijd al predikant is geweest en niet in veel verschillende bedrijven heeft rondgekeken.’
Wat spreekt u aan in de NGK?
‘Het enerzijds heel schriftuurlijk bezig zijn en anderzijds de ruimte die er is om, bijvoorbeeld liturgisch, vernieuwend bezig te zijn. Ik heb ook niet overwogen om terug te gaan naar de Hervormde Kerk die nu de PKN is geworden.
Ik heb inmiddels een warme band gekregen met de NGK. Of er dingen zijn waarmee ik moeite heb?
Kijk, de kracht is ook altijd de zwakte. De NG kerken hebben iets vrij’s, iets lokaal gerichts. Daarmee heb ik op zich geen moeite. Ik ben best ruimdenkend. Maar ik ben wel heel gevoelig voor respect en eerbied. Er moet een bepaalde orde zijn in een dienst. Discipline. Dat betekent niet dat een eredienst niet vrij kan verlopen; iets kan heel vrij zijn zonder dat je inlevert op eerbied. Maar we hebben het niet over de verjaardag van de meester waarin even stukjes worden gedaan. En ja, dat speelt ook door in mijn eigen geloofsleven.
Eerbied is daarin heel belangrijk. Ik heb niet met de Here Jezus in de schoolbanken gezeten. Je zult mij nooit over Hem
horen praten alsof dat wel het geval is geweest.’
Total loss
Het kerkelijk examen dat Viezee half mei aflegde, vond hij een ‘boeiende en indringende ervaring’.
Boeiend vanwege de inhoud en de intensiteit van de ondervraging; indringend omdat het ‘een heftige avond’ was. Viezee: ‘Ik had overdag gewoon gewerkt. Het examen begon om zeven uur en duurde tot twaalf uur. Vijf uur. Dat is best heel lang. Of ik moe was na afloop? Total loss!’ Even is hij stil, dan vervolgt hij: ‘Ik vond het goed.
Heel erg goed. Uit de zorgvuldigheid en intensiteit waarmee mijn aanvraag tot beroepbaarstelling is behandeld, spreekt een stuk zorg naar de kerken toe die ik alleen maar toejuich. Het is heel belangrijk dat je goed weet waar iemand staat, hoe hij omgaat met geloofsleer, wat zijn motivatie is, enz.
voordat je hem toelaat tot de kansel.’ ‘Het had ook iets heel heftigs, wat eigenlijk pas na een paar dagen doordrong.’ Grinnikend: ‘Misschien door de vermoeidheid. Maar een roeping, waar ik vanaf 1977 schoksgewijs naartoe bewoog, was vanaf dat moment opeens tastbaar geworden. Concreet.’
Bruggenbouwer
Nadat zijn beroepbaarstelling wereldkundig was geworden, is Viezee overspoeld met preekaanvragen. Zodra een beroep op hem is uitgebracht dat hij aanvaardt, legt hij het burgemeestersambt neer.
Wat hij zal missen aan zijn huidige werk is het voortdurend in de actualiteit staan: ‘je bent als eerste van heel veel op de hoogte en dat is heel plezierig’. Viezee, overigens geen directe familie van dominee G. Visee (1908-1976) die achtereenvolgens in Nes en Wierum, Emlichheim, Leerdam en Kampen stond, is getrouwd met Emmy Viezee-Fock (bekend van columns in het blad Business Contact van de organisatie van christenzakenmensen CBMC) en is vader van drie inmiddels volwassen kinderen.