‘Dat dit kind leeft en is wie ze is, is heel bijzonder’
2003-12-19
ZWOLLE - Op een zomerse donderdagavond speelt de tienjarige Kati buiten in Tigau, een klein dorpje in het noordoosten van Roemenië.- Jaargang 47
- nummer 25
Een dronkaard roept het kind toe dat ze uit de weg moet gaan. Het meisje luistert niet en de man schiet een kogel in haar hoofd. Met een luchtbuks, een meter van haar af. Twee dagen later, op 27 juni 1998, rolt het bericht bij Eric van Gijssel in Zwolle van de fax. 'Alsof er iets in mijzelf brak.' Nu, vijf jaar later, zit de kogel nog steeds in Kati's hoofd. 'Maar ze leeft en
maakt het wonderlijk goed.'
MIRIAM DE ROOIJ
Eric en zijn vrouw Dikkie van Gijssel kennen het gezin Guther goed en gaan na de onheilstijding onmiddellijk aan de slag met hun gemeente, de NGK Zwolle. Deze onderhoudt al enige jaren intensieve contacten met Tigau. In de fax brengt Ilona Guther, moeder van Kati, de gemeente op de hoogte van het drama dat zich heeft afgespeeld. Verder vraagt ze om gebed en om financiële steun. Gebed, omdat Kati in uiterst kritieke toestand inmiddels in een ziekenhuis in Boedapest ligt; geld, omdat het vervoer per legerhelikopter daarnaartoe vierduizend Amerikaanse dollars kostte. Die dollars moeten binnen een week worden betaald en de familie Guther heeft ze niet. Na een dringende oproep in de kerk, een stukje in een Zwolse krant en in Opbouw stroomt het geld binnen. De helikoptervlucht en een aantal rekeningen van het ziekenhuis kunnen worden betaald.
En zal ik God loven als Hij alleen mijn lichaam kleedt
en alleen aan mijn gezin een woning geeft?
Als mijn naaste naakt is en op straat moet slapen,
hoe zal ik dan zeggen: Geloofd zij de goedheid van God?(...)
Riskant
Daarmee is voor Zwolle het verhaal niet afgelopen. Eric en Dikkie van Gijssel houden de eerste weken intensief contact met Ilona via fax en telefoon. Kati wordt drie keer geopereerd. Daarbij worden veel botsplinters weggehaald.
De kogel kan echter niet worden verwijderd. Die bevindt zich tussen de zenuwbanen van zien en motoriek.
Weghalen is uiterst riskant tot onmogelijk.
Aanvankelijk is Kati rechtszijdig verlamd. Ze wordt intensief begeleid, krijgt zwemtherapie en fysiotherapie en na enige weken logopedie.
Groot is de opluchting en blijdschap in Boedapest, Tigau en Zwolle als het herstel zich snel inzet. Vier weken na het ongeluk mag Kati weer naar haar moeder. Die heeft inmiddels provisorisch onderdak gevonden in Boedapest.
Omdat het er niet naaruit ziet dat Kati snel terug mag naar Roemeniëhet is onduidelijk wat de kogel in haar hoofd gaat doen en er moet intensief worden gerevalideerd - is Kati's twee jaar jongere broer Peter ook overgekomen.
Echtgenoot Bèla blijft in Roemenië. Hij heeft daar zijn werk en moet voor zijn bejaarde moeder zorgen.
Prijskaartje
Kati leert haar rechterarm en been steeds iets beter gebruiken, ze leert weer praten en kan na twee maanden zelfs naar een speciale school.
Aan dat alles hangt echter een prijskaartje en het is snel duidelijk dat Ilona en haar man Bèla dat niet kunnen opbrengen. Eric van Gijssel: 'Als gemeente hebben we toen donateurs gezocht die maandelijks een bedrag van enkele honderden guldens bijeen wilden brengen.
Daarvan kon Ilona ziekenhuisrekeningen betalen, onderdak voor haarzelf en de kinderen en de therapieën.
Het gezin krijgt immers geen geld terug van een verzekering.
Ze behoren tot de Hongaarse minderheid in Roemenië maar kunnen in Hongarije nergens aanspraak op maken.' Naar Roemenië teruggaan was geen optie. In hun eigen land was niet de zorg voorhanden die Kati nodig had. Bovendien zou daar de financiële situatie niet veel anders zijn. Ook daar doet de verzekering nauwelijks iets en moet er veel zwart worden betaald.
Toekomst
Inmiddels zorgen donateurs uit de NGK Zwolle zo al bijna vijf jaar voor het gezin Guther. 'Van het één kwam het ander', vertelt Eric van Gijssel. 'Een gezin dat je goed kent, overkomt iets ergs en roept je hulp in.
Vervolgens gaat het wonder boven wonder de goede kant op maar blijft hulp noodzakelijk. Je kunt dan niet na een poosje zeggen: 'Het ga je goed en tot ziens'.
Zo zitten we niet in elkaar.' Onlangs reisde Van Gijssel weer met twee gemeenteleden naar Boedapest om met Ilona te praten over de toekomst.
Zoals het er nu naar uitziet, kan Kati de komende jaren niet terug naar Roemenië.
Hoe graag ze dat zelf ook zou willen. Haar artsen en therapeuten raden het af.
Immers, de vooruitgang die zij nog steeds boekt in haar motoriek en concentratie houdt direct verband met de dagelijkse therapieën.
Bovendien kan haar situatie zich acuut wijzigen als de kogel beweegt. Ilona en Bèla Guther kunnen alle kosten die samenhangen met het verblijf in Boedapest niet zelf betalen. Dit ondanks Ilona's baan als journaliste in Boedapest en Bèla's werk in Roemenië. Daarom wil de NGK Zwolle het gezin de komende drie jaar blijven ondersteunen. Dan is Kati achttien en kan ze naar verwachting een eigen inkomen verdienen. Maandelijks is er daarom nu 500 euro nodig.
'Elk jaar hebben we in september een gesprek met Ilona over hoe de situatie is, of er verandering in inkomen of kosten is. We bespreken zakelijk en eerlijk onze wederzijdse verwachtingen. Dat geeft duidelijkheid en daarmee zijn wij en vooral ook Ilona blij.'
Mijn kind, Ik geef jou
geen vrijheid en gezondheid,
om jou onbekommerd te laten leven.
Je bent gezond
om zieken en ouden te dienen,
je bent vrij om verdrukten te steunen;
als zij door jou Mijn barmhartigheid ondervinden,
zullen zij Mij prijzen.
(...) Door jou - een open deur...
Opdracht
Wat Eric en Dikkie van Gijssel drijft in deze intensieve en langdurige steun voor het gezin Guther samen met de NGK Zwolle is eenvoudig, aldus Eric. 'God heeft ons de opdracht gegeven om Hem lief te hebben en daarnaast de mensen om ons heen. Dit is op onze weg gekomen en het is een voorrecht dat we hebben mogen bijdragen aan Kati's herstel dat stukje bij beetje vordert. Het gaat zo goed met Kati dat ze onlangs op voor Hongaarse begrippen jonge leeftijd belijdenis heeft gedaan. Er is een gedicht 'Door jou - een open deur' van Johnson Gnanabaranam dat veel van mijn motivatie verwoordt.’ Dan haalt Eric twee foto's van Kati uit een dikke map met paperassen waarop 'Kati' staat gestift. De eerste is van vlak na het ongeluk.
Daarop lacht een jong en kwetsbaar kind met duidelijk zichtbare littekens vrolijk naar de camera. De andere is een recente foto met een eigenzinnige, sterke tiener.
'Dat dit kind leeft en is wie ze is, is heel bijzonder,' zegt Eric van Gijssel. 'Het is een bewonderenswaardig meisje dat een heel apart plekje in mijn hart heeft.'
Wie meer wil weten over Kati en haar familie kan contact opnemen met Dikkie en Eric van Gijssel. Hun telefoonnummer: (038) 465 12 23. E-mailadres: e.vangijssel@ home.nl. Giften zijn meer dan welkom en kunnen worden overgemaakt naar rekeningnummer 69.18.60.580 t.n.v. O.E.C.
(Oost Europa Commissie) van de Nederlands Gereformeerde Kerk in Zwolle (CCC), onder vermelding van 'KATI'.
De gedichtfragmenten komen uit het gedicht Door jou - een open deur van Johnson Gnanabaranam.