Je eerste examen na je zestigste
2002-01-25
De alfabetiseringscursus is een van de activiteiten die Sizanani ondersteunt in het Nqutu-district in Zuid-Afrika. Mevrouw Baron – echtgenote van de Bunschoter zendeling – heeft heel wat voorbereidend werk gedaan, voordat het eerste officiële examen in het Nqutu-district kon worden afgenomen. Zij schreef de volgende impressie- Jaargang 46
- nummer 2
Eénenzestig jaar oud is ze: MaNdlela, lid van de gemeente van Kwa Qwabe.
Bijna anderhalf jaar volgt ze zeer trouw alfabetiseringslessen. Vier keer per week gedurende twee uur in het kerkgebouw tegenover haar kraal.
Toen ze met de lessen begon kon ze haar eigen naam niet lezen en schrijven. Ze is nooit naar school geweest. Maar ze wil graag zelf in de bijbel kunnen lezen.
Vandaag komt ze netjes aangekleed om kwart voor negen naar de kerk.
Voor het eerst in haar leven gaat ze een examen afleggen. We hebben de leerlingen op het hart gedrukt op tijd te komen. Een examen moet op tijd beginnen en liefst moeten de leerlingen ook tegelijk van start gaan.
Dat we toch niet om negen uur kunnen beginnen, komt niet door MaNdlela maar doordat de andere leerling Simephi Ngobese er niet is.
Deze jonge vrouw is 27 jaar oud, getrouwd en heeft drie kinderen. Ze woont bij haar schoonouders in de kraal en volgt de lessen omdat ze graag een brief aan haar man wil kunnen schrijven. Hij werkt in een andere plaats.
Ze was twaalf jaar toen we van school ging, maar is ergens in het lesprogramma blijven steken.
Waar is Simephi Ngobese? Waarom is ze er niet? Is ze te bang voor het examen?
Dat vragen we ons af. Gelukkig komt er een vrouw voorbij die vertelt dat Simephi naar de rivier is. De alfabetiseringslerares, Nokuthula Ngobese, besluit naar haar toe te gaan om uit te vinden wat er aan de hand is. Een poosje later komt Nokuthula terug en zegt dat Simephi eraan komt. Ze arriveert in haar werkkleren met klei op haar gezicht gesmeerd tegen de zon.
Waarom was ze niet uit zichzelf gekomen?
Als Makoti (schoondochter, jonge vrouw, bruid) heeft ze weinig te vertellen in de kraal van haar schoonfamilie.
Bij de buren was iemand overleden en dan is er veel werk te doen voor de gemeenschap. De rouwende familie zelf doet niet zoveel. Vooral de rouwende moeder/vrouw niet. In traditionele families zit die tot de begrafenis in de hut met soms zelfs nog een doek over haar hoofd. Voor de buren en anderen is er des te meer te doen.
Water halen, veel water, want er moet ook bier gemaakt worden, koken en voorbereidingen treffen voor de begrafenis.
Simephi was dus om water gestuurd en als je schoonmoeder je die opdracht geeft zeg je niet: ‘Kan niet, ik moet naar mijn examen!’. Deze positie plaatst vaak een rem op de verdere ontwikkeling van jonge plattelandsvrouwen in de Zulu-samenleving.
Gelukkig mocht Simephi gaan toen haar lerares haar kwam halen. Nu beide kandidaten er zijn, kunnen we, later dan gepland, toch beginnen. Eerst bidden we voor kalmte, rust en inzicht.
De lerares moet daarna de kerk verlaten.
Dan worden de examenpapieren uitgedeeld. Voor ze beginnen moet het voorblad ingevuld worden: namen, registratiennummer etc. Daarmee mag ik nog helpen. Maar dan zitten ze echt voor het eerst in hun leven alleen voor een examen. Ze mogen wel vragen stellen als ze iets niet begrijpen, maar de antwoorden moeten ze zelf vinden en opschrijven.
Begrijpen ze alles? Krijgen ze het in drie uur klaar? Voor hun lerares en mij net zo spannend als voor henzelf!
We houden u op de hoogte van de examenuitslag.