GKV Handboek 2006
2006-06-23
Hoeveel mensen kennen het verlangen naar meer van de Geest? Dat is één van de vragen die eindredacteur ds. J.H. Kuiper van het Handboek aan de vrijgemaakt-Gereformeerde kerkenraden voorlegde.- Jaargang 50
- nummer 13
Uit de antwoorden blijkt dat in veel kerken een zeer gering percentage van de leden verlangt naar meer van de Geest. Een stagnerend ledental en zo weinig verlangen naar meer werking van de Heilige Geest: heeft dat niet alles met elkaar te maken? Maar dan dit antwoord: ‘Een groot deel van de gemeente verlangt naar een “charismatische vernieuwing”.
We hebben jarenlang aandacht gegeven aan onze leerstellige waarheid, maar vergeten wel eens open te staan voor de directe leiding van de Heilige Geest. Ongeordende kracht is daarbij verre te verkiezen boven correcte en ordelijke doodsheid’. Nog verder lezend blijkt dat er grote verlegenheid is om op deze vraag een goed antwoord te geven. Want wat is nu precies ‘meer van de Geest’? Er blijken in de uitleg grote verschillen te bestaan. Het is goed dat de vraag naar het verlangen naar de Geest in de gemeenten wordt gesteld, maar de vraag collectief (voor een gemeente) in een bepaald percentage te beantwoorden lijkt mij bijna onmogelijk.
Cijfers
De vrijgemaakt-Gereformeerde kerken tellen bijna 126.000 leden (een daling van 340 leden vergeleken met een jaar eerder). De daling wordt niet alleen toegeschreven aan de nieuwe vrijgemaakten (-171 leden). Ongeveer 450 leden kwamen over naar deze kerken, maar ruim 1700 leden schreven zich uit. Het meest trieste cijfer is het aantal leden dat zich onttrok (bijna 300 leden). Opvallend is in het statistisch overzicht het cijfer ‘onbekend’: ruim 400 leden. Er zijn 275 plaatselijke kerken en 294 dienstdoende predikanten.
Beamer
Dan de buitenkant van het leven als kerkelijke gemeente: het beameren. Alle drie de jaarboekjes van de kleine oecumene (CGK, NGK, GKV) besteden aandacht aan het gebruik van visuele hulpmiddelen tijdens de kerkdienst.
Van de 162 GKV-kerken die geschikt zijn voor een beamer maakt 110 gebruik van dit middel. In 32 kerken wordt hij iedere zondag gebruikt. Het betreft de buitenkant, de uiterlijke vorm, maar nog maar kort geleden was de algemene visie binnen de vrijgemaakt-Gereformeerde kerken dat het geloof uit het gehoor is en dat het gebruik van zo’n visueel hulpmiddel tijdens de kerkdiensten ongewenst is. Er is duidelijk sprake van een (snelle) omslag in het denken.
Dat geldt ook voor de invoering van uitgebreide nieuwe liedbundels en het gebruik van de NBV (slechts 32 gemeenten gebruiken deze vertaling voorlopig nog niet). In een kerkgenootschap waar jarenlang de nadruk lag op het vasthouden aan het vertrouwde zullen deze ontwikkelingen lang niet altijd begrepen worden.
Nieuwe vrijgemaakten
Een indirect gevolg van deze veranderingen is het ontstaan van ‘de nieuwe vrijgemaakten’. Deze kleine groep van kerken (min of meer ontstaan uit de kring rond het blad Reformanda) telt ruim 1300 leden.
Er is inmiddels één dienstdoend predikant, dr. S. de Marie is predikant geworden ‘op grond van artikel 8’ (bijzondere gaven). Maar waar moeten toekomstige predikanten worden opgeleid? De Synode van ‘de nieuwe vrijgemaakten’ overwoog om studenten de colleges in Apeldoorn te laten volgen. Dat is op zijn minst bevreemdend, want één van de grote kritiekpunten van deze kerken op de ‘oude’ vrijgemaakten was nu juist de samenwerking met de Christelijke Gereformeerde Kerken!
Oecumene
Aan de oecumene met andere kerken wordt in het jaaroverzicht weinig aandacht besteed. Wel zien we in het overzicht van de plaatselijke kerken verblijdende ontwikkelingen. In veel plaatsen groeit de samenwerking met de Christelijke Gereformeerde Kerken. Maar ook naar de Nederlands Gereformeerde kerken zijn er plaatselijk goede en groeiende contacten. Het meest duidelijk zichtbaar is dat in Zaandam, waar alle kerkdiensten gezamenlijk worden gehouden.
Ds. J.H. Kuiper (red), Handboek 2006 van de Gereformeerde Kerken in Nederland. Uitgave: Print Media/ Scholma Druk Bedum, 550 blz., € 10,95.