Lijdenstijd
2002-03-22
‘We associëren lijden heel eenzijdig met dat wat je wordt aangedaan of wat je overkomt. Maar er is een pijnlijk lijden dat het gevolg is van het afzien van macht. Niet legioenen inschakelen, terwijl je dat wel kunt. Niet afkomen van het kruis, terwijl dat met een handbeweging te regelen was.’- Jaargang 46
- nummer 6
In een paar woorden brengt de hervormde predikant Zoutendijk je bij een diepe aanvechting, die het lijden van onze Heer heeft verzwaard. Jezus had werkelijk levensgrote kansen om een flink stuk van zijn lijdensweg af te steken - daarin is Hij verzocht geweest als wij - maar Hij koos bewust voor de lange weg. Net als David, die het koningschap met één handbeweging naar zich toe had kunnen halen, maar deze verzoeking weerstond (1 Samuël 24). Niet minder geladen is het moment, waarop David na de volkstelling kiest om het lijden uit de hand van God te ontvangen (1 Kronieken 21). ‘De God die slaat is genadiger dan de mensen. Mensen zijn voorspelbaar, God niet. In zijn toorn gedenkt Hij nog aan zijn ontferming’, zo is de pakkende toelichting van ds Zoutendijk.
Prikkelende overpeinzingen
Zulke waardevolle overwegingen tref je aan in bijna elk van de zestien meditaties van de Utrechtse predikant, waarin hij het licht laat vallen op menselijk lijden, vaak met een toespitsing op het lijden van Jezus. Het zijn echte meditaties, een genre waarmee menig Opbouwlezer niet eens zo bekend zal zijn. Toch is het de moeite waard om eens iets te lezen in deze stijl, omdat de meditatieve benadering iets opens en prikkelends heeft. En dat zowel in de richting van het evangelie in zijn breedte (en diepte!) als ook met het oog op wat zich afspeelt in het leven van mens en wereld. Zoutendijk schrijft zelf: ‘In het overpeinzen vind je niet alleen vrede, je raakt evengoed betrokken bij de grote waaroms uit de geschiedenis. God is immers verborgen en de mens is dwars ....
Overpeinzen is dat je beseft: er zijn zinnen die ik moet laten staan. Daar ga ik niet aan morrelen, ik hoef ze ook niet volkomen te begrijpen. Ze staan er, bitterzoet en onmisbaar’.
Meditaties zijn dan ook overwegingen ter overweging om al overpeinzend ontvankelijker te worden voor de geheimenissen van het Koninkrijk en tegelijk te groeien in fijngevoeligheid in de omgang met mens en wereld.
Relaxed wandelen
Wat ik zo weldadig vond aan dit boekje is dat elke haast en gejaagdheid ontbreekt. Je ‘moet’ even niks en je mag wat relaxed rondwandelen in bijbels getinte overwegingen, vrij om iets op te rapen of te laten liggen. Met niks geen vragen aan het eind van elk hoofdstuk, zoals in de laatste drie, vier boekjes die ik onder ogen kreeg.
Kortom, het was goed om deze meditaties van Zoutendijk te lezen en te herlezen. Prima bruikbaar voor de lijdensweken en ook een mooi boekje om weg te geven.
Om af te sluiten nog een herkenbaar fragment dat bij bovenstaande typering van ‘Lijdenstijd’ aansluit: ‘De gemeente wordt bedreigd door iets dat in de lucht zit, een virus. Je zou dit het hier-en-nu-virus kunnen noemen.
Wat je hier en nu bezighoudt speelt dan zo’n grote rol, dat het waarheen van je leven op de achtergrond raakt.
Je leeft van de ene impressie naar de andere. De welvaart of de zorgen van de dag hebben je zo te pakken gekregen dat je je bestemming vergeet. Het geloof kan ook een impressie worden, een momentopname. Dan is het niet meer een ‘vaste grond van de dingen die men hoopt’ (Hebreeën 11:1). Het wordt één van de impulsen die je in de loop van de week toegediend krijgt ... Ik ontmoet geregeld mensen die op de vraag of ze geloven antwoorden: soms wel, soms niet. Ze bedoelen dat het er vaak niet van komt, omdat hun geest zo vol is.’
N.a.v. A.J.Zoutendijk, Lijdenstijd, 96p. Boekencentrum, Prijs: Euro 12,90