Tien basisbehoeften van kinderen
2002-05-17
Uit een onderzoek komt een top-10 van emotionele basisbehoeften voor kinderen (én volwassenen.....) naar voren. Die behoeften zijn: - Jaargang 46
- nummer 10
1. Aandacht.
in het engels weergegeven als 'care' (zorg voor....). Als er geen zorg is voor kinderen ontwikkelen ze het gevoel dat ze niets waard zijn. 'Care' wil ook zeggen dat een volwassene de moeite neemt om zich te verdiepen in de leefwereld van het kind.
2. Aanvaarding.
Een weloverwogen keuze door de volwassene dat dit kind mag zijn wie hij is. Kinderen zijn geen kopie van hun ouders, ze hebben een eigen temperament en ontwikkelen hun eigen voorkeuren.
Denk daarbij aan een tekst als Romeinen 14 : 7: "Aanvaardt elkaar, zoals ook Christus ons aanvaard heeft....."
3. Waardering.
Dit betekent dat de volwassene door zijn woorden en in zijn houding, kort-
om: in heel zijn communicatie, laat zien dat hij dankbaar is voor de persoon, de uniciteit, de eigenheid van dit kind.
4. Ondersteuning.
Als je kind het moeilijk heeft, als hij emotioneel of lichamelijk niet lekker in zijn vel zit, als hij geplaagd wordt op school, als het hem allemaal niet lukt, ben jij er als ouder voor hem om hem verder op weg te helpen.
5. Aanmoediging.
Het kind heeft stimulering van volwassenen nodig om een doel te bereiken.
Geen enkel kind leert in zijn eentje te spelen, spelen begint altijd met samenspel met een volwassene. Zo is het vaak ook met andere doelen in het leven, met leren zwemmen en leren fietsen, met het naar de kerk gaan en het naar school gaan: het kind heeft daarbij aanmoediging van volwassenen nodig.
6. Genegenheid.
Zorg en nabijheid worden gecommuniceerd door vriendelijke woorden en door lichamelijke nabijheid. Veel kinderen die nooit positieve woorden van hun ouders te horen krijgen neigen steeds meer tot uitdagend gedrag.
Kinderen die niet geknuffeld worden vertonen vaak bizar 'zelfstimulerend' gedrag of ze sluiten zichzelf af van de omgeving.
7. Goedkeuring.
De volwassene toont nadrukkelijk in woord en gebaar dat hij vindt dat het kind goed handelt, zijn best doet, met goede bedoelingen bezig is.
8. Veiligheid.
Het kind ervaart in de relatie met zijn ouders een gevoel van basisvertrouwen, van harmonie.
9. Troost.
Door hun houding laten ouders hun kinderen ervaren dat ze hun kind 'van binnenuit willen kennen' (empathie).
Ze proberen zijn gevoelens onder woorden te brengen, ze nemen hem op schoot als hij verdrietig is.
10. Respect.
Letterlijk betekent respect: opnieuw kijken. Een kind kan opvoeders door zijn gedrag op verkeerd spoor zetten (‘Hij doet het expres’). Als we beter naar het kind kijken zien we vaak dat het gedrag een uiting is van onderliggende gevoelens. In Romeinen 10: 12 wordt het respect voor elkaar weergegeven in de zin: ‘Weest in broederliefde elkaar genegen.’
Vraag:
is deze benadering niet veel te 'soft'?
Kinderen hebben toch vooral grenzen nodig? Inderdaad: kinderen ervaren geen veiligheid als er geen grenzen zijn. Als ouders alles maar goed vinden is er sprake van pedagogische verwaarlozing.
Deze 10 punten én het aangeven van grenzen zijn echter allerminst in tegenspraak met elkaar. Anderzijds is het zo dat het opbouwen van een relatie met een kind niet begint met het stellen van grenzen, maar met het aandragen van bouwstenen voor een gezonde emotionele groei, zoals bijvoorbeeld verwoord in bovenstaande top-10.
De Top-10 werd ontleend aan: Ferguson en Warren: Parenting with Intimacy (Victor Books, Illinois USA, 1995).