Woord en daad

2002-05-31
  • Jaargang 46
  • nummer 11
‘Het woord moet het doen.’ Hoe vaak heb ik dit niet gehoord? Uiteraard stemde ik er altijd mee in, want het woord van God krijgt in de Bijbel zelf alle nadruk. Toch heeft het woord ‘woord’ in het Hebreeuws een rijkere betekenis dan in onze taal. Het betekent namelijk ook daad. Wat God samengevoegd heeft, mogen wij niet scheiden.

Helaas is het voor ons mogelijk om woorden te spreken en deze leeg te laten door de daad na te laten. Is het misschien daarom dat het voor christenen soms zo moeilijk is om te getuigen van hun geloof? Ze voelen zelf al aan dat hun woorden een basis missen omdat ze in hun eigen leven en in hun daden niet weten hoe Jezus te volgen en als te erkennen. Sprekend voor mijzelf en ziende op mijzelf, kan ik zeggen dat ik heel makkelijk verslap en in een systeem van gewenning en verslapping terecht kom. Heb ik het te makkelijk als christen hier in Nederland? Ben ik ook een welvaartsmens? Heb ik een stuk spanning nodig om alert te blijven?
Ik wel.
Wanneer je daar iets van herkent, probeer dan voor jezelf eens te formuleren waardoor die verslapping en gewenning in jouw leven optreden.

Eenheid
Ik lees Hand. 16 en ik denk aan de eenheid tussen woord en daad en aan de belofte van Jezus tot zijn discipelen dat zij zijn getuigen zullen zijn. We lezen in vers 31 hoe Paulus enkele woorden tot de gevangenisdirecteur spreekt over Jezus waarna deze tot geloof komt en zich laat dopen met zijn gehele huis. Hoe krijgt Paulus dit voor elkaar? Kon hij dit omdat hij wel een heel bijzondere getuige was, een geroepen apostel en geeft hem dit een beslissende voorsprong op ons, gewone christenen? Was God hem veel meer nabij dan ons? Wat denk jij?
Ik lees wat verder terug in Hand. 16.
Paulus wordt in een droom geroepen om naar Griekenland: ‘Steek over naar Macedonië en help ons.’ In de stad Filippi, de grote stad in Macedonië, zit niemand te wachten op Paulus en Silas. Er zijn weinig Joden en Godvrezenden.
Een paar van hen ontmoet hij bij de rivier en Lydia, een vrouw die God vereerde, staat open voor het evangelie. We lezen vervolgens dat Paulus last kreeg van een profetes die de aandacht richtte op hem op een wijze die hij niet wilde. Dit gebeurde vele dagen lang. Paulus drijft die geest uit, maar krijgt daar erge last mee. De burgers van de stad vinden dit een ongeoorloofde inmenging in hun zeden en het is ook broodroof, want de exploitanten van deze profetes zien hun inkomsten gedaald. Paulus en Silas worden gegeseld en gevangen gezet.
In dienst van het evangelie nemen Paulus en Silias bewust risico’s. Heb jezelf wel eens ervaren dat bepaalde keuzes, waaraan geloofsmotieven ten grondslag lagen, vervelende consequenties tot gevolg hebben gehad? Zo ja, deel daar iets van. Zo nee, komt dat dan omdat je anders gekozen hebt (voorbeelden?) of omdat je nooit in dergelijke situaties verzeild raakt?

Bidden en zingen
Hoe hebben Paulus en Silas dit ondergaan?
In de gevangenis gingen ze niet klagen of hun verhaal halen bij God.
Ze gingen bidden en Gods lof zingen.
Iedereen hoorde dat. Normaal gaan mensen die onrechtvaardig behandeld zijn en gestraft worden, klagen, schreeuwen, vloeken of dreigen. We mogen aannemen dat Paulus en Silas zeker wel teleurstelling en matheid en twijfel hebben gevoeld na hun mislukkingen, maar ze besloten zich daar bovenuit te zingen. Daarin zijn Paulus en Silas gelukkig niet de enige. Alle eeuwen door hebben mensen zich boven hun moeiten uit weten te zingen. Herken je dat in je eigen leven? Voor welke liederen en psalmen kies je dan in zo’n situatie? Deel aan welke psalmen of liederen je in dit verband speciale herinneringen bewaart.
Even later vindt er een aardbeving plaats, gaan de deuren open en raken de boeien van alle gevangenen los.
Vervolgens spreekt Paulus die verlossende woorden tot de gevangenisdirekteur: ‘Stel uw vertrouwen op de Here Jezus en gij zult behouden worden, gij en uw huis.’ Hij kwam tot geloof en zijn hele huis eveneens en ze lieten zich dopen. Hoe kon dat? Wat denk jij?

Vertrouwen
Het kon zo: Het hele gebeuren vooraf gaf namelijk kracht aan deze woorden. Paulus had zelf blijk gegeven van vertrouwen in de Here Jezus, want met Silas had hij gebeden en gezongen en mogelijk had hun houding iets waardigs en fiers gehad. Paulus kon oproepen tot vertrouwen in Jezus omdat hij zelf had vertrouwd op Hem en dat had iedereen gezien en gehoord.
Hij en Silas waren woord en daad, een leesbare brief van Christus voor de gevangenen en de direkteur van de gevangenis.
Had Paulus deze woorden gesproken tot de direkteur meteen na aankomst in Filippi, dan had hij waarschijnlijk zijn schouders opgehaald.
Paulus en Silas geloven in de nabijheid van de levende Heer. Hij sprak immers: Ik ben met u. Daarom konden zij dingen doen waarvan wij zeggen dat ze erg riskant zijn, bedreigend voor jezelf, niet haalbaar. Tegelijk hebben we de neiging Paulus tot een heel bijzondere man te verheffen, veel geloviger en sterker en begaafder dan wij en geven onszelf zo een excuus om niet die dingen te wagen die hij wel waagde.

Woord=daad
Wij zeggen: ‘Het woord moet het doen’ en Paulus zou daarmee instemmen, maar dan wel met dien verstande dat het gesprokene hetzelfde dient te zijn als de daad. Als we denken dat het klaar is als het maar eens goed gezegd is, vergissen we ons. Het woord roept om een daad, om een mens die woord wil worden. Een mens als u en ik dus.
We denken dat we veel moeten praten, overtuigen en redeneren om mensen over de streep te trekken aandacht te krijgen voor ons geloof. Dit is een vergissing.
Kijk maar bv. maar naar de televisie (niet teveel natuurlijk). Wat nodig is, is het woord als daad. De handen moeten we uit de mouwen durven steken. En in tijden van tegenslag kunnen we een leesbare brief zijn van Christus als we trouw zijn en bidden en Gods lof hooghouden temidden van alle geklaag en gemopper en zelfbeklag.
Het mooie is dan dat je zelf zult merken dat je wordt bevestigd in je geloof.
Je ondervindt dat God inderdaad met je is, dat je woorden door je daden kracht ontvangen, en het wordt waar in je leven! Je ziet het, je merkt het.
De theorie wordt praktijk. Dat komt omdat we met onze daden, met onszelf onze woorden ondersteunen en zo gaat het levende water stromen voor jezelf en voor de ander. Wat we nodig hebben is wat durf om aan te pakken: lef om je schroom en twijfel te overwinnen, moed te durven falen.
Durf met je daden als christen voor de dag te komen! Durf jezelf te geven in hulpverlening, in een project, durf met mensen te werken en in contact te komen, steek de handen uit de mouwen en vrees de mensen niet! Christus is met je! Ik noem dit durf, maar naar mijn mening is dit hetzelfde als geloof. Geloof is immers dat we Gods belofte in de praktijk brengen. Het is: op Christus’ bevel de netten overboord te zetten ook al zien wij geen vis zwemmen. Laten we eens sterk worden in het zien van de mogelijkheden die Christus ziet in plaats van ons sterk te maken in het op een rij zetten van allerlei onmogelijkheden.
Dat laatste is namelijk niet anders dan ongeloof. Op wat voor manieren steek jij concreet de handen uit de mouwen?
Welke braakliggende terreinen zie jij in je directe omgeving?

Meedraaien
Tenslotte: "zou het niet goed zijn wanneer dominees ook eens zouden meedraaien in het uitwerpen van de netten buiten de boot? Een praktische taak buiten de kring van de kerk? In Amsterdam hadden we Kuria. In Den Haag is er het werk van Stichting de Haven en wordt er aan gemeentestichting gedaan in de Schilderswijk. Staan we meteen met onze beide benen in de wereld die God zo heeft liefgehad dat Hij zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft.
Welke mogelijkheden zie je jouw directe omgeving voor je predikant? Acht je het wenselijk en goed dat hij voor dergelijke aktiviteiten tijd vrijmaakt?
Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom wel? Aan welke segmenten van het werk zou hij dan minder tijd moeten spenderen?"

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief