Verantwoord bijbelgebruik
2001-01-05
Drs John Boekhout is als docent verbonden aan de Evangelische Bijbelscholen te Veenendaal en ook geregeld betrokken bij bijbels onderricht in Oost-Europa of Suriname. De ervaring van talloze gesprekken en lessen vindt zijn neerslag in dit boek dat ik van harte aanbeveel. In het boek en ook in het radiointerview dat ik met hem had, lanceerde hij een aantal aardige uitspraken en doelstellingen. Zo is een doel van zijn cursussen om ‘de vertrouwdheid met de tekst te doorbreken’ met andere woorden: ons te helpen om met nieuwe, onbevangen ogen naar de tekst te kijken. Daarom moeten we ook andere, ons onbekende bijbelvertalingen proberen, om vooral toch de inhoud van de Schrift te begrijpen, want ‘de tekst is geïnspireerd, niet onze beleving ervan’. Aardige suggesties vind ik die om niet elke dag een andere Psalm te lezen, maar een hele week lang dezelfde Psalm en die in ons op te nemen. Of de gedachte om Jeremia, Ezechiël of Handelingen in één ruk uit te lezen. Of de raad om aan tafel bij de bijbellezing (in stukken waar dat kan) verschillende personen (ook de kinderen) verschillende rollen toe te delen en zo bijvoorbeeld een heuse dialoog te laten ontstaan. Of de suggestie om voor jezelf op te schrijven wat je allemaal weet van het boek Ruth (uiteraard is dat ons zo vertrouwd; dat het feitelijk geen verrassingen meer voor ons bergt, denken we) en dat dan te vergelijken met wat de tekst ons aan gegevens biedt. Wat is er dan veel dat we niet (meer) weten, of nooit geweten hebben of ons nooit is opgevallen! In Boekhouts boek komen passages of elementen uit -Ruth geregeld op de pagina's van het boek terug, en blijken heel relevant. Het boek zegt wat over geloven in God, maar ook over het omgaan met schoonmoeders!- Jaargang 45
- nummer 1
Een van de suggesties citeer ik in zijn geheel. ‘Variatie van thema's is een goede reden om bijbelboeken te combineren.
Een gezin met tieners zou bijvoorbeeld ervoor kunnen kiezen een maand lang aan tafel over seksualiteit te lezen (en door te praten). Bijbelgedeelten kunnen afgewisseld worden met een boekje geschreven voor tieners. Tot verbazing van de tieners blijken er dan bijbelgedeelten te over om uit te kiezen. Zo is het gebod 'gij zult niet echtbreken' op zich vrij duidelijk, maar een beetje kort voor tafelgesprekken. Het is de kracht van Gods Woord dat dit thema in allerlei variaties terug kan komen in verhalen die de zegen van dit gebod levensecht maken.’ (97) Boekhout vervolgt: ’Neem nu het verhaal van de tegenstelling tussen Jozef en Juda in Genesis 38 en 39. Iedere volwassene kan het voor zich zien gebeuren. Voor de jongens in het gezin is het goed om aan Jozef te zien dat een man gerust kan vluchten voor verleiding. Het eerbiedigen van Gods gebod mag een zegen brengen, maar de onmiddellijke gevolgen voelen wel anders als je in de Egyptische gevangenis terechtkomt.
Dat mogen zij ook zien. Jozefs gebrek aan meegaandheid brak zijn populariteit voor langere tijd volledig af. En wat een contrast met Jozefs oudere broer, Juda, die in beslissende momenten kiest voor de weg van de minste weerstand. De willekeur waarmee hij het slippertje van zijn schoondochter benadert, spreekt voor zich. Je vraagt je af wat bij Juda langer naklinkt: het moment van genot of het gezichtsverlies. In ieder geval leert hij via de menselijke kronkels die horen bij wederzijdse manipulatie, opnieuw het rechte pad va het gebod van God. Het is goed voor een gezin om door te praten over de gevolgen van misstappen. Dat God met een kromme stok rechte slagen kan maken is realiteit, niet alleen voor Tamar, ook voor velen vandaag. De verhalen in de bijbel spelen wel in een andere cultuur, maar de dynamiek is tijdloos.’ (97.-98) Mensen zouden bijbelboeken die qua tijd bij elkaar horen (b.v. van na de ballingschap) in samenhang kunnen lezen, al doorbreekt dat de volgorde der betreffende boeken in de bijbel. Zo zou veel meer te noemen zijn. Boekhout wil met bepaald aanstekelijk enthousiasme de lezers zover krijgen dat ze zich aan de bijbeltekst wil gaan wagen. De uitgever maakte er een aantrekkelijk boek van, al snap ik, eerlijk gezegd, niets van de betekenis van de figuurtjes aan het begin van elk hoofdstuk.
n.a.v. John Boekhout. Verantwoord bijbelgebruik Buijten & Schipperheijn, 1998, 336 pagina’s, fl 45.90.