Sleeuwijkse kerkleden enthousiast over Emmaüsdiensten
2009-11-06
Sinds september kent de Nederlands Gereformeerde Kerk van Almkerk-Werkendam geen avonddiensten meer. Wel worden eenmaal per maand op zondagavond Emmaüsdiensten gehouden, net als de diensten op zondagochtend in de Ichthuskapel in Sleeuwijk. De Emmaüsdiensten zijn gebaseerd op de Emmaüscursus en worden doorgaans bezocht door twintig tot vijfentwintig gemeenteleden. Aangezien de Sleeuwijkse gemeente in totaal een kleine vijftig leden telt, kan geconcludeerd worden dat de Emmaüsdiensten erg populair zijn aan de Boven-Merwede.- Jaargang 53
- nummer 22
De Emmaüscursus komt – evenals de Alphacursus - oorspronkelijk uit Groot-Brittannië. Het cursusmateriaal is vertaald naar de Nederlandse context door een krachtenbundeling van de IZB, de Christelijke Gereformeerde Kerken en de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt. De cursus kent een modulaire opzet en een drietal fasen (zie kader). Blijkens de IZB-website is de cursusnaam afgeleid van de geschiedenis van de Emmaüsgangers. ‘Jezus liep met hen op en legde de Schriften uit. Zo is Emmaüs ook bedoeld: samen stappen zetten op de weg van het geloof’.
Inhoudelijke verdieping
Volgens Jan Willem Ploeg, sinds 2002 predikant van de NGK Almkerk-Werkendam, wilde de gemeente meer naar buiten te treden en door middel van een cursus een stap in die richting zetten. De Alphacursus was een goede mogelijkheid, maar in plaats daarvan hebben we gekozen voor de Emmaüscursus. Daar maakte ik kennis mee via een collega-predikant die er goede ervaringen mee had opgedaan en die deze cursus meer geschikt vond voor een gevestigde gereformeerde kerk. De cursus beantwoordt prima aan onze wens om tot inhoudelijke verdieping en tot grotere saamhorigheid te komen. Daarom zie ik de Emmaüscursus als een goede opstap naar de situatie waarin we als gemeente ons meer op de buitenwereld kunnen richten’. Dat de Emmaüscursus in de Ichtuskapel in de vorm van een kerkdienst is gegoten, heeft een praktische oorzaak. De NGK Almkerk-Werkendam is een streekgemeente en de zondagavond bleek het beste tijdstip om de gemeenteleden, die soms van ver komen, bij elkaar te laten komen voor de cursus. Daaruit ontstond het idee om de avonddienst te combineren met de Emmaüscursus: de Emmaüsdienst was geboren.
Handouts
In een Emmaüsdienst worden de cursusonderdelen afgewisseld met elementen uit de gebruikelijke liturgie, zoals zingen, schriftlezing, gebed en geloofsbelijdenis. Het enige element dat ontbreekt, is de preek. In de Sleeuwijkse gemeente wordt flexibel omgegaan met de Emmaüsmethode. Jan Willem Ploeg: ‘De dienst staat onder leiding van een inleider: altijd een ouderling of een diaken. Hij of zij stelt ook, als regel in overleg met mij, de liturgie van de dienst samen. De inleider beoordeelt van elk cursusonderdeel in hoeverre het aansluit bij de gemeenteleden. Op die manier selecteren we uit de bestaande methode’. In de Emmaüscursus wordt gebruikgemaakt van handouts waarin het te behandelen thema wordt uitgewerkt en die vooraf op de website van de gemeente worden gezet. In de dienst wordt uit de bijbel gelezen, wordt bijbelstudie gedaan en vinden gesprekken in groepjes plaats. Meestat staat de bijbelstudie onder leiding van de inleider of vindt deze in groepjes plaats, soms wordt de bijbelstudie door de predikant verzorgd, die daarbij graag wat dieper op de te behandelen bijbelgedeelten ingaat. Jan Willem Ploeg: ‘In het strak geregisseerde programma van de dienst is voor mijn toelichting op de bijbelteksten helaas maar een minuut of vijf beschikbaar. Ik vind dat aan de krappe kant. Ik begrijp dan ook de gemeenteleden wel die zeggen: “Ik mis de preek”. Omdat de bijbeluitleg zo beknopt moet, kun je er weinig in kwijt. Ondanks dat vind ik de werkwijze over het geheel genomen goed bruikbaar. Het interactieve aspect van deze diensten spreekt de mensen erg aan en dat helpt mij om over het gemis van de preek heen te stappen. Overigens is de klacht over de ontbrekende preek gaandeweg minder geworden. Afgelopen jaar heb ik die helemaal niet meer gehoord’.
Video- en fotomateriaal
Eén van degenen die betrokken is bij de Sleeuwijkse Emmaüsdiensten is diaken Pleunie den Hartog. Zij bereidt ongeveer de helft van deze diensten voor en vervult daarin ook de rol van inleider. De soepelheid van de Emmaüscursus stemt haar tot tevredenheid. ‘Er is veel ruimte voor eigen inbreng. Als het onderwerp het toelaat gebruiken we video- of fotomateriaal dat met behulp van de beamer wordt geprojecteerd. Daarnaast worden de Emmaüsdiensten gekenmerkt door veel lofprijzing’. Het enige minpuntje dat zij aan de gevolgde methode ziet, - ‘de aanwezigen in groepjes indelen kan soms wat schools lijken’ - maakt haar enthousiasme er niet minder op. ‘Het is vooral nadenken over en bezig zijn met het in praktijk brengen van Gods Woord. De boeiende en fijne gesprekken tijdens deze bijeenkomsten hebben teweeggebracht dat we nog meer naar elkaar omzien.”
Veilig kader
De Emmaüscursus is in Sleeuwijk inmiddels aan zijn derde jaar begonnen. Jan Willem Ploeg: ‘Wij zijn bezig met de fase “onderweg”. Eén van de onderwerpen daarin is identiteit als onderdeel van een christelijke levensstijl: Wie ben je in Christus? Het is goed om zo'n thema te belichten en het is onze opzet om daarin te groeien’. Op de Emmaüsdiensten komen positieve reacties. Ook de jongeren zijn enthousiast. ‘Het spreekt hen zo aan, dat ze liever naar een Emmaüsdienst gaan dan naar een gewone kerkdienst’. De Sleeuwijkse predikant ziet dat de Emmaüsdiensten effect hebben. ‘Het is moeilijk te zeggen of mensen persoonlijk door deze diensten worden veranderd. Wel zie ik mooie ontwikkelingen in de gemeente: mensen raken met elkaar in gesprek, terwijl dat voorheen niet of veel minder gebeurde. Er is meer betrokkenheid op elkaar en de onderlinge band wordt versterkt. Daarbij speelt een rol dat de opzet van de diensten als een veilig kader werkt. De maaltijd aan het begin van een Emmaüsdienst draagt daar ook aan bij. Het samen eten voegt echt iets toe. Vanuit de ongedwongenheid die kenmerkend is voor de maaltijd, starten we met elkaar de dienst. Daarin proberen we de ontspannen sfeer te handhaven’. Pleunie den Hartog raadt andere gemeenten aan om ook met de Emmaüscursus aan de slag te gaan: ‘Het helpt je om te leren luisteren naar anderen. Daarnaast krijgt iedereen ook de ruimte om te praten. Niet iedereen durft dat de eerste keer, maar in de loop van de tijd zie je dat gemeenteleden die moeite hadden om in een groep mee te praten, zich steeds meer gaan uiten’.
| De drie fasen van de Emmaüscursus 1: Contact In deze fase gaat het om het leggen van contacten met niet-christenen. 2: Op weg Centraal staat de kennismaking met het christelijk geloof. 3: Onderweg Hierin vindt verdieping plaats via de volgende vier onderwerpen: - God kennen - Groeien als christen - Christelijke levensstijl - Uw Koninkrijk kome. Bron: www.izb.nl |