Boek voor het Leven
2001-11-09
Een paar keer ben ik in een evangelische boekwinkel in San José geweest, een voorstad van San Francisco. Als je daar rondloopt overvalt je een gevoel van jaloersheid. Wat een winkel! Hij heeft de grootte van een behoorlijke supermarkt, in dit geval met drie kassa’s.- Jaargang 45
- nummer 22
Opstellen achter de streep, als in het postkantoor.
De bijbelafdeling doet mij watertanden: je staat met name verbaasd over de enorme verzameling studiebijbels.
Ze staan en liggen er in alle soorten; niet in alle maten: meestal zijn ze XXL, want de hoeveelheid informatie is enorm. Die Amerikanen en andere Engelstaligen kunnen maar raak kiezen, terwijl er in Nederland niet eens één
echte studiebijbel te koop is. 1)
Tenminste tot voor kort, want begin dit jaar is bij Jongbloed in Heerenveen Het Leven uitgekomen. Het is de vertaling van zo’n Engelse studiebijbel, in dit geval een ‘applicationbible’, wat letterlijk vertaald het woord ‘toepassingsbijbel‘ oplevert. Hij geeft niet alleen veel uitleg bij de tekst, maar ook aanwijzingen hoe je de inhoud ervan een plaats in je gewone leven kunt geven.
Schatboek
Wij gebruiken hem thuis nu al weer zo’n half jaar en zijn er nog steeds erg enthousiast over. Het is een schatboek waarin je telkens nieuwe dingen tegenkomt.
Je kunt ook zeggen: Het reikt je hulpmiddelen aan om in de bijbel nieuwe schatten te ontdekken. En het wijst je inderdaad de weg naar een leven met en bij het Woord.
Uitgangspunt is dat daarvoor in de eerste plaats kennis nodig is; elke aantekening, voetnoot laat je daarom eerst kennis nemen en begrijpen en komt daarna met een ‘vertaling’ naar jouw leven. 2) Dat ook, want het gaat erom ‘de bijbelse waarheid tot jouw persoonlijke waarheid te maken’.
Zo hebben we Het Leven leren kennen als een ongelofelijk rijk boek.
Natuurlijk, dat is iedere bijbel, maar deze uitgave is het in het bijzonder om alles wat hij meer geeft dan de bijbeltekst zelf. En dat is veel.
Hier is in bijna 2000 bladzijden zo veel samengebracht. Je hoeft er alleen maar wat doorheen te bladeren om het te zien. Iedere bladzij bevat naast een tekstgedeelte een fors aantal aantekeningen waarin de tekst zowel uitgelegd als toegelicht wordt. En ‘toegepast’ dus.
En dan staan links van de bijbeltekst, in de kantlijn, nog tekstverwijzingen, in een hoeveelheid die ik nooit eerder in een bijbel gezien heb. Ze zijn afgedrukt in ‘priegellettertjes’, die toch goed leesbaar zijn.
Informatieblokken
Maar er is veel meer. Alleen al om wat hier ‘informatieblokken’ heten – er zijn er meer dan 260 - is Het Leven een heerlijk boek. Verspreid door de hele bijbel kom je ze tegen. Ik geef zo maar wat voorbeelden: - Christus in de Psalmen (blz. 763), een lijstje van 22 psalmverzen die naar de Here Jezus verwijzen.
- Psalmen uit het leven van David (750), waar van 14 psalmen vermeld wordt met welke gebeurtenis uit Davids leven ze verbonden zijn.
- Mensen die in de bijbel ‘wijs’ worden genoemd (856), waarbij ook aangegeven wordt waarin hun wijsheid bestond.
- Gods aanschouwelijk onderwijs in Jeremia (1016), de tekenen in Jeremia’s verkondiging en hun betekenis.
- De twaalf discipelen (1390,1) een schema, waarin van elke discipel aangegeven is zijn opvallende karaktertrekken, belangrijke gebeurtenissen uit zijn leven, wat Jezus over hem gezegd heeft, lessen uit zijn leven en enkele tekstverwijzingen.
- Belangrijke begrippen in Romeinen (1628), uitgelegd en natuurlijk weer met tekstverwijzingen - Twijfelaars in de bijbel (1399), van Abraham tot en met Thomas
- De ‘geloofsbrieven’ van Paulus (1699), een opsomming uit 2 Corinthe van meer dan 30 punten waaraan Paulus als apostel zijn gezag ontleende.
- Namen van Jezus in Openbaring (1893)
- Gebeurtenissen in Openbaring eerder elders in de bijbel beschreven (1899).
Uiteraard met tekstverwijzingen.
- Wat de bijbel zegt over het huwelijk (8)
- De Hebreeuwse kalender (in vergelijking met de Nederlandse) .
- De feesten (173)
- Wat Jezus zei over liefhebben (1374).
En zo zijn er veel. Nog 254 meer. Vaak heel origineel en enorm handig. En praktisch; neem bijvoorbeeld - Waar kun je hulp vinden in de psalmen?
(851), een lange lijst van gevoelens (van angst, schuld, jaloersheid, trots, gespannenheid, enz) en situaties (gevaar, dood, ziekte, ouderdom, straf, verzoeking, enz.), met daarbij passende psalmen.
In 250 punten
Het mooiste infoblok vind ik de Samenvatting van de evangeliën (1532 ev.), een opsomming in chronologische volgorde van gebeurtenissen uit Jezus’ leven, Zijn gelijkenissen, wonderen en profetieën, in 250 punten. Van de aankondiging van Johannes’ geboorte tot en met de Hemelvaart van Christus.
Ze zijn genummerd en achter elk item worden in kolommen de vindplaatsen genoemd. Je kan dus meteen zien of iets in één of in meer evangeliën te vinden is. In de evangeliën zelf vind je die nummers terug in de opschriften.
Omgekeerd kun je dus ook direct opzoeken op welk moment in Jezus leven een bepaalde gebeurtenis plaats vond of wanneer Hij een bepaalde uitspraak deed.
Misser
Maar waar vind je zo gauw de lijst Psalmen in de vorm van een gebed?
Of een van de andere blokken? Daar stuit je op wat ik een – in verhouding tot het gave geheel maar een kleinemisser vind. Terwijl het boek werkelijk aan alle kanten stijf staat van overzichtelijkheid en schema’s vind je in de inhoudsopgaven geen overzicht van deze informatieblokken. In de volgende druk of oplage moet er beslist een aan toegevoegd worden.
Het zal de bruikbaarheid sterk verhogen.
Per bijbelboek
Aan elk bijbelboek gaat een aantal vaste rubrieken vooraf. Allereerst kernpunten: inderdaad pùnten. Als met een mitrailleur afgeschoten: doel, schrijver, lezers, datering, achtergrond, sleutelverzen, hoofdpersonen, bijzondere kenmerken.
Daarnaast vind je – ik neem maar even als voorbeeld – Jozua in vogelvlucht.
Op een leuke manier, namelijk in verhaalvorm, wordt de inhoud van het bijbelboek weergegeven. Die vertelvorm is ook volgehouden bij ‘moeilijke‘ bijbelboeken als Ezechiël en brieven van Paulus.
In het Kort overzicht wordt daarna de structuur van het bijbelboek helder gemaakt (A1,2; B1,2,3,4). In de tekst zelf vind je die aanduidingen terug. Het maakt het gemakkelijker om bijvoorbeeld een brief van Paulus als één geheel te zien.
Vervolgens krijg je – nog steeds voorafgaand aan het bijbelboek – een rubriekje hoofdthema’s met uitleg en toepassing.
En dan ben volgt nog een bladzij Sleutelplaatsen een landkaartje met uitsluitend de in het boek Jozua voorkomende geografische gegevens met een beschrijving van elk ervan.
Bijzondere kaartjes
Over kaartjes gesproken.
Volgens de inhoudsopgave staan er 186 in, verspreid door het hele boek.
Het zijn soms heel bijzondere en altijd zijn ze praktisch: ze bevatten alleen die gegevens die ter plekke zinvol zijn: de zes vrijsteden – in één oogopslag zie je hoe mooi ze door het land verspreid liggen; de route van de verspieders; de strijd om Ai; David en Goliath; Elia vluchtend voor Izébel; Jona’s rondreis. Maar ook plattegrondjes van Jerusalem met telkens één route aangegeven: de paasmaaltijd en Gethsémané; de weg naar Golgotha (twee mogelijkheden); bij Jozua: het veroverde land en een bladzij verder – nog niet veroverd gebied.
Voor je geloof is al dat kaartwerk misschien niet zo belangrijk, maar indirect werkt het wèl: met zoveel duidelijkheid is zelfs het onthouden gediend.
Jonathan
119 bijbelse personen krijgen een hele ‘eigen’ pagina toebedeeld.
Hoofdpersonen, van wie je dat verwacht, maar ook ‘bijrollen’ zoals Delilah, Abner, Haman, Korach, Eleazer, Silas en Michal.
De beschrijvingen zijn in opzet gelijk.
Ook hier treft weer de gestructureerdheid: Op een vertellende levensbeschrijving volgen sterke punten, zwakke punten, lessen uit zijn / haar leven, sleutelteksten. En daarna worden alle bijbelboeken genoemd, waarin ze aandacht krijgen. Bij onder andere Jonathan ontbreken de zwakke punten.
Terecht, denk ik.
Verstaanbaarheid boven alles
Tot nu toe ben ik voorbijgegaan aan de bijbeltekst zelf, de vertaling die gebruikt is. Dat is niet de NBGvertaling, maar die van Het Boek. Ik weet dat daar nog al wat bezwaren tegen bestaan omdat Het Boek ter wille van de begrijpelijkheid soms omschrijvingen geeft in plaats van ‘echte‘ vertalingen. 3) Ik heb eraan moeten wennen. Zelf ben ik de laatste jaren vertrouwd geraakt met de Groot Nieuws Bijbel en er zijn tussen de twee vertalingen stevige verschillen. 4) Overigens ben ik ervan overtuigd dat bij het bijbellezen, zeker in onze tijd, de verstaanbaarheid boven alles gaat en aan die eis voldoet Het Boek zeker.
Dat laatste geldt trouwens voor Het Leven in zijn geheel ook. De aantekeningen en de beschrijvingen zijn heel leesbaar en begrijpelijk; ook moeilijke zaken worden in heldere taal duidelijk gemaakt.
Twee kilo
Het zal duidelijk zijn dat ik blij ben met het verschijnen van dit boek: Er is zoveel kennis en vooral wijsheid in samengebracht.
Er is zoveel bijbellezen en mediteren aan vooraf gegaan. Het is kennelijk met zoveel liefde tot de Heer geschreven. En vooral: Het Leven is zo ontzettend bruikbaar voor persoonlijke stille tijd, maar ook aan tafel, voor bijbelkring en vrouwenvereniging.
En de prijs? F 149,--. Misschien op zich een fors bedrag. Maar voor een gebonden boek van bijna twee kilo? Het is minder dan u betaalt voor een half jaar kranten die u na een dag weggooit.
Bovendien maakt het veel andere boeken overbodig. En hier doet u uw hele leven mee. Misschien nog wel langer.
Naar aanleiding van Het Leven. Praktische lessen uit Het Boek. Uitg. Jongbloed, Heerenveen.
2001 Inmiddels is de tweede druk al uit!
1) Niet in het Nederlands tenminste. Wie liever een Engelse studie- of applicationbible heeft, bijvoorbeeld om een andere vertaling, hoeft daarvoor niet helemaal naar Amerika.
In een Evangelische boekhandel als De Sjofar in Hoogcatharijne in Utrecht vind je er ook heel wat.
2) Die toepassingen bevatten bemoediging, aansporing, vertroosting en dergelijke. In veel gevallen zijn ze aansprekend; soms wat gezocht of mijns inziens overbodig; een enkele keer zijn het er gewoon te veel.
3) Overigens wordt diverse malen in een aantekening bij een tekst vermeld dat er meer dan één verklaring is, waarbij ze alle twee of drie genoemd worden. Zie bijvoorbeeld Daniël 9:27.
4) Zo maar twee voorbeelden waarin de vertaling van de GNBijbel volgens mij de voorkeur verdient: - Het prachtig vertaalde Jes. 43:1: Daarom zeg ik:
Wees niet bang
Want ik koop je vrij.
Ik heb je geroepen,
Je bent van Mij.
- Joh 1:1 In het begin was het Woord. Dat is in Het Boek geworden: In het allereerste begin was Christus er al.
De GNBijbel met aantekeningen (uitg 1998) valt erg tegen. De hoeveelheid aantekeningen is zeer beperkt; ze bestaan voornamelijk uit tekstverwijzingen. Verklaringen bevatten ze nauwelijks.