Rookmaaker en l'Abri
2001-12-09
Hans Rookmaaker werd geboren in het vroegere Indië, het huidige Indonesië.- Jaargang 45
- nummer 24
Het gezin waarin hij groot werd gaf hem wel christelijke waarden mee maar zeker niet het christelijk geloof. Op een van de weinige momenten dat hij iets van zichzelf persoonlijk vertelde, gebruikte hij daarvoor een beeld. Als ik terugdenk aan de tijd dat ik niet geloofde, leek het alsof ik door matglas naar de werkelijkheid om mij heen keek. Je ziet wel wat maar je ziet het niet echt. Sinds ik tot geloof gekomen ben, is het matglas veranderd in helder glas. De werkelijkheid is voor mij zichtbaar als schepping en ik zie zin en doel van de geschiedenis. Dat zouden ook de twee pilaren blijven waarop Rookmaaker’s visie op de wereld gebaseerd zijn. De werkelijkheid als schepping. Kunst behoeft geen rechtvaardiging.
En: Gods hand in de geschiedenis, een serie lezingen, die hij iedereen, die in l’Abri kwam wilde laten beluisteren.
Van buiten
Toch is Rookmaaker niet door l’Abri of Francis Schaeffer tot geloof gekomen.
Dat vond plaats in de oorlog, toen hij in een interneringskamp (als ik mij niet vergis in Polen) was gevangen gezet, als aankomend marineofficier.
Daar ontmoette hij prof. Mekkes en in de kring die daar rond Mekkes ‘calvinistisch filosofeerde’ vond Rookmaaker God en bestudeerde hij de bijbel. Dat veranderde zijn leven volkomen.
Toen hij na de oorlog terugkwam vroeg hij zich af waar hij de Heer het best kon dienen.
Rondkijkend in de christelijke wereld trof het hem dat er zo weinig gedaan is op het vlak van de kunst en besloot daar zijn leven aan te wijden. Pas na de oorlog ontmoette hij de Amerikaan Francis Schaeffer. l’Abri bestond toen nog niet. Dat kwam pas in 1955 van de grond in het Zwitserse bergdorp Huemoz. Van de aanvang af zijn Rookmaaker en zijn vrouw van het ontstaan van dit werk getuige geweest.
Ik leerde hem pas in 1960 kennen toen hij samen met Schaeffer in Kampen kwam vertellen van dit werk.
Schaeffer stond als een vurig spreker op het preekgestoelte, Rookmaker stond daaronder onderkoeld te vertalen.
Hij had met Schaeffer gemeen, dat zij beiden ‘van buiten’ kwamen en niet christelijk opgevoed waren.
Het gaf beiden een frisheid en radicaliteit die mij bijzonder aanspraken.
Openheid aan de ene kant. Door Rookmaaker leerde ik de hele wereld van bijvoorbeeld de popmuziek kennen en waarderen.
Aan de andere kant confrontatie.
Zonder het evangelie zie je door matglas.
Binnen l'Abri
Vaak gingen de Rookmaakers naar het Zwitserse l’Abri. Al ver voor er in Nederland iets ontstond waren zij al members van het toen nog alleen in Zwitserland opererende werk van Schaeffer en zijn vrouw.
In de zestiger jaren sloeg het over naar Holland . Er werden studiedagen en weekends belegd. De interesse was groot . Er kon een huis gekocht worden in Eck en Wiel. Zo begon het Nederlandse l’Abri o.l.v. de Rookmaakers in 1971. Zijn vrouw droeg het werk door de gehele administratie te doen. Hij gaf lezingen gevolgd door discussies. Er kwamen mensen tot geloof. Anderen werden door l’Abri toegerust om ook zelf met openheid en in een geest van gebed de langzaam aan steeds meer seculariserende samenleving aan te spreken. Hij gaf veel ruimte aan een team van medewerkers.
Zijn heldere geest en analyses van de eigentijdse kunst en muziek gaven hem gezag. Ook buiten Nederland.
Schaeffer is zonder Rookmaaker niet denkbaar. Zoals Rookmaaker van Schaeffer de dieptepeilingen en vooral ook het ‘Leven door de Geest’ leerde.
Voor mijzelf zijn beiden ieder op eigen wijze grote voorbeelden.
Rookmaaker stierf jong in ’77, Schaeffer op hogere leeftijd in ’84. Wij houden hen in ere als bewogen mensen in dienst van God, zendelingen in Europa.
Toen de wind tegen blies, waren er ook zulke mensen die de Heer riep uit de wereld om getuige van Hem te zijn.
Zij hebben ons geïnspireerd om in hun spoor verder te gaan.