Als christin betere kansen in het kraambed?
2001-03-02
In 1 Tim. 2:15 wordt over het behoud van vrouwen geschreven. T. R. Tjerkstra denkt hierbij aan lichamelijke gezondheid en niet aan 'eeuwig behoud' (Opbouw, 16 febr. 2001). Deze 'medische blik' is niet nieuw en kan ook niet overtuigen. De vertaling die Tjerkstra voorstelt voor 1 Tim. 2:14,15 luidt: ‘Want eerst is Adam geformeerd en daarna Eva. Ook is Adam niet misleid, maar de vrouw is doordat ze misleid werd, tot overtreding gekomen (met alle kwalijke gevolgen daarvan voor het vrouwelijk geslacht). Toch zal ze door het geboorteproces heen (haar gezondheid) behouden, als ze blijft in geloof en een heilig leven en dat doet met (wijze) zelfbeheersing.’.- Jaargang 45
- nummer 5
Tjerkstra denkt dat de betekenis is, dat de vrouw door het proces van de baring heen haar gezondheid zal behouden. Het Griekse woordje voor door in vers 15 doelt volgens hem op een tijdsbepaling en niet op een middel.
In mijn reactie leg ik uit waarom Tjerkstra’s voorstel mij onwaarschijnlijk lijkt. Daarvoor hoef ik me niet met een volledige verklaring van deze verzen te bemoeien.
Twee blikken
Als lid van de (NG-)commissie voor 'vrouwelijke ouderlingen en predikanten' heb ik als huiswerk onder meer een overzicht gemaakt van exegeses van 1 Tim. 2:11-15. Daarbij vond ik in Engelstalige literatuur verwijzingen naar een aantal verklaarders met de door Tjerkstra voorgestelde uitleg. Een vertaling in zijn geest staat ook in de Good News Bible vermeld als voetnoot bij vers 15. Andere verklaarders wijzen deze uitleg af. Daarbij geven ze hun aandacht zowel aan de medische als aan de theologische 'blik'. Allereerst voeren ze aan dat deze uitleg negeert, dat veel christenmoeders tijdens of ten gevolge van een bevalling zijn gestorven. Verder vinden ze de vertaling van het Griekse werkwoord voor behouden, met zoiets als 'er gezond doorheen helpen', hier niet aanvaardbaar.
Paulus gebruikt dit werkwoord vaak, maar alleen waar het gaat om verlossing van zonden en verlossing tot eeuwig behoud. Hij gebruikt een heel ander woord als het gaat over 'er doorheen helpen' (bijv. 2 Tim. 3:11 en 4:18).
Problemen erbij
Nu wil ik niet suggereren dat ik dat allemaal tot in de details heb nageplozen. Ik vind het voorstel van Tjerkstra vooral onwaarschijnlijk omdat hij geen recht lijkt te doen aan de werkelijkheid. Hij probeert niet om de betekenis van het laatste deel van vers 15 zinnig te verbinden met zijn verklaring van het eerste deel. Ook schrijft hij: ‘….dat de vloek uit Gen.3: Met verzwaarde moeite zult u kinderen baren, in principe door Jezus is opgeheven’. Hoe past deze uitspraak bij zijn medische 'blik'? Kennen christenmoeders minder moeiten rond bevallingen dan anderen? En hangt dat samen met hun geloof, heiliging en (wijze) zelfbeheersing (vs. 15b)? Tjerkstra’s voorstel lijkt meer problemen op te roepen dan op te lossen.
Antwoord aan br J.W. Verheij
Met mijn exegese van 1Tim2:11-15 bedoelde ik één van de traditionele bezwaren tegen de vrouw in het ambt weg te nemen. In principe heeft Christus de vloek van Gen.3 weggedragen, zowel voor de man als de vrouw.
Toch blijven misoogsten, droogtes en honger onze planeet teisteren. We leven nog in een onvolmaakte wereld, die verlangend uitziet naar de openbaring van de zonen en dochteren van God. Toch valt niet te loochenen dat o.a. door de evangelieprediking de zorg voor de naaste, inclusief de verloskundige zorg, is verbeterd. Het onderscheid in zorg met landen waar het evangelie nog weinig het maatschappelijk leven heeft beïnvloed is evident.
T.R. Terkstra, Amsterdam