Berlijn 2009
2009-11-20
In Berlijn ligt het hart van de geschiedenis van de twintigste eeuw. Althans, zo ervoer ik het toen mijn man en ik er in oktober waren, kort vóór de vieringen van de val van de muur. Treinend, trammend, per metro en te voet maakten we kennis met de Duitse hoofdstad. Het was geweldig. We liepen over brede allees en door kris-kras-steegjes. Raakten verzeild in een Franstalige rondleiding door de Reichstag en slenterden in het oostelijk deel over een Turkse markt. Over mijn lunch gluurde ik in het koffiehuis naar de Duitse marktmeester die aan een tafeltje vlakbij de open deur een flink pak euro’s zat te tellen terwijl bezoekers in- en uitliepen. Ik probeerde me zoiets voor te stellen op de Amsterdamse Albert Cuyp. We liepen en liepen en keken en keken. Op zaterdagachternamiddag luisterden we naar het oefenen van een koor in de Zionskirche waar Bonhoeffer ooit heeft gestaan. Driftig tikte de jonge Italiaanse dirigent af en het koortje begon opnieuw. In de kou, tussen afgebladderde muren, in dekens gewikkeld luisterden wat buurtbewoners mee. Boven het koor hing een fraai, kleurig kruis met het opschrift: Wir haben kein Angst. Een fraaie cultuuruiting. Niet meer dan dat. De gemeente van Jezus Christus komt hier niet meer bijeen. Op zondagavond waren we in de barokke Berlijnse Dom waar tussen goud, glitter en graven van Duitse keizers een jonge vicaris de kleine honderd aanwezigen voorhield dat God de eerste is die liefheeft. Juist hier, op een plek waar ik vol scepsis binnenstapte en niets verwachtte, hier werd het Woord van onze God verkondigd. Ik was er stil van. - Jaargang 53
- nummer 23
Op de laatste dag liepen we bij onze buren door het park Sanssouci in Potsdam en zagen hoe een volk dat ooit zijn keizer afzette zich nu vergaapt. Met een beetje psychologie van de koude grond kun je begrijpen hoe Wilhelm II zich kon afsluiten van een kolkend Europa. Hier kon hij dromen, zich nog machtig wanen en zich bezighouden met de uniformen van zijn legers waarvan de trotse pluimen handige schietschijven waren. Niets menselijks was de keizer vreemd. Met alle gevolgen voor Europa van dien. Tussen de zich vergapende mensen en Griekse beelden bekroop me de vraag wie van ons het in dezelfde omstandigheden anders had gedaan. Rijkdom biedt mogelijkheden om eigen droomwerelden op te bouwen. Kijk maar naar ons, als westerse gemeente van Christus, we zijn er al heel lang heel behendig in om ons in onze eigen kerkelijke wereldje af te sluiten voor de kolkende geestelijke strijd die gaande is. Intern gedoe, methoden, systemen, uiterlijkheden en geestelijke uniformen waarvan de trotse pluimen handige schietschijven zijn. Met alle gevolgen van dien voor de kerk als instituut. Hoog tijd om weer tot nuchterheid te komen en de aloude geestelijke wapenrusting weer uit de mottenballen te halen. Dat kun je rustig aantrekken, want de ontwerper van dat uniform heeft geen last van waan ideeën.
Emmy Viezee-Fock is bedrijfsjournalist en lid van de NGK in Krommenie.