Van rituele moorden
2001-05-11
Jarenlang heb ik het papiertje in het boek van de eerste ledenadminstratie bewaard: ‘Richard Ngubo, geboren 1952, moeder Alzina, woonplaats Nqolobaneni, verdwenen November 1963’. Zondag na zondag pikten we hem halverwege Richmond-Groothoek op en ging hij met ons mee naar de kerk. Op een dag was hij er niet. Van de aardbodem verdwenen. Niemand leek er iets van af te weten en niemand wilde erover praten. Vaag herinner ik me nog dat Stewart Zondi, mijn Zoeloe- helper (zo zeiden we het toen) met een angstig-- Jaargang 45
- nummer 10
afwerende blik in zijn ogen fluisterde: dat is iets van ons, de zwarte mensen, wat blanken niet begrijpen.
Behalve dat je je buitengesloten weet, voel je ook de hulpeloosheid van binnen omhoogkruipen. En naarmate de zendeling langzamerhand meer begint te weten van die geheimzinnige zwarte krachten-wereld, blijft het niet-begrijpen bestaan. De kleine Richard was het slachtoffer geworden van een rituele moord. Geslachtsdelen of vitale organen als hart en lever van met name sexueel nog niet-actieve kinderen worden uit hen losgesneden terwijl ze bij voorkeur nog in leven zijn waarna zij langzaam doodbloeden. Een anonieme genezer vertelt: ’mensen gebruiken de lichaamsdelen van kinderen voor vele doeleinden, vooral voor succes. Elk willekeurig lichaamsdeel van een kind brengt voorspoed.’ Geslachtsdelen,handen,lippen,oren, tenen of ogen worden verwijderd. De ogen worden geacht geluk te brengen om vrouwen te laten kijken in de richting van wie deze ‘medicijnen’ gebruiken’ (Natal Witness,August 11,1997).
Ik heb hier voor me een berichtje uit een andere krant zoals je het er wel vaker aantreft; het kopje zegt: politie vindt hoofd van kind in bus. Bij een verkeersblokkade moesten de passagiers uitstappen en de politie vond in de tas van een man het hoofdje van een kind in een plastic zak. De man bekende het kind van zijn zuster verwurgd en daarna onthoofd te hebben. Hij was op weg naar Durban om het daar als medicijn aan genezers te verkopen.
Maar de genezers zelf ontkennen: ‘wij hebben geen menselijke organen nodig en gebruiken deze nooit. Alles wat we nodig hebben is menselijk vet, dat we van plaatselijke handelaren kopen of in Johannesburg’ (Henry Mafokane).
Mevr. Daphne Modiba, vice-presidente van de Raad van Kerken van de Noordelijke Provincie verklaarde tegenover de Regeringscommissie van onderzoek naar Onwettige Toverij dat ‘profeten’ van de zogenaamde zwart-onafhankelijke kerken zich schuldig maakten aan rituele moorden. We hebben de bewijzen. ‘Bushbuckridge is het centrum van wat een goed-georganiseerde rituele moordindustrie schijnt te zijn.
De organen worden verkocht aan lokale zakenmensen die de lichaamsdelen bewerken en doorverkopen aan genezers en traditionele helers’(Sunday Times,May 28,1998). Mevr. Modiba verklaarde verder dat kerkelijke afgevaardigden zeiden dat rituele moord geen plaats heeft in de leer van de kerk maar zij gaven wel toe dat sommige profeten in hun onderwijs de Bijbel met Afrikaanse tradities verbinden, maar zo zeiden zij verder, zij baden dat deze verderfelijkheden tot een einde zouden komen.
Natuurlijk moeten we wel bedenken dat wij in Zuid-Afrika door een uiterst moeilijk transformatie-tijdperk kruipen, niet het minst voor de zwarte man van de straat bijzonder frustrerend.
Wat hem allemaal al is beloofd, hij ziet er weinig van in vervulling gaan. Integendeel, hij schijnt er vandaag beroerder aan toe te zijn dan ooit. Geen wonder dat hij teruggrijpt op zijn vanouds bekende beschermingsmechanismen van vroeger. Rituele moorden schijnen heel wat frequenter voor te komen dan vroeger. Maar het hoort bij dat Afrika dat ik al wel heel wat beter begrijp dan toen Richard Ngubo verdween maar waartegenover ik me nog altijd even hulpeloos voel als toen. De kloof is te groot. Het is zelfs niet alleen de barbaarse wreedheid waarmee kinderen worden afgemaakt maar het geloof erachter dat het mogelijk is jezelf zó te kunnen beschermen en zegenen. Van dat Afrika zal ik altijd buitenstaander blijven. Gelukkig zijn er intussen al ontelbare Afrikanen hierin ver-ontafrikaniseerd.