Floor in Houten?
2000-02-18
Nee, ik heb dr Floor er niet ontmoet, op de retraite voor 14 predikanten in Houten. Toch had ik hem er graag bij gehad. Dan zouden we immers snel een verbeterde uitgave kunnen begroeten van zijn kersverse en op zich nuttige boek over de gaven van de Heilige Geest.- Jaargang 44
- nummer 4
Charismatisch
Terug gekomen uit de retraite greep ik er vol verwachting naar. Floor staat immers bekend als een gedegen exegeet die zich vaker bezig houdt met het werk van de Heilige Geest, net als zijn zwager, wijlen prof. J.P. Versteeg.
Floor ging zoeken naar wat het verschil is tussen die enthousiaste charismatische beweging en de traditionele kerken. Hij ontdekte dat zij daar zelf dit antwoord op geven: "Wij hebben de gaven van de Heilige Geest weer ontdekt"(9). Floor ziet dat ze met name drie van de speciale gaven in de kerk willen terugbrengen, de glossolalie (tongentaal), de profetie en de gaven van genezing (9). Daar moeten we op antwoorden, zegt hij, want de charismatische beweging wil heel duidelijk de kerken binnen komen met deze boodschap (10). De (charismatische) sprekers op de conferentie waren daar het voorbeeld van, stuk voor stuk anglicanen die inderdaad binnen hun (traditionele) kerk werkzaam zijn, een kerk die te vergelijken is met de hervormde kerk hier.
Doop of vervulling?
Helaas begint Floor met zijn kritiek te uiten op de gedachte dat de charismatici de bijzondere gaven van de Geest vooral zouden verbinden met de doop met de Heilige Geest. En dat terwijl er al enige tijd een brede consensus bestaat (ook in grote delen van de charismatische beweging!) over het feit dat er geen bijbelse grond is voor een (tweede) doop in de Geest, de zogenoemde second blessing theologie.
Op de conferentie werd door de sprekers gesteld dat iedere christen de Heilige Geest heeft, maar dat we te weinig oog hebben voor de vervullingsgedachte van Ef. 5:18. Daar staat: blijft vervuld worden met de Heilige Geest. Floor maakt deze doop in de Geest tot één van de speerpunten van zijn kritiek, was hij op de conferentie aanwezig geweest, dan had hij gemerkt dat daar niet werd gezegd dat er christenen met of zonder de Geest van Christus bestaan, maar dat gezocht wordt naar het meer vervuld zijn met de Geest. Dat er dus geen sprake is van eerste- en tweederangschristenen.
Positief
Dr Floor stelt zich vervolgens open op. Hij merkt op: "We kunnen de charismatische beweging niet genoeg dankbaar zijn dat ze de kerken gedwongen heeft zich weer rekenschap te geven van de gaven van de Heilige Geest" (21). Ook wijst hij op criteria bij het hanteren van de geestesgaven.
Vervolgens geeft hij bijbelse inzichten in de betekenis van de drie genoemde gaven in de tijd van de eerste kerk. De twee functies van tongentaal (profetische en zichzelf stichtende), de verschillende vormen van profetie. Veel zinnige informatie! Van alle gaven merkt hij op dat ze tot zegen waren en hoe ze tot op- en uitbouw van de gemeente dienden.
Dubbel
Aan de ene kant dus het ontvankelijk lezen van de Schrift. Het open staan voor het feit dat onze God blijkbaar toen gaven gaf waar we nu wat vreemd tegen aan kijken.
Zelfs staat er: 'Calvijn laat de mogelijkheid open, dat God weer opnieuw, wanneer het nodig zou zijn, met name waar de religie in verval geraakt is, bijzondere gaven kan uitdelen'( 67). Hijzelf: 'We kunnen niet zeggen dat de tijd van de bijzondere gaven, dus ook van het spreken in tongen, voorbij is' (67). Aan de andere kant haalt hij het standpunt aan dat de huidige tongentaal waarschijnlijk niet hetzelfde is als die uit bijbelse tijden (65). En dat Packer stelt dat de huidige tongentaal meer kwaad dan goed doet (65).
Angst?
Het is aan de schrijver te merken dat hij vol liefde schrijft over de gaven die God gaf. Vol eerbied ook.
Tegelijk zit bij hem de (terechte!) angst voor de gevaren die hiermee samengaan zo diep, dat het hem m.i. belemmert om er werkelijk voor open te staan dat God vandaag meer gaat doen dan we van Hem gewend zijn.
Wanneer Johannus C. stelt dat 'profetie heden in de chr. gemeente bijna niets anders is dan het rechte verstaan van de Schrift en de bijzondere gave haar uit te leggen' (86), dan merkt hij wel op dat Calvijn met dat 'bijna niets anders' de deur op een kier zet voor een ruimere interpretatie van de profetie. Maar vervolgens eindigt hij ermee dat uiteindelijk profetie toch opgaat in de uitleg en toepassing.
Geminimaliseerd
Nadat hij de gaven eerst geminimaliseerd en genormaliseerd heeft, kan hij met een gerust hart stellen: "Een gemeente is charismatisch, of het is geen gemeente in de bijbelse zin van het woord."(95) Maar na zulke spannende momenten in het boek is dit voor mij te makkelijk. De rijke exegetische vondsten zijn te vlot en te makkelijk geperst in het keurslijf van de dagelijkse kerkelijke praktijk. Geen bevredigend slot dus, het boek is daarom meer een aanzet voor een noodzakelijke bezinning te noemen.
N.a.v. Dr L. Floor: "De gaven van de Heilige Geest in bijbels-theologisch perspectief." Uitgegeven 1999. Uitg. Groen, Heerenveen. 116 blz. ISBN 90-5829-081-6