Harry Potter; wél meelezen!
2001-06-08
Harry Potter, een ongewone jongen, woont bij zijn oom, tante en neef Dirk. Deze drie mensen heten de Duffelingen. De ouders van Harry waren tovenaars. Ze zijn overleden ten gevolge van de vloek van Voldemort, de heer van het Duister. Het is aan zijn moeder te danken, dat Harry dit drama overleefd heeft. Wel draagt hij nog een litteken op zijn voorhoofd; het heeft de vorm van een bliksemschicht.- Jaargang 45
- nummer 12
De oom en tante zijn niet blij met Harry. Ze zijn 'keurige' mensen; ze haten tovenaars en andere minder 'nette' mensen. Harry is moedig en inventief. Hij houdt zich nooit aan regels en hij is zeer trouw aan zijn beste vrienden Ron en Hermelien.
Alle Potter-boeken spelen in een fantasietijd, die sommige van mijn leerlingen toch 2000 noemen.
'Zweinsteins Hogeschool voor Hekserij en Hocuspocus', vormt het toneel van de meeste Potter-avonturen. Niet alleen brugklassers, ook jongere kinderen en hun ouders lezen graag een Potter. Hier en daar hoor je een kritisch geluid, ook van christelijke zijde: de inhoud van de verhalen zou occult zijn. Uiteraard kan niemand boeken beoordelen zonder de inhoud te kennen. Daarom vertel ik eerst iets over 'De Geheime Kamer' en 'De Vuurbeker'.
De Geheime Kamer
In ' De Geheime Kamer' spelen Harry, Ron en Hermelien de hoofdrollen. Behalve hen kom je ook Professor Gladianus Galhart, Malfidus Perkamentus, het merkwaardige hoofd van de school, en Voldemort, de heer van het Duister, tegen. Na zijn eerste jaar op Zweinstein zit Harry op zijn bed in het huis van de Duffelingen na te denken over school. Heeft hij dat eerste jaar soms gedroomd? Anders had hij toch wel iets van zijn vrienden gehoord?
Gelukkig blijkt dat eerste schooljaar wel degelijk echt gebeurd te zijn; alleen de elf Dobby heeft Harry's post achtergehouden.
Die wil namelijk niet dat Harry teruggaat naar Zweinstein, omdat ze weet dat daar iets ergs gaat gebeuren.
Toveren is voor minderjarigen verboden op school. Omdat Harry in zijn eerste jaar wel getoverd heeft, krijgt hij een brief van de directie: als hij nog een keer tovert, wordt hij van school gestuurd. Helaas lezen oom en tante Duffeling de brief ook. Zij sluiten Harry uit voorzorg op in zijn kamer, maar Ron Wemel ziet kans Harry die avond met de vliegende auto van zijn vader op te pikken. Zo kan Harry na de vakantie toch naar school. Dan begint een volgend avontuur. Wanneer Harry uiteindelijk de geheime kamer vindt, ziet hij mede-leerlinge Ginny terug, die is gevangen door het monster van de geheime kamer.
Als hij ook iets tegenkomt van Marten Asmodom Vilijn - 'Mijn naam is Voldemort' – beseft hij dat de heer van het Duister nog niet is verdwenen. Dit verhaal loopt tamelijk goed af; net als het tweede schooljaar van Harry.
De Vuurbeker
‘De Vuurbeker’ kent een nog sterker, maar ook meer luguber begin, dat sommige kinderen overigens alleen maar spannend vinden. Harry is voor het vierde jaar op Zweinstein. Dezelfde hoofdrolspelers zijn aanwezig. In dat jaar vinden op Zweinstein de meest raadselachtige dingen plaats: sport-wedstrijden op vliegende bezemstelen, allerlei toverlessen entrucs. Uiteindelijk ontmoet de hoofdpersoon lord Voldemort, de heer van het Duister, weer. In een ijzingwekkende passage wordt Harry naar het graf van zijn ouders gebracht, waar lord Voldemort opnieuw een lichaam krijgt. De macht van het Duister blijkt sterker dan ooit.
Kinderen, pubers en volwassenen lezen op heel verschillende manieren. Je kunt een passage als de net genoemde luguber vinden, maar of je het woord 'occult' moet gebruiken, betwijfel ik.
Als volwassene heb je andere associaties bij een lugubere passage dan een kind, omdat je soms meer verdriet hebt meegemaakt. Het kan zijn dat kinderen zich zó in het verhaal verdiepen, dat ze de werkelijkheid niet meer kunnen scheiden van het verhaal. Dat gevaar is zeker aanwezig voor kinderen, die de neiging hebben een voor hen te harde werkelijkheid te ontvluchten. Kinderen van nu krijgen met van alles te maken in ons rijke land, waar 'alles moet kunnen’: met schokkende tvprogramma's, met ouders die scheiden, met de escapades van diezelfde ouders met nieuwe vrienden en vriendinnen.
En diezelfde kinderen beleven van dichtbij het sterven van een hun grootouders, de ziekte en dood van vrienden en vriendinnen. Het leven van pubers van nu is maar al te vaak heel chaotisch.
Meelezen
Daarom lijkt het me zinnig dat ouders en leerkrachten met vooral jongere kinderen mee-lezen, over de Potters praten met hun volkje en het verschil tussen verhaal en werkelijkheid onderstrepen. Want, verbied je een kind een verhaal te lezen, dan leidt dat geheid tot het tegenovergestelde, net als vroeger, toen ik met rooie oortjes de Karl May’s van mijn grote broer las. En, J.K. Rowling schrijft knappe boeken, die bolstaan van fantasie, spanning en humor. Het lijkt mij goed dat kinderen van nu óok een of meer van de Potters lezen en fantaseren over Zweinstein, waar alles kan, wat hier niet mogelijk is.
Harry Potter en de Steen der Wijzen;
Harry Potter en de Geheime Kamer;
Harry Potter en de Gevangene van Azkaban;
Harry Potter en de Vuurbeker.
Uitgeverij De Harmonie, Amsterdam.
Joke Holwerda is docente Nederlands