Want jij draagt mijn naam

2001-06-22
  • Jaargang 45
  • nummer 13
Een journalist vond een pak papieren, afkomstig van zijn vader die in 1959 gesprekken had gevoerd met kinderen van de meest vooraanstaande nazileiders.
De zoon zocht zo’n veertig jaar later opnieuw contact met die kinderen en zo is het boek ontstaan dat nu voor me ligt. Achtereenvolgens komen aan de orde: Wolf Rüdiger Hess. Zijn vader is in Neurenberg tot levenslang veroordeeld en is inderdaad in de gevangenis gestorven, 93 jaar oud. Volgens officiële verklaringen heeft hij zichzelf opgehangen, anderen zeggen dat hij is vermoord.
Zijn zoon gelooft nog steeds dat Hess ten onrechte schuldig is verklaard.
Martin Bormann junior, priester. Zijn vader was de grote man achter Hitler, altijd op de achtergrond aanwezig als een kwade genius, door iedereen gevreesd en gehaat. Junior reist nu veel door Duitsland en houdt lezingen over de gevaren van het nationaal-socialisme.
Hij draagt een zware last met zich mee: zijn vader was in hoge mate verantwoordelijk voor wat er is gebeurd.
Die last zal hem waarschijnlijk vergezellen tot in het graf.
Niklas en Norman Frank, zoons van Hans Frank, gewezen gouverneurgeneraal van Polen, in 1946 ter dood veroordeeld en opgehangen.
De zoons worstelen weliswaar met de vraag hoe hun vader zijn verschrikkelijk gedrag kon verantwoorden, maar ze hebben geen goed woord over voor de verdediging daarvan. Vooral Niklas, verslaggever bij de Stern, heeft zo scherp stelling genomen dat hij zich daarmee de woede van heel wat Duitsers op de hals heeft gehaald. Dat zegt wel wat over een bepaalde mentaliteit die in Duitsland blijkbaar nog niet verdwenen is.
Gudrun, dochter van Himmler. Hij zou ongetwijfeld ook ter dood zijn veroordeeld, maar onttrok zich aan het aardse gerecht door zelfmoord. Zij is verbitterd, uit zich op zó’n manier dat je haar nauwelijks toerekenbaar kunt noemen. Ze verdedigt haar vader door dik en door dun.
Edda Göring. Haar vader heeft in Neurenberg terecht gestaan, heeft een uur voor het doodvonnis aan hem voltrokken zou worden, eveneens zelfmoord gepleegd. De dochter heeft het nog steeds over haar liefhebbende vader. Ze beseft wel dat de nazi’s verschrikkelijke dingen hebben gedaan, maar aan de andere kant vindt ze het onrechtvaardig dat de familie alle eigendommen heeft moeten afstaan. Dat de liefdevolle vader die via ordinaire roof in zijn bezit had gekregen, telt kennelijk niet.
Als laatste maken we kennis met de familie van Baldur von Schirach, vooral bekend als leider van de Hitler Jugend.
Het is een boeiend boek. Het geeft niet alleen veel informatie, maar ook stof tot nadenken.
Neem alleen deze zin: Simon Wiesenthal zegt dat het een grote weergaloze vergissing zou zijn, als men ervan zou uitgaan dat alleen slechte mensen tot iets slechts in staat zijn. Het waren dezelfde mensen die ’s morgens liefdevol hun kinderen kusten en een paar uur later joden vergasten of doodsloegen.
Het is zorgwekkend dat sommige kinderen van die mensen niet duidelijk het slechte in de geschiedenis onderkennen en dat een deel van het Duitse volk dat evenmin doet. Een leerzaam boek. Aanbevolen!

Want jij draagt mijn naam. In de schaduw van een nazivader.
Door Norbert & Stephan Lebert. Omvang 215 bladzijden. Prijs f 39,90 Uitgever: Anthos Amsterdam

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief