Christelijk mannetjes maken
1998-03-06
Wat is er tegen christelijke mannetjes-makerij? Misschien wel helemaal niets. Mannetjesmaken is de kunst iemand met een mening op het toneel te zetten. Iemands persoonlijkheidpersonality - vormt het voertuig van de boodschap. Het is alleen jammer dat er nogal wat mannetjes gemaakt worden die geen boodschap hebben. Denk niet dat mannetjesmakerij tegen onze calvinistische borst stuit. Gereformeerden liepen daarin voorop. Belangrijke elementen van mannetjesmakerij zijn imago's en stigma's, zoals 'bruggenbouwer' (Lubbers), 'directeur van de BV Nederland' (Kok) of de 'illusionist' (Van Mierlo). Die zijn beslist niet nieuw, want wie kent niet' de klokkenist', alias 'Abraham de Geweldige' (Kuyper) en 'de grote stuurman' (Colijn). Het zijn ook niet de moderne media die nu ineens de huizen van politici binnendringen waar we vernemen dat Wim Kok wel eens op zondag aardappelen schilt. Het is ook geen moderne inkijk in het leven van Kok nu we weten dat hij een dochter heeft die als mode-ontwerpster haar vader adviseert. De mannenbroeders wisten nauwkeurig de dagindeling van de grote leider. En van Kuypers dochter lazen we ook al uitvoerige kledingadviezen. In de gezins- en damesbladen vulde ze rubrieken met brei- en naaitips.- Jaargang 42
- nummer 5
Openheid en consistentie
Kijken we dan naar de onderbroekenlol waar Amerikanen zich mee vermaken rond hun president, dan leven wij in een land met een redelijke terughoudendheid over het privéleven van onze voormannen. Deels komt dat, omdat ze inderdaad keurig leven. Anderzijds vinden sommigen dat het ook van geen enkel belang is voor hun politieke functioneren. Dat zou theorètisch kunnen kloppen, maar zoals we weten zijn politici geen theoretici en de mensen die hen beoordelen - de kiezers - al helemaal niet. Het is algemeen bekend dat Joop den Uyl zijn opvolger mede een warm hart toedroeg vanwege een onbesproken levenswandel. Dat kon van de andere kroonprinsen binnen de PvdA niet altijd gezegd worden.De geloofwaardigheid van iemands boodschap valt wel degelijk aan zijn privéleven af te lezen. Een minister van Volksgezondheid die zelf rookt, zal een anti-rookcampagne van de overheid weinig goeds doen. AI zegt het niets over het waarheidsgehalte, want ook de rokende minister heeft gelijk als hij zich tegen het roken keert. Maar de politicus heeft slechts een artikel in de uitverkoop; de geloofwaardigheid van zijn persoon in relatie tot zijn boodschap.Dat vergt dus openheid en consistentie.
Persoon en boodschap
Hoe doorzichtig moet het leven van christelijke leiders zijn? De wedergeboren christen Jimmy Carter geeft in zijn boek Living Faith volkomen rekenschap over zijn persoonlijk geloof in "Jezus Christus die zijn bloed gaf voor mijn zonden". Hij schetst een transparant beeld van een diepgelovige politicus die biddend zijn weg zoekt. Carter schrijft: "Ik kon de enorme vragen met God delen. Ik merkte dat ik uiteindelijk altijd kon zeggen: "Zo moet het zijn".
Door het probleem in de handen van God te leggen, kreeg ik een vrede waardoor ik met de uitkomst van de beslissing kon leven". We zien een wereldleider in gebed verzonken; iemand die het imago van de man met 'tandpasta-smile' gelijk op deed gaan met zijn christelijke levensstijl. Churchill - wiens levensstijl overigens geen sterk voorbeeld is - grapte ooit eens over zijn opponent. "Mijn collega is een bescheiden mens .... Hij heeft dan ook veel om bescheiden over te zijn". Het lijkt er op dat christen-leiders erg bescheiden zijn. Hebben zij dan zoveel om bescheiden over te zijn? Of zijn er geen grote persoonlijkheden meer met een boodschap? Of kiezen zij liever voor een leerstoel, de kansel of een aansprekende christelijke organisatie?
In ieder geval tellen we heel weinig welsprekende - zeg maar erudiete - persoonlijkheden die bereid zijn met een transparant privé- en geloofsleven de boodschap van het Evangelie bekend te maken. Toch staat in de politiek een enorm publiek podium opgesteld. Maar dan moet het vak van christelijke mannetjesmakerij goed uitgeoefend worden. Een christen-politicus moet een eerlijk beeld en voorbeeld geven.
Dus geen platte teksten - van het type: 'Ik rijd ook wel eens te hard' – om de al te menselijke kanten van een .politicus acceptabel te maken. Dat is kletserige openheid. Stop dan eerst met dat asociale rijden. De noodzakelijke mediamieke openheid vergt een hoogstaande persoonlijkheid die aan iemands gezag kracht en uitstraling geeft.
Nu kunnen mannetjesmakers geen persoonlijkheden maken, maar wel persoonlijkheden op een podium zetten.
Dat mag gerust met veel tam-tam gepaard gaan. Als persoon en boodschap consistent zijn, is voor die onderdelen geen. bescheidenheid nodig. Kortom: "Gezocht voor de christelijke politiek: een welsprekende persoonlijkheid met een goed gebedsleven. Gepaste levensstijl en consistente boodschap gevraagd. Dochter voor kledingadvies strekt tot aanbeveling.
Liever geen hardrijder".