... Als een bijl aan de wortel...
1999-01-22
Lezing van het artikeltje van Kurpershoek maakt mij duidelijk dat ik de besluiten van de CG synode over de samenwerkingskerken nog geen plaats heb kunnen geven. De woorden van gezang 325 komen telkens terug: De woorden van God komen niét als een bijl aan de wortel, niét als een schot in het hart. Ik ervaar deze besluiten juist andersom: een bijl aan de wortel van de samenwerkingskerken.- Jaargang 43
- nummer 2
Het eerste besluit in november (niet verder op deputatenniveau) was niet verrassend, maar daarom nog wel een schok: Ze breken dus toch! Ik heb die dagen nogal eens Handelingen 4 gelezen: ’En nu Here, let op hun dreigingen en geef uw dienstknechten met alle vrijmoedigheid uw woord te spreken’.
Jarenlang is er voor de groei NGKCGK gebeden en zijn de toenaderingen als zegen gezien. Ik weiger te geloven dat we ons daarin vergist hebben. Ik hoop dat onze God op deze dreigingen let. Ik hoop dat de samenwerkingsgemeenten vrijmoedigheid zullen krijgen om met hun getuigenis van de eenheid in de Here Jezus verder te gaan.
Terughoudend?
Het tweede besluit van december zit me meer dwars. Moet de ontwikkeling in de samenwerkingsgemeenten met de voorgestelde ’terughoudendheid’ aan banden worden gelegd? Die samenwerkingsgemeenten miste ikook pijnlijk!- in de opluchting waaraan Kurpershoek uiting gaf. Ik kan die opluchting verstaan. Ik denk dat de NGK ’behoedzaam en naïef’ (Kurpershoek) verkennend werk kunnen doen in het zoeken naar eigentijds kerk-zijn met het volle Evangelie van onze Heer. Dat behoort tot de sterke punten die ik in de NGK heb leren waarderen. Maar neem, als je hierover spreekt, juist nu de samenwerkingskerken mee!
Ik ben van huis uit CG. Een 23-jarig verblijf in een samenwerkingsgemeente, o.a. onder de prediking van twee NG-predikanten, heeft gemaakt dat ik me thuis ben gaan voelen in de NGK. Vanwege die samenwerking blijf je uiteraard in je kerk, al is me dat in de afgelopen jaren niet gemakkelijk gevallen door de ontwikkelingen in de CGK.
K.T. de Jonge heeft in het (CG) ’Kerkblad voor het Noorden’ geschreven dat het synodebesluit een keuze opdringt, terwijl wij juist niet willen kiezen, maar samen verder gaan tot de hele kerk zover is als de samenwerkingsgemeenten al zijn. Daarom voel ik het tweede besluit -terughoudend- als een pijl.
Macht
Ik lees uitingen van teleurstelling en verdriet. De NG voorzichtigheid op dit punt versta ik; in CG artikelen vind ik het een slechte taxatie. Gelukkig zijn er plaatselijke (CG) kerkbladen die het machtsdenken hekelen. De arrogantie van de macht van deze synode moet toch ook aan het licht komen. Hoe kunnen we ’terughoudend’ zijn in datgene wat we uit de Schrift als opdracht van onze Heer kennen en waarin we elkaar in de samenwerkingskerken hebben herkend en erkend? Hoe durft men dat van gemeenten vragen?!
Enkele jaren geleden heb ik in Opbouw gevraagd aan de NGK-commissie toch maar weer een stap te zetten ter wille van de samenwerkingskerken. Zij hebben die stap gezet. Het zijn de CGK die nu zeggen: wij stoppen er mee. En de samenwerkingsgemeenten moeten inbinden en zo niet ....
Het is bekend dat veel CG-gemeenten zich niét aan alle synodale uitspraken houden. Dat alleen al laat zien dat de synode zich ver van de gemeenten, waar het werk gebeurt, heeft vervreemd.
Geen woord er over, laat staan over wat er achter zou kunnen zitten.
Alleen de samenwerkingsgemeenten worden aangespoord zich onverwijld aan alle synodale uitspraken te houden!
Een ontwikkeling
J.E. Post in ’Gereformeerd zijn en blijven’ signaleert dat in de CGK de leiding de koers heeft verlegd. Ik ervaar ook dat na 1974 er van stap tot stap aan gewerkt is om de samenwerking CGKNGK terug te draaien. Toen ik in 1976 in Lelystad kwam, was er sprake van herkenning tussen de CG classis Zwolle en NG regio Kampen. De formele stukken waren in de maak. Een jaar later had de CG classis een gedaanteverandering ondergaan en werd de hele zaak op dood spoor gezet. In het kerkenwerk gold de regel ’de polder bouwt de polder op’: Kampen - Emmeloord - Dronten - LelystadAlmere. Maar toen Zeewolde gebouwd werd was de tijd rijp om met een machtsgreep Zeewolde aan Almere te ontnemen en in de classis Amersfoort te parkeren. Met als gevolg dat veel CG-leden, die uit allerlei streken zich in die gemeente gevestigd hadden, hun heil elders zochten .... velen in de NGK in Zeewolde. Toen ik zomer 1998 een brief van de CGK deputaten aan de kerk van Lelystad las, lagen voor mij de synodebesluiten klaar: Wij hoeven niet meer te praten, wij weten genoeg en je zult wel merken hoe we dat vinden. En nu worden de duimschroeven de samenwerkings-gemeenten aangelegd.
Of het zo’n vaart zal lopen?
Juist op classicale vergaderingen wordt dan ervaren hoe de macht werkt. Post heeft de scherpe vraag gesteld: Kiest de leiding voor eliminatie van ongewenste stromingen of kiest zij voor de tactiek van negeren?
Aandacht
Voorlopig zullen de samenwerkingsgemeenten wel doorgaan. Maar ieder vervolg is uitgesloten. Ook voor plaatselijke kerken waar men zich in de komende tijd vindt bij het Evangelie van onze Heer.
Ik wens het samenwerkingsoverleg wijsheid om wegen te vinden om verder te gaan in de stijl die wel gezang 325 vertoont: ’Stem die de stilte niet breekt, naam zonder macht’. De opluchting van Kurpershoek kan ik verstaan: verspil niet langer energie op onderdelen terwijl de machtsmachine doordraait. Maar als de CG synode samenwerkingsgemeenten van zich wegduwt, dan reken ik wel op een NGK die extra aandacht aan deze gemeenten besteden. Dat de behoedzaamheid en de naïviteit in het zoeken om eigentijds kerk te zijn ook aangewend worden ten dienste van de samenwerkingsgemeenten. Het gaat er immers om dat de gemeente voor haar deel blijft werken dat het gebed van onze Heer verhoord wordt: Dat de wereld door de eenheid van de gemeente zal erkennen dat onze God Christus als Redder heeft gezonden.
(Ds. A. Broersma is Chr. Geref. predikant en werkzaam als rector van de Chr. Scholengemeenschap te Lelystad)