Zij betoonde veel liefde
1999-01-22
”Zullen we even wippen?”, vraag ik mijn zoon van tien als we langs een speeltuintje komen. Hij wil wel, maar zegt prompt: ”Dat kan je in onze klas niet zeggen hoor.” ”Wat niet?” ”Wippen. Dat begrijpen ze verkeerd.” Onder het wippen legt hij me uit wat je in zijn klas nog meer niet kunt zeggen. Ik hoor het aan, met stijgende verbazing.- Jaargang 43
- nummer 2
Het wordt een indrukwekkende lijst. Er blijft nog maar heel weinig over wat je kunt zeggen zonder dat er geproest en gegiecheld wordt. ”Dat is toch te gek”, barst ik uit. ”Wie is er nou normaal? Je moet toch gewoon kunnen praten. Die viezeriken kunnen ons toch niet alle woorden afpakken?” en wam, daar kom ik weer veel te hard op de grond terecht.
Wippen is ook al niet leuk meer.
Het ergert me mateloos, al die dingen die ’de wereld’ ons dreigt af te nemen.
Als je iemand zegent met handoplegging vraagt men zich af of dat niet ’Jomanda-achtig’ is. Als je bidt zonder woorden, doet dat mensen aan New Age denken. Wie doet er wie na? En dan al die woorden, zoals liefde, en waarheid en gerechtigheid. Gods lievelingswoorden.
Hoe worden ze niet misbruikt.
Een hysterische fan?
”Zij betoonde veel liefde”, zegt Jezus, en Hij wijst naar de vrouw aan zijn voeten.
Ik kan me voorstellen dat het gezelschap aan tafel de adem inhield. Er staat een vrouw in de kamer, die daar binnen moet zijn gekomen als in trance.
Het kan haar niets schelen wie er nog meer zijn, ze wil naar Jezus. Ze kust zijn voeten en zalft ze, ze huilt en maakt haar haar los, zomaar in het publiek. Ze gedraagt zich als een hysterische fan van een idool. Simon, de farizeeër, de gastheer, ziet het aan en laat het even gaan. ”Eens kijken of Jezus echt een profeet is. Een profeet voelt aan wat voor vlees hij in de kuip heeft.” Een beetje wonderlijk. Ik kan me ook voorstellen dat men dacht: ”Het is wel duidelijk wat voor soort vrouw dit is: de schaamte voorbij.” Misschien wilde Simon vooral zien hoe Jezus dit ging oplossen. Het is een gekke situatie. Stel u voor: een vrouw met een dubieuze reputatie snelt na de dienst op de dominee af die staat te praten aan de deur, en valt hem snikkend in de armen. De meeste dominees zullen zich op z’n minst even geen raad weten en verontschuldigend rondkijken met een blik van ’Ik snap hier ook niks van hoor’, totdat ze door een kordate zuster in de gemeente verlost worden.
Jezus laat zich door de vrouw niet in verlegenheid brengen en door zijn gastheer evenmin. Hij vertelt een korte gelijkenis over twee schuldenaars. De ene met een grote schuld, de ander met een kleine. Alle twee worden ze vergeven.
Wie van de twee zal de schuldeiser het meest liefhebben Simon? ”Die van de grote schuld”, zegt Simon. Juist, Jezus heeft het woord liefde geijkt en tegelijkertijd Simon laten weten dat Hij weet wat voor vrouw dit is. Hij heeft het niet nodig het gezelschap te laten weten of Hij deze vrouw wel of niet kent en hoe dan precies. ”Zij betoonde veel liefde.” Liefde, ja, ja.., maar wie durft dat nu nog te zeggen. Dan pas keert Jezus zich om naar de vrouw ”Uw zonden zijn u vergeven”. Zonde wordt zonde genoemd, alles wordt vergeven en waarom? ”Uw geloof heeft u behouden, ga in vrede.”
Een mens waarbij alle gevoelens veilig zijn.
Tegen de vrouw gebruikt Jezus het woord liefde niet. Is het voor haar al te zeer verkleurd? Wat voelde zij eigenlijk voor Jezus? Waren haar gevoelens zuiver?
We krijgen geen uitleg. ”Ga in vrede”, zegt Jezus. ”Niet vasthouden.” Er zijn vrouwen, die het een leven lang verkeerd begrepen hebben en hun vervulling zoeken in relaties die ze alleen maar meer leegte oplevert. Dan komen ze de man van hun dromen tegen.
Ongetrouwd nog wel. Een rabbi moest getrouwd zijn, om minder gevaar te lopen in het pastoraat. Jezus moet het zonder die bescherming doen. Toch is Hij volkomen veilig. Juist omdat Hij zo goed weet wat zijn roeping is en voortdurend afstand neemt van de mensen om in stilte bij de Vader te zijn, kan Hij het zich permitteren heel dicht bij te komen.
Hoeveel pastors kunnen dat aan? Hoe vaak komt het voor dat iemand ineens in een verkeerde relatie vastzit? Je hoeft elkaar niet eens aangeraakt te hebben. De ander gaat een plekje innemen in je gedachten, in je planning, in je dromen. Je hebt een boel wijsheid nodig, een wijze partner, wijze vrienden, wijze spelregels in het pastorale verkeer, om daar op tijd achter te komen.
(”Zet er een tafel tussen, dames en heren”, zei de psycholoog die ons les gaf over het pastorale contact tussen man en vrouw. ”Heren ambtsdragers, bezoek een gescheiden vrouw samen met je eigen vrouw of met een zuster uit de gemeente”, zei een ander.) Je bent zomaar te dicht bij of te ver weg. ”Zie je wel,” zeggen die vrouwen dan, ”ze vinden me een bedreiging”. Of: ”Eindelijk iemand die me begrijpt”. Jezus vond het juiste midden en de ”gevallen vrouwen” leerden van Hem wat echte liefde is, levend water, dat alle dorst lest. En wat de mensen ervan zeiden en dachten, dat lapte Jezus aan zijn laars. Hij was niet bang voor zijn reputatie, omdat Hij niet bang was voor zichzelf, voor zijn eigen verborgen gevoelens.
Liefde leren.
Misverstanden over de liefde zijn vernietigend.
Moet die tafel er alleen tussen in het pastorale verkeer tussen man en vrouw, of leven we in een tijd waarin we ook met iemand van hetzelfde geslacht bedacht moeten zijn op misverstanden wat onze liefde betreft?
Wat zou er gebeuren als een homofiele man bij Jezus kwam? Hij zou niet letten op het gezelschap, op wat zij denken, op hun geschokte blikken, op hun onkunde of angst. Niet uitleggen dat hij juist wel of juist niet wil veranderen. Hij zou zich aan de Heer vastklampen, zijn voeten kussen, vragen of hij aan zijn borst mag liggen. Hoe zou de Heer hem en het gezelschap leren wat echte liefde is?
} Leer het ons Heer: echt liefhebben, zonder de afstand van het vooroordeel en de angst, liefhebben met inachtneming van de juiste grenzen, liefde uit de bron van Uw liefde, die mensen mens maakt naar Uw beeld.
En bescherm ons Heer, zeker als we komen in Uw Naam, bescherm ons tegen verwarring in onze gevoelens en in die van anderen.