Eigentijdse ziekentroost
1999-02-19
Het is maar een klein bundeltje: 14 gedichten – goed twee handen vol. Maar het goede is veel en dat gaat voor Eén troost heb je meer dan op.- Jaargang 43
- nummer 4
De gedichten vormen een samenhangend geheel. Theo Coenraads schreef ze vanuit zijn ervaringen tijdens een plotselinge levensbedreigende ziekte; ervaringen van totale ontreddering, radeloosheid, wanhoop, maar ook van troost en de rust die daardoor terugkeert.
Ze beschrijven de spanning tijdens het onderzoek
bloed vloeit voorzichtig
in een doorzichtig buisje
daar zit je lieve leven in
misschien ook een dodelijke ziekte
en de schreeuw naar de hemel na het horen van de uitslag
waar is God?
Oorverdovende stilte
geen splintertje geluid
Het verblijf in het ziekenhuis betekent liefdevolle belangstelling van de buitenwereld die, hoe goed bedoeld ook, alleen maar doet denken aan de dood:
krans
van kaarten
boven je hoofd
je bent al bijna heilig verklaard
en hij ervaart
slaap
waar ben je?
doodsangst
gunt een mens
geen ogenblik rust
De dichter tekent zijn jaloers zijn op gezonde mensen; hij tobt met de vraag waarom ik en hunkert naar de kleine dingen van het hele gewone gezonde leven. Tot het op het toppunt van radeloosheid en zinloosheid klinkt:
definitief op dood spoor?
– —-
vergeet het maar mooi
vergeet het maar heel erg mooi
– ————-
Jezus is ook waar
Het is het laatste ziekenhuisgedicht; de resterende zeven maken de titel waar: Ze tekenen het wonder van Jezus’ liefde – zelfs voor de moordenaar aan het kruis – en van Zijn opstanding. Ze laten de zekerheid van de schuldvergeving zien en de schoonheid van de nieuwe aarde
zo zal
het straks ook zijn
leven dat het een lieve lust is
ook voor jou, want
beloofd is beloofd
er staat
een woning voor je klaar
Bij elk gedicht staat als motto een bijbeltekst afgedrukt, waaraan het zelfde gevoelen ten grondslag ligt als in het gedicht uitgedrukt wordt: bijbelschrijvers waren mensen als wij.
Zo is het een bundel geworden met aansprekende troostvolle gedichten: de gevoelens zijn herkenbaar, de troost is bijbels.
Poëtisch
Coenraads zelf spreekt bescheiden van gedachten, maar die zijn dan wel heel poëtisch vorm gegeven.
Typerend is de kernachtige manier van zeggen: kort, treffend, met mooie beelden.
Coenraads speelt met de taal; hij houdt van tegenstellingen en klankassociaties en gebruikt bekende uitdrukkingen in een heel andere gebruikssfeer, waardoor ze een nieuwe betekenis krijgen, als het ware ’oplichten’.
Neem de titel bijvoorbeeld of het cynisch gebruikte tel uit je winst, op het moment dat de hemel zwijgt.2
Geschenk
Het bundeltje ziet er verzorgd uit en heeft een fraai omslag van Marijke Klompmaker. Een geschenk voor zieken en gezonden; voor eigen gebruik en als fijnzinnig cadeau.
Noten
1. Theo Coenraads, Eén troost heb je; Uitg. Merweboek, Sliedrecht; ƒ 4,50
2. Naar mijn smaak gaat hij daarin een enkele keer te ver: op je elfendertigst naar de elfstedentocht kijken.
| In het EO-programma Zaterdagavonduur van 20 februari a.s. Radio 5; 23.00 uur) leest Theo Coenraads enkele gedichten voor uit de hier besproken bundel. |