Studiebijbel in perspectief
2010-01-08
Kerken die blijvend in het midden laten welke vertaling er gebruikt wordt, of kerken die blijvend de schriftlezing projecteren op het scherm, dragen er aan bij dat gemeenteleden steeds minder hun Bijbel bij zich hebben in de kerk. Ik zie het concreet gebeuren in gemeenten waar ik vaak preek en waar ze ‘de keuze aan de dominee laten’. En dat is een slechte ontwikkeling.- Jaargang 54
- nummer 1
Studiehulp bij de NBV Als je in de Nederlands Gereformeerde Kerken een keuze wilt maken voor de overzienbare toekomst, dan zal het de NBV moeten zijn en ik hoop dat steeds meer kerken dat doen. Daarom juich ik het erg toe dat er Bijbelstudiehulp komt die gebaseerd is op de NBV. Niet om die vertaling als onaantastbaar te beschouwen of zo, maar wel in het nuchtere besef dat dit in elk geval de vertaling is die de mensen in handen hebben. De ‘Studiebijbel in perspectief’ onder redactie van prof. Peels en prof. Van Houwelingen is zo’n Bijbelstudiehulp. Natuurlijk mag en moet een Studiebijbel op- en aanmerkingen maken bij de vertaling en dat gebeurt in deze uitgave ook vrijuit, maar voor zover ik kan zien is het akelige zinnetje ‘er staat eigenlijk’ vermeden en dat is winst. Want er staat eigenlijk Hebreeuws of Grieks en dat proberen we te vertalen, hoe gebrekkig elke vertaling ook is.
Vertaling en letterlijke weergave Het blijft overigens aardig: de Studiebijbel geeft soms aan wat er ‘lett.’ (letterlijk) staat. Dat kon bijvoorbeeld niet uitblijven bij Johannes 1: 18 waar we in de NBV lezen ‘het woord is mens geworden’. Wie maar een beetje theoloog is, steigert daarbij want er staat toch ‘vlees’ en daar is alleen al het begrip incarnatie van afgeleid. Dus ‘het woord is mens geworden’ is wel erg kort door de bocht vertaald, vindt een theoloog, en inderdaad: de Studiebijbel merkt op ‘lett. het Woord is vlees geworden’. En weet je hoe ze dat begrip dan in de volgende zin uitleggen? ‘Johannes legt een sterke nadruk op de werkelijkheid van de menswording’.
Studiebijbels in soorten Er is wel een overdaad aan Bijbels en Studiebijbels op de markt. ‘Studiebijbel’ was voor mij sinds jaar en dag aanduiding voor de lange rij witte boeken die het Centrum voor Bijbelonderzoek uitgeeft. Dit Centrum doet op dit moment verwoede pogingen om een internetversie aan de man te brengen. Vorig jaar kwam de ‘NBV Studiebijbel’ op de markt, een uitgave in één dik deel waarin de hele NBV-tekst staat met enkele aantekeningen onderin. Eind november is daarnaast de ‘Studiebijbel in perspectief’ gepresenteerd, van dezelfde uitgever Jongbloed, 1872 pagina’s dik en € 79,50 waard. De Studiebijbel in perspectief bevat de Bijbeltekst van De Nieuwe Bijbelvertaling aangevuld met verklaringen van moeilijk te begrijpen verzen. Perikopen worden in hun geheel verduidelijkt. Ieder Bijbelboek is voorzien van een inleiding, met daarin aandacht voor de historische context en voor heilshistorische lijnen. Je zou het een Bijbel-met-kanttekeningen in één deel kunnen noemen.
Informatief Ik vind het een mooie bladspiegel: de tekst van de Bijbel met daar omheen eerst in blauw de verwijzingen naar verwante Bijbelgedeelten en verder er omheen gegroepeerd een soort Kanttekeningen bij de NBV en ten slotte na elke pericoop een ‘Toelichting’ die het gedeelte in Bijbels perspectief zet. Hulp bij het begrijpen van de tekst en verklaring van begrippen. Toeristische tips soms ook wel. Je moet dit boek niet kopen om uit te vinden ‘wat heb je eraan in je persoonlijk leven’. Wel om te begrijpen wat er staat en er dan verder over te praten. Want er staat enorm veel in. Als gezegd was er eerder ook al een ‘NBV Studiebijbel’ verschenen. Die schijnt een beetje schriftkritischer te zijn. Maar mij valt vooral op dat de huidige uitgave veel en veel meer informatie bevat. En er bleek zelfs nog plaats voor een ‘Kleine encyclopedie’ van de Bijbel in 120 dicht bedrukte pagina’s. Alleszins de moeite waard voor wie 80 euro heeft, en scherpe ogen of een vergrootglas.
Studiebijbel in perspectief onder redactie van H.G.L. Peels en P.H.R. van Houwelingen (2009). Jongbloed Heerenveen. 1872 p. € 79,50.
Ds. Willem Smouter is predikant van de NGK te Apeldoorn.