Kerken zijn de sleutel voor de ontwikkeling van Afrika
2010-01-08
Het draagvlak voor ontwikkelingshulp staat onder druk. Dat is merkbaar in politiek Den Haag en hoorbaar op straat. Mensen plaatsen vraagtekens bij de gevende partij (hoeveel blijft er aan de strijkstok hangen?), bij de gegeven hulp (helpt het wel?) en bij de ontvangende partij (hoe corrupt zijn overheden?). Tel daar nog bij op dat Afrika gezien wordt als een bodemloze put, en je vraagt je af hoe het verder moet. Volgens Marnix Niemeijer ligt de sleutel in Afrika zelf en is de kerk deel van de sleutel. Hij baseert zich hierbij onder andere op het werk van Dambisa Moyo en Richard Dowden.- Jaargang 54
- nummer 1
Het afgelopen jaar verscheen Doodlopende hulp van de Zambiaanse schrijfster Dambisa Moyo. In dit boek levert ze stevige kritiek op de bestaande Westerse hulpverlening. Haar invalshoek is vooral economisch. Hulpverleningsgeld is te gemakkelijk geld, zo stelt ze. Je hoeft je veel minder te verantwoorden dan wanneer je het geld van de financiële markten zou moeten lenen of als het van belastinggeld zou komen. Verder bevordert hulpverlening grosso modo het afhankelijkheidsyndroom en wakkert het corruptie aan. Afrika moet meer zelfrespect tonen en gebruik (kunnen) gaan maken van de financiële markten om gerichte investeringen te doen. Dat bevordert zowel eigenaarschap als een goede verantwoording.
Eén jaar eerder verscheen het boek Altered States, Ordinary Miracles van Richard Dowden. De Britse Dowden is een vooraanstaand Afrika expert, die al decennia lang ervaring heeft met Afrika. Zijn stelling is dat niet Westerlingen maar Afrikanen Afrika moeten ontwikkelen. In die context schetst hij de rol die de kerken in Afrika al lang spelen. Als verklaard atheïst schrijft hij dat in grote delen van Afrika “de kerken meer hebben bijgedragen aan ontwikkeling dan overheden, Wereldbank en hulporganisaties bij elkaar”. De kerk is Afrikaans, is betrouwbaar en heeft deskundige mensen in dienst.
Deze uitspraak van Dowden is niet de enige in haar soort. Hoewel nog mondjesmaat, erkennen ook ‘neutrale’ kennisinstituten en Westerse overheden steeds vaker de cruciale rol van de Afrikaanse kerken bij armoedebestrijding. Nu nog de Nederlandse overheid. Maar, misschien moeten de Nederlandse kerken, inclusief wijzelf, ook nog ontdekken, dat het tot het hart van de kerk behoort, om zich in te zetten voor armoedebestrijding.
Marnix Niemeijer is directeur Tear en lid van de NGK Amersfoort-Noord.
| Meer weten Dambisa Moyo is geboren en opgegroeid in Zambia. Ze studeerde af als econoom aan Harvard en promoveerde in Oxford. Boekgegevens: Dambisa Moyo, Doodlopende Hulp, waarom ontwikkelingshulp niet werkt, en wat er wel moet gebeuren. Uitgeverij Contact 2009. Richard Dowden is een Brit. Hij reist al meer dan veertig jaar door Afrika, is verbonden aan the Times, The Independent en the Economist. Hij is momenteel werkzaam als directeur van de Royal African Society In Londen. Boekgegevens: Richard Dowden, Africa – altered states, ordinary miracles. Portobello books 2008. www.faithindevelopment.org, ontstaan via een samenwerking van het Oxford Centre for Mission Studies en Tearfund, geeft veel achtergrondinformatie. |
| Dankzegging en gebed: - Dank voor onze broers en zussen in Afrikaanse landen die de liefde van onze Heer Jezus Christus zo royaal delen. - Gebed dat onze eventuele vragen bij hulpverlening (door de kerken) niet leiden tot scepsis en distantie maar tot een grotere betrokkenheid: door gebed en door ons te vraag te stellen hoe het beter kan. |