Wat is er veranderd?
2000-08-04
‘Opbouw-lezers’ hadden nog een bijdrage tegoed naar aanleiding van de ouderlingenconferentie, die op 13 november 1999 werd gehouden.- Jaargang 44
- nummer 16
Voorafgaand aan die conferentie was aan de kerken een vragenlijst toegezonden.
De voorbereidingscommissie van de Ouderlingenconferentie 1999 heeft zich destijds buitengewoon ingespannen om de gegevens op een rijtje te zetten. Dit verslag vormt een sterk verkorte weergave van de uitkomsten van de enquête.
1. Kerkdiensten
Wat is er de afgelopen 10 jaar veranderd met betrekking tot de erediensten?
- Er is sprake van een grotere variatie aan liederen (waarbij vooral opwekkingsliederen worden genoemd) en aan keuze en gebruik van muziekinstrumenten.
Een opmerking: "Er wordt met grote vrijmoedigheid gezongen tot Gods eer en gebruik gemaakt van diverse bundels, zonder dat daarvoor ingewikkelde discussies nodig zijn."
- De kerkdienst wordt ondersteund met moderne hulpmiddelen zoals een overhead-projector.
- De inbreng van kinderen en jongeren in de kerkdiensten is gegroeid.
- Meer gemeenteleden hebben een actieve inbreng tijdens de kerkdiensten.
- Er is meer variatie in de vorm van de kerkdiensten, denk aan bijvoorbeeld welkomstdiensten, gespreksdiensten, zangdiensten.
2. Ambten
Hier zijn grote plaatselijke verschillen waarneembaar.
- Een gemeente meldt de invoering van het kiesrecht voor zusters in de gemeente, anderen melden de vrouw in het diakenambt, maar ook wordt de openstelling van álle ambten voor de zusters in de gemeente genoemd.
- Daarnaast is het aanstellen van jeugdoudsten plaatselijk een nieuwe ontwikkeling.
- Een gemeente meldt de aanstelling van een voorstander van de volwassendoop in het ambt van ouderling.
- Ook worden bijzondere ontwikkelingen in het pastoraat genoemd, zoals een aparte vergadering van de kerkenraad rond pastorale zaken en van teams binnen de gemeente die zich bezig houden met het pastoraat in het algemeen of meer specifiek met de zorg voor jongeren.
- Er zijn ook vragen rond het huisbe zoek. Een gemeente meldt de instelling van het groepshuisbezoek.
3. Gemeenteleden
- Enkele gemeenten maken melding van veranderingen als gevolg van de toeloop van leden vanuit andere kerken. Deze leden hebben vaak nauwelijks binding aan de geschiedenis van de Vrijmaking of de kerkscheuring in de jaren ’60.
- Er wordt melding gemaakt van onttrekking van jongeren aan de kerk
- Enkele plaatselijke kerken hebben veel contacten met ‘asielzoekers’.
- Een aantal gemeenten ‘vergrijst’.
Jonge leden vertrekken, omdat ze gaan studeren of omdat er in de omgeving weinig werk is. Doordat er weinig jonge leden over blijven is het moeilijk om het jeugdwerk draaiende te houden.
4. Geloof en ethiek
Veranderingen kunnen aan de buitenkant van de gemeente plaats vinden.
Maar dat niet alleen…. Waar de Geest werkzaam is merk je veranderingen ook aan de wijze waarop de gemeenteleden met elkaar bezig zijn.
Omgekeerd: ook de invloed van een ontkerstende samenleving kan zijn sporen nalaten in de christelijke gemeente. Wat vinden we van deze twee ‘polen’ terug in de uitkomsten van de enquête?
- Een gemeente meldt dat men elkaar vaker en in een ontspannen sfeer ontmoet, lief en leed met elkaar deelt, met elkaar bidt.
- Vanuit een andere gemeente wordt geschreven dat gemeenteleden meer samen bidden, meer samen zingen, meer aan gezamenlijke bijbelstudie doen.
- De Alpha-cursus wordt genoemd als grote verandering in het samenleven als gemeente.
- Opgemerkt wordt dat er meer nadruk wordt gelegd op groei van het persoonlijk geloof.
- Weer een andere gemeente bericht dat er meer wordt nagedacht over de werking van de Heilige Geest.
- Enkele gemeenten maken melding van een terughoudender (meer begeleidende) opstelling in ethische zaken zoals echtscheiding en homoseksualiteit.
- Daarnaast maakt de veranderde samenstelling van de gemeente dat standpunten soms verschuiven. Een opmerking: "Door de contacten met vluchtelingen is de gemeente ‘open erf’ geworden en zich meer bewust van de beperktheden van de eigen tradities."
Veranderen kost energie
Veranderingen gaan nooit vanzelf. En misschien kost een verandering in de kerk nog wel meer energie dan in de samenleving. De kerk raakt immers ons hart. De voorbereidingscommissie van de Ouderlingenconferentie 1999 heeft destijds dat spanningsveld ook in kaart gebracht. Tijdens de conferentie werd uitgebreid over de gevolgen van deze veranderingen voor het samen-leven als gemeente gesproken.
Voor de verdere verslaglegging kan verwezen worden naar Opbouw 1999/ 25; 1999/26 en 2000/01).