Onrein in de kerk
2000-06-23
Het Avondmaal is de dood van de Heer verkondigen met de tekenen van brood en wijn. Dat is toch wel hetzelfde gebeuren in Europa als in Afrika zou je zo zeggen. Maar hoe anders staat de Afrikamens er tegenover! Het kost wel even tijd daar achter te komen. Toen we nog maar kortgeleden begonnen waren het Avondmaal te vieren, viel het me op dat een jonge vrouw verstek liet gaan.- Jaargang 44
- nummer 13
Dat geeft pijn. Zou er thuis iets zijn? Zo dikwijls zijn er drama’s thuis, om van vechtpartijen maar niet te spreken. Of alweer een fikse ruzie met de buren? Maar bij een volgend Avondmaal was er weer een andere zuster die niet aanging maar die van de vorige keer nu wel. Ik had geen idee!
Totdat ik er naar vroeg bij een vrouw die later een trouw en bekwaam vrouwenleidster zou worden en die na enig aandringen mij vertelde dat ze wel zeker wist dat het was omdat die zusters ongesteld waren. ‘Ze is in haar tijd’, zo wordt het gezegd. En ga je toch niet aan het Avondmaal? Je bent dan onrein.
Ik was blij die ‘ontdekking’ gedaan te hebben.
Was dat niet het geval geweest, er zou een kerkcultuur ontstaan zijn van wie ongesteld is, gaat niet aan het Avondmaal. Nu kon het met evangelisten besproken worden. En rustig naar een evangelisch antwoord gezocht.
Want je moet daar als westerling niet gemakkelijk over doen. Het is in Afrika nogal wat om in de samenleving onrein te zijn. En die onreinheid is niet tot maandelijkse ongesteldheid bij dames beperkt. Wie - om maar niet meer te noementhuis met de dood in aanraking is geweest, gaat niet zomaar aan het Avondmaal. Ik herinner me nog een geval dat men het in onze kerkkring maar ongepast vond dat een zuster die haar man verloren had en als teken daarvan natuurlijk een zwarte (of blauwe) jurk aanhad, bij een samenkomst in een hut, in gebed voorging. Zwijg dan maar van het Avondmaal! Onlangs las ik ergens dat vandaag nog in de steden een weduwe in een winkel het geld niet licht met de hand zal aanreiken maar het liever op de toonbank legt.
Dood maakt onrein!
Het komt mij voor dat het niet gewenst is hierin met Afrika in debat te gaan.
Men kan als kerk niet zomaar voorschrijven dat, wie zijn man verloren heeft, geen rouwkleren meer mag dragen. Je kunt dat die zuster niet aandoen.
Zij zal licht als een vrolijke weduwe worden aangezien die best eens de hand kon hebben gehad in de dood van haar man. Beter is het om vanuit de Bijbel te vragen: wat maakt een mens onrein voor de Heer die we thuis en in de kerk ontmoeten? Dan moet je uitkomen bij het woord zonde maar ook niet verder gaan. Een sterfgeval thuis of ongesteldheid hoort daar niet bij. Ik herinner me bij bepaalde gelegenheden wel eens een weduwe speciaal naar voren te hebben geroepen bij het Avondmaal en aan de gemeente gevraagd: denken jullie dat de Heer haar roept tot het Avondmaal en hoort zij daarom bij ons?
Verder gaat het gesprek in de kerk niet. De kerk is niet het dynamiet maar het zout van de wereld.