Bijbel en club (1)
2000-10-13
De Bijbel op club. De meningen zijn er sterk over verdeeld. ‘We zijn al blij als we een goed gesprek krijgen over een onderwerp dat de tieners aanspreekt, de Bijbel vinden we nu net iets te hoog gegrepen’, zegt de één.- Jaargang 44
- nummer 21
Terwijl de ander zegt: ‘we willen graag de Bijbel open laten gaan op club, maar we weten niet hoe en wanneer.’ De echte pittige hardcore Bijbelstudies door supertheologen lijken in deze vluchtige tijd van mobieltjes, www.surfen.nl, zappen en consumeren voorbij, want de spanningsboog wordt steeds korter. Toch vormt de Bijbel voor ons de bijzondere openbaring van God in het geïnspireerde woord en niet minder voor tieners... toch?
De opzetÉ
In twee artikelen wil ik ingaan op Bijbelgebruik tijdens club. In het eerste artikel (dit) wil ik stilstaan bij een aantal recente cijfers over tieners en Bijbelgebruik. Daarnaast wil ik het indirect gebruiken van de Bijbel op je club inleiden. In het tweede artikel wil ik wat praktische tips geven voor het Bijbelgebruik op club. Laat ik helder zijn over mijn uitgangspunt. Ik grijp daarvoor terug naar een vorig artikel waarin ik schreef: ‘wij (Stichting NGJ, AM) willen de Bijbel onder de aandacht brengen, het leven daaruit, maar vooral hoe ga je praktisch om met Gods woord in het leven van alle dag, op je tienerclub en in de contacten met je tieners.
(…) Het is goed om met al die vragen over hun eigen identiteit te laten zien hoe de Bijbel en jij als tienerleiding vanuit die Bijbel met die vragen omgaat.’ Dit is en blijft mijn vertrekpunt.
Je zou kunnen zeggen dat dit de basisregel is, of liever gezegd het basiskader. In dit kader zit ontzettend veel ruimte om met de Bijbel op je club aan de gang te gaan. Het is zo belangrijk dat je beseft welke unieke mogelijkheid je als clubleiding hebt om in de relatie die je hebt met tieners iets te laten zien van God, onder andere door wat Hij zegt in Zijn woord.
Tieners en de Bijbel
Een aantal recente onderzoeken laat zien dat de Bijbel een steeds kleinere rol gaat spelen in het leven van tieners.
In het onderzoek ‘Geloven in levensstijl’ van Christen Vandaag kun je lezen dat 14% van de jongeren nog dagelijks in de Bijbel leest, tegen over 75% die zegt dat nooit te doen. Uit het onderzoek ‘Interactief geloven’ van EO Ronduit blijkt dat niet-gelovige tieners de Bijbel een dik, saai, oud boek vinden, waar je niets van kunt begrijpen. En hun kennis niveau komt vaak niet verder dan de geboorte van Jezus en Mozes in het rieten mandje… Een zin uit datzelfde onderzoek over christelijke tieners en de Bijbel: ‘de Bijbel moet dus in eenvoudige taal geschreven zijn en wat illustraties bevatten, wil het overkomen op tieners.’ Niet echt een beschrijving van de Bijbelvertaling die wij elke zondag onder onze snelbinders doen op weg naar de kerk.
Op grond van deze feiten is de spanning van Bijbel en club goed te begrijpen.
Toch staat er ook nog iets anders in hetzelfde onderzoek. Namelijk dat christelijke jongeren de Bijbel een belangrijk boek vinden, waarin je kunt lezen hoe je het beste kunt leven.
Met het erkennen dat de Bijbel een belangrijk boek is voor hun leven, zijn er openingen om dat boek ook open te gaan slaan. Belangrijk en makkelijk gaan dus niet altijd hand in hand. We komen nu tot de kernvraag, namelijk: ‘hoe kan ik als clubleider die Bijbel hanteren en gebruiken op club?’ Om heel eerlijk te zijn denk ik dat het meer een probleem van verlegenheid is van clubleiders dan een niet willen van tieners als het gaat om de Bijbel open op club. Het is geen veroordeling, maar een constatering. De oplossing van een probleem begint toch altijd met de erkenning van het probleem. Er zijn twee manieren om de Bijbel te ‘openen’ op club. In het vervolg van dit artikel iets over de eerste…
Goed voorbeeld doet...
De Bijbel open op club begint met een dichte Bijbel. Ja u leest het goed.
Ik wil het hebben over indirect Bijbelgebruik. In de handleiding van Youth Alpha (startcursus voor het christelijk geloof, AM) staat een uitspraak met dezelfde strekking.
‘Jongeren lezen misschien niet zoveel in de Bijbel, maar ze lezen de Bijbel in jouw leven.’ Er zijn verschillende plaatsen in de Bijbel waar wordt opgeroepen om een voorbeeld te zijn.
Ik wil daar graag twee dingen over zeggen, omdat ik denk dat dit één van de sleutels is om de Bijbel open te laten gaan op club. Al is het misschien alleen indirect…
1. Het woord ‘voorbeeld’ (van het werkwoord tupto in het Grieks, voor de echte die hards) wordt erg vaak in één zin genoemd met de term ‘navolgers’.
Je zou haast een chronologische volgorde kunnen zien, een logische weg binnen de context van de gemeente. Eerst ben je navolger en dan wordt je voorbeeld, dat is een voortdurende wisselwerking. Lees bijvoorbeeld Filippenzen 3:17 of 1 Tessalonicenzen 1: 6 en 7. Vanuit de ontwikkelingspsychologie blijkt hoe belangrijk goede voorbeelden zijn juist in een periode waarin de ontwikkeling op volle toeren is, zoals bij tieners.
In dat voorbeeld zijn kunnen tieners iets proeven van wat de Bijbel inhoudt.
2. De betekenis die van het woord voorbeeld is: mensen die de navolging waard zijn, het type dat iets laat zien van de Messias. Vanuit deze betekenis mogen we de volgende verzen lezen: …houdt hen in uzelf een voorbeeld voor… (Titus 2:7a) en …Hoedt de kudde Gods (…) niet als heerschappij voerend over hetgeen u ten deel gevallen is, maar als voorbeelden der kudde… (1 Petrus 5:2a en 3). Ik wil u uitdagen deze teksten eens in hun context te lezen en toe te passen op u en uw werk met tieners.
De op het eerste gezicht dichte Bijbel moet dus in het zijn van een voorbeeld een open Bijbel worden voor jongeren. Goed voorbeeld doet goed volgen.
Bijbelrol
Een andere indirecte manier om de Bijbel open te doen op club heeft alles te maken met praktische vragen die je hebt op club. Hoe hou ik orde?
Welke werkvormen gebruik ik? Op welke manier kan ik tieners betrekken in het clubwerk? Welke methode moet ik gebruiken? Vragen die mij heel vaak worden gesteld en terecht!
Mensen verwachten meestal gelijk een antwoord van mij, zo van: ‘als je ze twee keer door elkaar schudt en die tekst goed uit je hoofd leert dan zal alles goed komen.’ Met alle respect, want ik besef wel dat het hele serieuze vragen zijn en dat de mensen die mij dit vragen oprecht op zoek zijn naar een manier om met deze praktische problemen aan de slag te gaan. Toch heb ik een beetje weerzin tegen een kant-en-klaar antwoord.
Ik wil namelijk niet bezig zijn met symptoombestrijding, maar de praktische problemen zo grondig mogelijk aanpakken.
Mijn stelling is namelijk: de visie waaruit je een praktische oplossing richting geeft snijdt meer hout dan de oplossing zelf. Volgens mij hou je anders orde op het moment dat je probeert relatiegericht met tieners te werken en ze ziet als kinderen van God dan dat wanneer je tieners ziet als kleine, etterige plaaggeesten die te veel tijd van je vragen in je toch al te drukke bestaan. Dit wil niet zeggen dat door die visie helder te krijgen alle praktische oplossingen voor het oprapen liggen, maar het is wel essentieel voor de manier waarop je met praktische oplossingen omgaat.
Juist in het vormen van die visie speelt de Bijbel een cruciale rol. Dit heeft alles te maken met de boodschap van de Bijbel. God die vanaf het eerste begin op zoek is naar het herstellen van de relatie met de mens. Adam waar ben je? We kunnen veel leren van de manier waarop Jezus omging met bepaalde situaties. Hoe Hij met mensen omging. Dat betekent dat we zelf de Bijbel moeten gaan lezen en ons afvragen wat we van een bepaald stuk kunnen leren als het gaat om onze houding en vragen over de tienerclubs.
Geen supertheologen
Er zijn dus al twee impliciete manieren om de Bijbel te gebruiken op club. Door het zijn van een levend voorbeeld, in de lijn van de Bijbel. En door praktische oplossingen vanuit een Bijbels denkkader richting te geven. Dat betekent heel concreet dat je geen supertheoloog hoeft te zijn om een tienerleider te zijn, maar wel dat je een relatie hebt met God en dat jij je kwetsbaar op durft te stellen.
In bepaalde situaties houdt dat in dat je een navolger bent, om te groeien in je geloof om op je club een goed voorbeeld te kunnen zijn.
In een volgend artikel wil ik stilstaan bij het direct gebruik van de Bijbel op clubs.