De EO en de kerken
1998-08-07
De EO heeft de kerken die worstelen met hun (gebrek aan) eenheid iets te bieden: de oecumene van het hart.- Jaargang 42
- nummer 16
Dat zei EO-voorzitter ds. Arie van der Veer kort geleden op de ledenraadsvergadering van zijn omroep. Volgens Van der Veer kan de EO een stimulerende rol spelen als het om kerkelijke eenheid gaat. De EO is een brede beweging geworden van christenen, die elkaar geestelijk herkennen. Die herkenning is merkbaar aan de waardering voor de radio en tv programma’s (bijvoorbeeld De Fruitmand, Nederland zingt), maar vooral aan de massale belangstelling voor de achterban activiteiten. De jaarlijkse jongeren- en familiedagen, de talloze conferenties, de koffieochtenden, enz. enz.
De EO heeft deze beweging van de oecumene van het hart niet georganiseerd, ze blijkt er te zijn. Wat tussen de kerken maar niet lukken wil, kan binnen de omroep kennelijk wel.
Verzilveren
Van der Veer vindt nu, dat de kerken die oecumene van het hart moeten verzilveren. De voorzitter laat het niet bij woorden alleen: ”Heel graag wil de EO deze ervaringen ten dienste stellen van de kerken. Heel graag willen wij de kerken dienen. Kan het niet nuttig zijn om juist daar, waar kerkelijke samensprekingen dood lopen, door te geven wat onze ervaringen zijn en wat in het hart van kerkleden leeft? Waar het op het topniveau soms niet lukt, lukt het soms wel op het grondvlak.
Waar de officiële kerk groepen in de samenleving niet bereikt, kan het soms wel via radio, tv en andere activiteiten”. Op de vraag wèlke oecumene Van der Veer op het oog heeft, noemt hij ook met nadruk de Rooms-Katholieken. In toenemende mate blijkt ook uit die hoek belangstelling en waardering voor het werk van de EO. Vooral gaat het de voorzitter echter om de ’kleine’ oecumene van Chr., Vrijg. en Ned. Gereformeerden, aangevuld door de Ger. Bond binnen de Hervormde Kerk. Op landelijk officieel niveau lukt het allemaal nog niet zo best. Plaatselijk zijn er wel bemoedigende resultaten.
Van der Veer noemt Groningen waar Chr. Gereformeerden en Ger. Bonders nu en dan gezamenlijke kerkdiensten beleggen.
Ontmoetingsplein
Wat kan de EO concreet doen om de ’kleine’ oecumene te dienen? Van der Veer wil bescheiden zijn. Maar toch: ”De EO kan een ontmoetingsplein zijn, waar leden van de verschillende kerken elkaar zien en spreken.” Als voorbeeld noemt hij de conferentie ”De Boodschap en de Kloof” van najaar ’97. Daar ontmoetten honderden geestelijke leiders elkaar in een open sfeer. ”Dat moet vaker gebeuren en de EO kan dat bieden”.
Bovendien beschikt de EO over de middelen om bij de kerkelijke achterbannen te onderzoeken hoe daar de ’kleine’ oecumene leeft. Van der Veer: ”De kerk is natuurlijk geen democratie, maar toch zouden de voorgangers wat meer moeten luisteren naar wat er op het grondvlak leeft. De EO kan dat inzichtelijk maken. Eerder onderzoek heeft trouwens al laten zien, dat de mensen in de kerk op een aantal punten verder willen dan dekerkleiding toestaat.”
Communicatie training
Ook als het gaat om de manier waarop de boodschap van Jezus kan worden overgebracht, wil de EO de kerken dienen. Van der Veer wijst op de grote ervaring die zijn omroep in de loop der jaren heeft opgedaan met het bereiken van grote groepen mensen van binnen en buiten de kerk op creatieve eigentijdse wijze. ”Voordeel is, dat bij radio en tv onmiddellijk de reactie van de luisteraars en kijkers gemeten kan worden, zodat je weet wat wel en niet aanslaat”. Het idee om bijvoorbeeld predikanten een communicatie training te geven in Hilversum lijkt de tv-dominee zo gek nog niet. ”Maar dan niet vanuit het idee, dat wij het goed weten en goed doen en het de kerken wel eens even zullen vertellen. Feit is dat onze programma’s het goed doen bij een redelijk breed publiek. Dus als de kerken wat van onze methoden willen opsteken...” Tot slot wijst de EO-voorzitter op het verschil tussen zijn omroep en de kerk. ”De EO is er vooral om dat ene verloren schaap te zoeken en bij God te brengen. De kerk heeft ook met de andere 99 schapen te maken. Hoewel, je kunt je afvragen of het nog wel zo zwart-wit is. Ook binnen de kerk dwalen schapen rond, vergeefs op zoek naar grazige weiden. Die vinden ze op zondagmorgen op de EO-televisie eerder dan in hun eigen kerkgemeenschap. En dat zou de kerken toch wel te denken moeten geven”.