Geloof-waardig
1999-06-11
Nederland heeft in politiek opzicht een paar roerige weken achter de rug. Het begon met ”de nacht van Wiegel”. Het prominente Eerste Kamerlid, moest voor of tegen de invoering van het correctief wetgevingsreferendum stemmen.- Jaargang 43
- nummer 12
Hij stemde uiteindelijk als enig VVD-Eerste-kamerlid tegen. De val van het kabinet was een feit.
Machtswoord 1
De stemming in de Eerste Kamer vormde het sluitstuk van een lang wetgevingsproces.
Voordat het referendum kan worden ingevoerd moet nl. eerst de Grondwet worden gewijzigd.
Het voorstel daartoe moet zelfs twéé keer, zowel in de Tweede als Eerste Kamer, worden behandeld. Tussen die eerste en tweede behandeling behoren verkiezingen te hebben plaats gevonden. Bij de tweede behandeling is in beide Kamers tenslotte een tweederde meerderheid nodig. Kortom, de Grondwet verander je niet op een achternamiddag.
De gedachte achter al deze zorgvuldigheid is dat onbezonnen beslissingen moeten worden voorkomen.
Die ene stem van Wiegel kreeg veel aandacht, omdat hij daarmee liet zien niet te willen zwichten voor het machtswoord van premier Kok. Als Wiegel ja had gezegd dan zou dit volgens eigen zeggen ten koste zijn gegaan van z’n geloofwaardigheid.
Wiegel was altijd al tegen deze vorm van volksinvloed geweest. Je kiest volgens hem toch al op basis van evenredige vertegenwoordiging een volksvertegenwoordiging!
Wat er vervolgens gebeurde was alles behalve geloofwaardig. D66 dat van tevoren al lichtzinnig had aangekondigd uit de regering te zullen stappen wanneer dit ”kroonjuweel” hen ontfutseld zou worden, voegde de daad bij het woord. In het debat in de Tweede Kamer naar aanleiding van de val van het kabinet deelde de D66-fractievoorzitter mee dat er iets ”onherstelbaars” was gebeurd. Twee weken later was D66 alweer gepaaid met een vrijblijvender vorm van referendum. In de afweging lijmen of verkiezingen had D66 bij nader inzien, maar toch vooral op basis van enquête-uitslagen, geconstateerd dat verkiezingen op dit moment desastreus zouden uitpakken.
Hoezo geloofwaardig? Het kabinet bleek tot alles in staat, als het paarse kabinet maar in stand bleef. Het durfde zelfs voor te stellen het net verworpen wetsvoorstel weer ongewijzigd in procedure te brengen! Hoezo geloofwaardig?
Machtswoord 2
De week na de val van het kabinet werd de geloofwaardigheid van de politiek weer op de proef gesteld. Het rapport van de Enquêtecommissie Vliegramp Bijlmermeer zou met het demissionaire kabinet worden besproken.
Centraal daarbij zouden de politieke consequenties staan die moesten worden getrokken uit de door de enquêtecommissie getrokken conclusies.
Een traag en onzeker optredende overheid die zich onvoldoende had ingespannen om alle noodzakelijke informatie op tafel te krijgen en ambtenaren die de politiek verantwoordelijken belangrijke informatie onthielden. Het waren de ingrediënten die wel tot stevige politieke conclusies moésten leiden. Toen dat leek te gebeuren zag premier Kok zich binnen een week genoodzaakt weer een machtswoord te spreken. Een staatsrechtelijk novum. Een demissionaire premier die dreigde op te stappen om te voorkomen dat zijn demissionaire kabinet naar huis zou worden gestuurd! Hoe geloofwaardig was deze vertoning? Mocht de lijmpoging niet worden getorpedeerd? Ik ben van mening dat de woordvoerder van de PvdA-fractie een morele overwinning boekte door, nadat zijn eigen fractie hem had laten vallen, uiteindelijk tegen een eigen PvdA-motie en voor een motie van afkeuring te stemmen.
Geloofwaardig getuigenis
Onze samenleving, de politiek incluis, heeft dringend behoefte aan geloofwaardige politiek en geloofwaardige politici. Politici die zeggen waar ze voor staan en staan voor wat ze zeggen.
Politici die ook verantwoordelijkheid willen nemen voor de dingen die ze hebben gedaan of juist hebben nagelaten. Oprechtheid, betrouwbaarheid, integriteit en geloofwaardigheid hebben een hechter fundament nodig dan een modern levensgevoel waarbij alles lijkt te zijn toegestaan en waarbij verantwoordelijkheid niet meer wordt genomen. De samenleving ontbeert de normen van Gods Woord. Dat betekent ook dat er voor politici die zich wél willen normeren aan Gods Woord grote mogelijkheden liggen tot een positief getuigenis. Daaraan werken is pas echt geloof-waardig.