Machtige persoonlijkheden op Gods weg
1999-06-25
Het Slavische slangenmens Milosevic spartelt, de Russische tsaar Boris bromt nog, de Amerikaanse Billy the Kid speelt zijn rol verder, de Britse teddy- Tony knuffelt de wereld en de Hollandse boekhouder W. Kok gaat berekenend verder. Wat zegt hun persoonlijkheid over hun positie: niets. Kennelijk rekent de macht niet met karakterzwakke figuren.- Jaargang 43
- nummer 13
Wat zou een staalkaart van machtige persoonlijkheden opleveren? Alvast een paar ingrediënten: de grenzeloze onbetrouwbaarheid van de Balkanleider of de verdeel, heers en ontslagtactiek van de Russische staatsman die - alle lichamelijke en pedagogische gebreken ten spijt - een wereldleider blijft. Bill Clinton krijgt een vreemd portret; als de militair minst betwiste leider van deze eeuw, ziet hij kans als een seksuele puber de boekjes in te gaan. Tony Blair, progressief en charismatisch als spreker, pragmatisch als leider, ontpopt zich in de wereldpolitiek als een knuffelbeer van de Amerikanen zoals zelfs de aartsconservatief Thatcher nooit is geweest. Tot slot in deze ere-galerij der politieke leiders: Wim Kok, de enige boekhouder die we allemaal bij zijn voornaam kennen. Hij heeft net als ander administratief personeel binnen grote instellingen ineens de neiging ongemerkt te jubileren, voor 12,5 jaar trouwe dienst bijvoorbeeld.
Van hem is zelfs geen grap bij de koffie-automaat bekend en bij zijn jubileum krijgt hij dan ook een fietskaart, want het enige wat we zo van hem wisten is dat hij wel eens kampeert. Zijn grote verdienste is dat hij ongeacht de collega’s, de organisatie, de gewijzigde bedrijfskoers of zelfs het dreigende faillissement, op zijn werk bleef komen. Hier staat zijn stoel en daar werkt hij dus. Slechts die ene keer tijdens de verbouwing dat ze zijn stoel wilden weghalen, werd hij narrig.
Maar zelfs dat overdreef hij niet. Politiek leiderschap kent dus totaal verschillende persoonlijkheden. Kennelijk zegt iemands persoonlijkheid toch vrij weinig over zijn geschiktheid voor een bepaalde functie. Of je nu voor de klas staat, in het ziekenhuis werkt of in de Tweede Kamer zit, alle persoonlijkheden zijn vertegenwoordigd.
Karakterloze christenen
Nu de point. Veel christenen menen dat zij voor bepaalde taken in politiek, kerk of bestuur niet geschikt zijn. „Ik ben daar niet zo’n type voor”. Nog een graadje ernstiger wordt het als iemand zelfs zijn bekering afhankelijk maakt van zijn persoonlijkheid: „Om te geloven moet je iets in je karakter hebben, waardoor je je daaraan kunt overgeven”.
Het tegendeel is waar. Mozes was ook geen groot spreker, maar werd wel een hele sterke leider. David was een soort Bill Clinton in het kwadraat, maar die bleek toch een man naar Gods hart. Ook de roekeloze visserman was Jezus zeer genegen en de rationalistische fanatiekeling Saulus schreef bijzonder pastorale brieven. Ja er zit ook een administrateur onder het eerste gehoor van Jezus. Kennelijk werkt God bij het bouwen van zijn koninkrijk op aarde met net zoveel verschillende leiders en persoonlijkheden als het nu bestaande wereldbestel.
De bescheiden maatschappelijke opstelling van velen wordt ten onrechte wel eens ontleend aan de gedachte, dat wie nu iets minder hard op de trom slaat, in het hiernamaals een groter drumstel staat te wachten.
Tenslotte zullen de eersten de laatsten worden en wie achter was, gaat daar voorop. Misschien dat we Gerrit Achterberg in zijn gedicht De Werkster beter moeten begrijpen. De werkster – (zij behoort al kruipend tot de dieren) – ontloopt haar voormalige werkgevers – (dichters, dominees en kruidenieren) – dan ook niet in het Koninkrijk van God.
„God zal haar eenmaal op Zijn bodem vinden, gaande de gouden straten naar Zijn troon, al slaande met de stoffer op het blik.
Symbolen worden tot cimbalen in de ure des doods – en zie, haar lot ten hoon, zijn daar de dominee, de bakker en de frik.”
De manifestatie van grote persoonlijkheid is kennelijk geen obstakel voor het Koninkrijk Gods. Een opdracht verzaken door een beroep te doen op je eigen tekortschietende persoonlijkheid kan wel een belemmering zijn. Een bescheiden persoonlijkheid laat zich gelden, alleen een karakterloze laat het afweten.