Verliesverwerking
1999-07-23
Het verlies van je partner of van je kind, van de vriend of vriendin om maar van de pijn, die het verscheiden van je ouders met zich meebrengt te zwijgen grijpt heel diep in. Het is existentieel. Het raakt het diepste van je menselijke bestaan.- Jaargang 43
- nummer 15
Iemand heeft opgemerkt: “Niet het snijden doet zo’n pijn, maar het afgesneden zijn”. Hoe sterk je ook betrokken bent bij het sterven van iemand, die je intens lief is, de periode die daarna komt, betekent permanente pijn.
Hoe ga je daarmee om?
Iemand opperde de gedachte om aan mensen die je bijzonder na staan en die zoveel voor de overledene en jou hebben betekend, iets persoonlijks mee te delen op de rouwkaart.
Die betrokkenheid kan tegelijkertijd een weg banen naar een communicatie, die zuiver is en die je hard nodig hebt in de nabije toekomst. Je moet er doorheen, maar op welke manier moet je dat voor elkaar krijgen? Het verlies moet verwerkt worden. Dat is ook iets lichamelijks. De dood heeft iets uit jou zelf weggehapt.
Je tast dat gat dagelijks. Je bent iets van jezelf voorgoed kwijt.
Want dat de dood onherroepelijk is, dat merkt men het sterkst als men in een directe rouwsituatie is beland. Je moet ook een plaats geven aan de emoties.
Het wegstoppen van het verdriet kan erg frustrerend werken. Alleen moet men wel de emoties op bepaalde momenten naar vermogen leren beheersen. Altijd toegeven aan de opwellingen van het hart is niet goed voor jezelf en kan ook afstand scheppen tot je omgeving. Men weet er namelijk geen raad mee.
De mensen begrijpen je in doorsnee toch al niet, laat staan, dat zij feeling hebben voor de uiting van je intense smart. Je moet dus leren je emoties te parkeren.
Toch heeft men in dit opzicht niet bij voorbaat alles in de hand.
Soms kan de smart je plotseling overvallen. Bijv. als je op bezoek bij de buren bent en ziet hoe liefdevol ze met elkaar omgaan. Of als je twee vriendinnetjes met elkaar ziet spelen terwijl jouw dochter het derde vriendinnetje was.
Het kan ook een gevoel van jaloersheid opwekken.
Dat mag niet, maar het gebeurt soms zonder dat je het direct in de gaten hebt. Het karakter van de individuele mens speelt een belangrijke rol in het verwerken van het verlies.
Maar dit is wel duidelijk, dat men moet leren het gemis een plaats te geven in het dagelijkse leven.
Men moet alleen verder. 0 zeker, met God. Dat wel.
Gelukkig maar, dat Hij er is elke dag en iedere nacht opnieuw. Je zou anders nergens blijven.
Maar als mens sta je er alleen voor en is er steeds weer de pijn, het alleen zijn, het oplossen van problemen en beantwoorden van vragen zonder steun van de ander, die je lief en vertrouwd was. Het is stil geworden in huis, de luide stem en de gulle lach worden niet meer gehoord. Je kunt het verdriet trachten te ontlopen, maar je wordt er steeds weer mee geconfronteerd en vaak op onverwachte momenten.
Het is goed om op bepaalde gedenkdagen apart te verwijlen bij wat je eens samen mocht bezitten en beleven. Dat werkt uiteindelijk bevrijdend!
Dit zijn enkele opmerkingen ten aanzien van verliesverwerking.
De ander, die er niet meer is, is toch altijd om je heen.
Dat markeert de essentie van het verdriet en betekent tevens een beetje troost. En als christenen, die zich door God getroost weten, zijn we toch ook als mensen van vlees en bloed met al ons wel en wee steeds in het horizontale vlak op zoek naar dingen die ons een beetje troost kunnen aanreiken om zo des te beter door een rouwfase heen te komen.