"Laat je niet grijpen, Kaïn!"
1997-08-08
Als je zondigt, dan doe jij dat zelf. Maar het is ook waar dat de zonde een macht is. Het is sterker dan jezelf. Een macht die je tenslotte helemaal in z’n greep kan hebben. God wil niet dat zoiets gebeurt. Daarom geeft Hij Kaïn genadig een waarschuwing.- Jaargang 41
- nummer 16
De zonde als een roofdier
Dat de duivel met een dier wordt vergeleken, dat wisten we al (slang, leeuw). Maar de zonde lijkt hier in Genesis 4:7 ook wel een persoon te zijn geworden. Een zelfstandige macht. Zoals Jezus ook eens gezegd heeft: "Een ieder die de zonde doet, is een slaaf van de zonde" (Joh. 8:34). Pas op voor dingen als haat, laster en jaloezie! Voordat je het weet, hebben ze je in hun greep.Je weet wel hoe een roofdier op de loer kan liggen om z'n prooi te grijpen. Een jachtluipaard bijvoorbeeld. Elke spier van zijn geweldige lichaam is gespannen. Hij sluipt onhoorbaar dichterbij. Dan ineens schiet hij toe. En de prooi is gevangen. In Genesis 3 hebben Adam en Eva de slang al op die manier leren kennen. Zijn woorden klinken prachtig en aanlokkelijk. Maar voordat ze er erg in hebben, is het kwaad al gebeurd en heeft het gif van de leugen zijn werking gedaan.
De belofte uit Genesis 3:15
Dat kwaad heeft zich verspreid. De zonde heeft zich vastgezet. in de soort 'mens'. De verhouding man-vrouw is verstoord. Ook hun kinderen krijgen dat mee. Adam en Eva hebben dat hun kinderen niet hoeven leren. Zonde komt ook bij hen van binnenuit.
Maar ze hebben een belofte gekregen. God heeft de oorlog verklaard aan de slang ("Ik zet vijandschap"). Daarbij neemt Hij het op voor de mensen. Het nageslacht van de vrouw zal de kop van de slang vermorzelen. AI zal de mens er zelf ook niet zonder kleerscheuren afkomen, toch is er hoop! De moederbelofte: de moeder van alle beloften, en de belofte voor een moeder.
Toen Eva een kind kreeg, moet ze gedacht hebben: 'Dat zal hem zijn! Kaïn! Met Gods hulp heb ik hem gekregen!' De tweede zoon heette 'Abel' (= ademtocht, ijdelheid), ach ja, die kwam er achteraan, maar die stelde eigenlijk niks voor.
Die achtergestelde blijkt nu juist Gods uitverkorene te zijn. God heeft voorkeur voor Abels offer. In Kaïns hart gaat een vlammetje branden van afgunst, jaloersheid. Het is in zijn ogen te lezen.
Een gewaarschuwd mens ...
Daarom waarschuwt de HERE hem. "Pas op, Kaïn, want niet alleen Abel wordt het slachtoffer van jouw boosheid.
Jij zelf ook! Als je op deze weg doorgaat, dan verteert dat vlammetje van haat uiteindelijk je eigen leven!"
Deze waarschuwing maakt Kaïn extra verantwoordelijk voor zijn moord. Een gewaarschuwd mens telt voor twee.
Het laat daarnaast ook duidelijk zien, dat het toelaten van haat, jaloezie, begeerte, nijd in je hart, uiteindelijk jezelf verteert. Hoeveel mensen zijn er niet, die in haat leven tegen een ander? Terwijl die ander daar soms niks van merkt... Maar zélf worden ze dagelijks door die haat gekweld. Zo ligt de zonde als een belager, een roofdier, aan de deur, om de zondaar te vernietigen.
Zo hoeft het niet!
Maar zo hoeft het niet te gaan! Het kan ook anders!
Dat het ook anders kan, zou je eigenlijk niet verwachten. Wanneer Adam en Eva besluiten een andere richting op te gaan dan God wijst, dan mag je er eigenlijk van uit gaan, dat de mensheid dus ook steeds verder van God verwijderd raakt. Met alle nare gevolgen van dien. Met andere woorden: zonden vermenigvuldigen zich. Het stapelt zich op, zoals een miljoenenschuld na jaren een miljardenschuld wordt. Als in de tweede generatie al een broedermoord plaatsvindt, dan houd je je hart vast voor wat er verder komt! Toch hoeft het zo niet te gaan. Dankzij de belofte. God heeft Zelf beloofd, dat de duivel het niet zal winnen.
Hij zal het juist verliezen! Het nageslacht van de vrouw zal de kop van de slang vermorzelen.
Vooruitlopen op de vervulling
God zegt tegen Kaïn: "Jij moet juist hèm (= de zonde) de baas worden". Daarmee loopt Hij dus eigenlijk vooruit op de vervulling van de moederbelofte. Als God niet de strijd aangebonden had tegen het kwaad, dan ging het alleen maar bergafwaarts. Maar nu is er toch nog hoop: de zonde hoeft het niet te winnen! Op dezelfde manier spreekt Paulus in Romeinen 6:5-13 over de overwinning van Jezus. Omdat Jezus is gestorven, zo zijn wij ook dood voor de zonde.
Omdat Jezus is opgestaan, leven wij voor God. Dan moeten we ook de zonde niet laten heersen in ons leven.
Daarvoor geeft God ons zijn Geest. Hij wist het wel, dat mensen zoals Kaïn, zoals jij en ik, de zonde op eigen houtje niet kunnen overwinnen. Daarvoor is nodig dat God Zelf in ons komt wonen. Ook die Geest is de vervulling van een belofte van God. De duivel en de zonde gaan het tóch verliezen. Dat heeft God beloofd. Op die definitieve overwinning mogen wij nu al vooruitlopen. De Heilige Geest van God is een bewijs, een 'onderpand', dat God al zijn beloften zal nakomen. Daarom mogen en moeten we nu alvast de strijd aanbinden tegen het kwaad. 'Alle bitterheid, gramschap, toorn, getier en gevloek worde uit uw midden gebannen, evenals alle kwaadaardigheid' (Efeze 4:31). Bij dat woord 'gramschap' denk ik aan de ogen van Kaïn. Maar ja, dan ben ik al weer aan het wijzen naar een ander. Laat ik, laten wij ook in de spiegel kijken. Laat er in ons leven vriendelijkheid, barmhartigheid en vergevingsgezindheid zijn. Dingen die we van God hebben gekregen in Jezus Christus. Opdat de zonde ons niet te pakken krijgt. Zoals Kaïn ...