De kerk is de gemeenschap waar het evangelie geleefd wordt
2010-03-05
Op zoek naar het antwoord op de vraag hoe de kerk missionair kan zijn, ontmoetten mensen elkaar op de de Total Church conferentie in Sheffield op 19 en 20 februari. Passie voor het evangelie van Jezus en passie voor gemeenschap vormen de centrale elementen van de boodschap die we horen en zien. Woorden die bekend klinken maar die hier intens worden beleefd en verteld.- Jaargang 54
- nummer 5
Een groep christelijke vrouwen ontmoet maandelijks moslimvrouwen. Samen praten ze over hun kinderen en opvoeding. Er ontstaan vriendschappen en de vrouwen gaan ook bij elkaar op de koffie. Zou hier een nieuwe geloofsgemeenschap uit kunnen ontstaan? En hoe? Een kleine kerk is op zoek naar een manier om voort te bestaan. De omvang van de kerk dwingt ze om na te denken over missionair zijn, want bij onveranderd beleid moet de kerk over een tijdje sluiten. Hoe kan je als kleine kerk zo gastvrij het evangelie communiceren zodat nieuwe mensen aangetrokken worden? Met zulke vragen in ons achterhoofd reisden we naar conferentie in Sheffield. We kwamen terecht in een lichtelijk vervallen kerkgebouw. Onder de koffie raakten we al snel in gesprek met elkaar en met andere deelnemers, veelal jonge, informeel geklede vrouwen en mannen. Tijdens het zingen uitten we onze gezamenlijke blijdschap voor God die ons door Jezus heeft gered. De conferentie was begonnen.
| Total Church Steve Timmis en Tim Chester zijn voorgangers van The Crowded House. Dit is een netwerk van christelijke gemeenschappen in Sheffield. Samen hebben ze Total Church ontwikkeld en toegepast in The Crowded House.In hun benadering van het evangelie hoor je veel terug van het gedachtegoed van Tim Keller. Het unieke van Timmis en Chester is daarbij de grote nadruk op de gemeenschap waarin dat evangelie in het dagelijks leven vorm krijgt. In Nederland heeft de GKV Maastricht een gemeente geplant in de wijk Wittevrouwenveld waarbij ze zich baseerden op de ideeën van Chester en Timmis. |
Het evangelie voor elke dag Total Church is gebaseerd op twee steunpilaren. De eerste is het evangelie en de tweede is de gemeenschap. Het evangelie is bedoeld voor elke dag.
Hoe weet je dat een Farizeeër de afwas heeft gedaan? Wanneer je terugkomt en je ziet dat hij alle afwas heeft gedaan, maar de keuken is een puinhoop. Zo heeft hij precies genoeg gedaan. Zijn plicht zit er op. Farizeeërs houden van regels. Zo weten ze wanneer ze hun plicht hebben gedaan. Maar de liefde is hen vreemd.
Aan de hand van dit voorbeeld van het doen van de afwas laat Tim Chester zien hoe het dagelijks leven een uitwerking is van het evangelie. Wanneer wij de vaat doen, brengen we orde in de chaos, net zoals God dat deed in de schepping. Tegelijkertijd is het een vreugde om een ander te dienen. Maar de afwas kan ook een obsessie worden. De keuken wordt de plaats waar ik alles onder controle moet hebben. Of door af te wassen rechtvaardigen we ons zelf; we laten aan ons zelf en anderen zien hoe goed we zijn. Waar het fout gaat, staat het ik centraal. Mensen zijn uitgenodigd voor gemeenschap. Wanneer een gast niet hoeft af te wassen, is dat een teken van eer. Maar als hij uitgenodigd wordt om mee te helpen met de afwas laat dat zien dat de ander bij ons hoort en deel van onze gemeenschap uitmaakt. Op een vergelijkbare manier kunnen we nadenken hoe het evangelie doorklinkt wanneer we voetbal spelen, naar ons werk reizen, enzovoorts.
Kerk als gezin
De tweede pilaar van Total Church is de gemeenschap. Kerk is niet een gebouw of een activiteit, maar kerk is Gods gezin. Het Griekse woord voor kerk is ekklesia (vergadering). De nadruk ligt op de gemeenschap, waar mensen elkaar ontmoeten, met elkaar eten, voor elkaar zorgen, en met elkaar dag in dag uit het evangelie belichamen. Vanuit deze waarde ligt in Total Church de nadruk op de kleine groep. Denk hierbij niet aan een bijbelkring. Het gaat om een kleine groep waarin het volledige kerkzijn wordt beleefd. Met dezelfde intensiteit die voor een gezin geldt. Met een expliciete nadruk op gastvrijheid en het uitdragen van het evangelie aan anderen. Dit gebeurt niet door het organiseren van speciale activiteiten maar door het zijn van goede buren. Je hoeft je buurman niet geforceerd over het geloof te vertellen, maar je betrekt hem of haar in jouw gemeenschap door samen te sporten, te eten, te klussen of een voetbalwedstrijd te kijken. Dat is dan de plaats waar het evangelie van alledag door hem of haar gehoord kan worden.
Kerkplanting
Het goede van Total Church is dat missie een natuurlijke plaats krijgt in de kerk. Het volgen van Jezus is volkomen zichtbaar voor de wereld. Ongelovige mensen sluiten zich gemakkelijk aan. Bij Total Church leidt dat niet tot een grote kerk maar tot nieuwe gemeenschappen. Dit is een natuurlijke vorm van kerkplanting. Deze manier is natuurlijk niet de enige, maar wel een die weinig geld kost en niet afhankelijk is van sterke individuen. Integendeel, ze kan gedaan worden door een team van gewone mensen. Tegelijkertijd waren de mensen die wij hebben ontmoet gedreven. We hoorden meermaals dat mensen verhuisd waren naar achterstandswijken uit bewogenheid voor de zwakkeren. In deze wijken stichtten zij christelijke gemeenschappen.
Krijgt iedereen zijn plaats? We zijn veel alleenstaanden en jonge getrouwde mensen tegengekomen. Het viel ons op hoe toegewijd mensen blijven aan hun kleine groep, ook als de kinderen geboren worden. Jong en oud doet mee in de groep en de groep moet genoeg bieden voor iedereen. Dat betekent dat er geen aparte clubs voor de kinderen zijn. We vroegen ons af of dit ook nog mogelijk is als de kinderen groter worden.
We hebben gemerkt dat er ook behoefte blijft aan een grotere samenkomst waar de preek centraal staat. Dit wordt ondervangen door met verschillende groepen op zondag samen te komen. Dat is trouwens een prima gelegenheid om ook kinderen en jongeren op hun eigen niveau geloofsonderwijs te geven.
Uitdaging
Total Church is geen recept dat overal op de zelfde manier moet worden toegepast. Steve Timnis en Tim Chester bieden principes aan vanuit het evangelie waarmee gemeenschappen aan de slag kunnen. Wij denken, dat Sheffield voldoende uitdaging en mogelijkheden biedt voor de twee voorbeelden waar we mee begonnen: de groep vrouwen en de kleine kerk. Beiden zouden er naar kunnen streven om een gemeenschap te vormen waar het evangelie zichtbaar wordt in het leven van alledag. Dat kost wel wat voor ons Nederlands Gereformeerde christenen. We zijn gewend aan een kerk waar de kerkdienst centraal staat waar de deskundige dominee Gods Woord uitlegt. Total Church vraagt een actieve inzet van alle leden van de groep. Het vraagt ook om een levensstijl waarin we ons individualisme opgeven en bereid zijn om ons leven daadwerkelijk met anderen te delen. Het ontdekken van het evangelie gebeurt al doende, in het samenleven met elkaar. Niet langer kan het evangelie een deel zijn van ons leven. Het is precies omgekeerd: ons leven moet deel zijn van het evangelie.
| Meer weten?
· Het boek Total Church van Tim Chester en Steve Timmis geeft in goed leesbaar Engels de belangrijkste ideeën weer. Ook op de weblog van Chester is veel interessant materiaal vinden: zie timchester.wordpress.com. · Op de website van het Missionair Steunpunt staat een lezing van Gerard Markerink, waarin hij vertelt over de gemeenteplanting door de GKV in Maastricht volgens de principes van Total Church. Inmiddels is ook een training genaamd Bamboo ontwikkeld. In een aantal zaterdagen worden mensen toegerust om zelf een gemeente te planten. · Op dinsdag 20 april organiseert het Missionair Steunpunt een gebedsochtend rond gemeenteplanting. Zie missionairsteunpunt.wordpress.com. |