Is dat van dat nieuwe geloof?
1997-01-10
Stelt u zich eens voor: uw kerkelijke gemeente telt 200 leden, maar er zitten op een zondag zomaar ruim 450 mensen in de kerk. Dat is naar verhouding de situatie in de nieuwste Nederlands Gereformeerde kerk: 'De Hoeksteen' in Amsterdam-- Jaargang 41
- nummer 1
Noord. De gemeente I bestaat inmiddels 3 jaar.
Door de marathon die in Amsterdam wordt gehouden ben ik te laat op de Volendammerweg. Maar waar in nu nummer 52? De nummering houdt op bij 40 om na een park verder te gaan met nummer 60. Ik loop maar weer terug naar nummer 40 en zie dan in het park een gebouwtje staan. Er zijn kinderen bezig; het oogt er gezellig. Zou de gemeente 'De Hoeksteen' dáár vergaderen?
Ik loop er heen en dan blijkt dat er hier een buurt-activiteit aan de gang is. Aan een mevrouw achter de tap vraag ik of ze weet waar het Vianneycentrum is. "Ik zou het niet weten, of ...
jawel. .. /s dat van dat nieuwe geloof enzo?"
Veel gasten Wat 'enzo' inhoudt weet ik niet. Zijn dat de activiteiten die 'de Hoeksteen' door de week ontplooit? In ieder geval heeft deze nieuwe kerkelijke gemeente inmiddels naamsbekendheid opgebouwd.
Het is nog wel een eindje lopen naar 'De Hoeksteen', want ik moet op nummer 152 zijn (foutje in het Informatieboekje 1996). Dat wordt te laat in de kerk. Het Vianney-centrum is duidelijk herkenbaar, de gemeente 'De Hoeksteen' niet minder. Borden op het trottoir wijzen de weg. Ik word verwelkomd door de deurwacht. Binnen blijkt dat ik helemaal niet te laat ben. Mensen staan met elkaar te praten, kinderen lopen rond; het ziet er allemaal heel ontspannen uit. Er komen nog steeds mensen binnen. Pas om kwart over twee loopt de predikant, ds. Norman Viss, naar de microfoon. Er zijn nu ruim 110 mensen aanwezig. In het Informatieboekje 1996 staat dat de nieuwste gemeente in ons kerkverband 48 leden telt. Dit is dus een opkomst waar alle andere Nederlands Gereformeerde kerken jaloers op mogen zijn: meer bezoekers dan eigen leden. 'Liever niet', denken we misschien, 'dan zou ons kerkgebouw te klein zijn'. Vandaag leggen ook 2 jonge gemeenteleden belijdenis af van hun geloof, maar navraag leert dat de opkomst in deze gemeente doorgaans groter is dan het aantal leden. Er zijn altijd gasten aanwezig. Opvallend is het grote aantal kinderen van allochtone afkomst. Navraag leert dat deze kinderen door de week de kinderclubs van de kerk bezoeken. Op zondag gaan ze hier dus ook naar de kerk. Het zijn er inmiddels zóveel dat de leiding moeite heeft om ze goed te begeleiden. Hun ouders
zitten thuis, dus de begeleiding komt neer op de gemeenteleden van 'De Hoeksteen'.
Zingen
In de meeste Nederlands Gereformeerde kerken leidt de predikant de gehele dienst.
Dat is in 'De Hoeksteen' echter uitzondering.
Doorgaans leidt een gemeentelid de dienst, terwijl de predikant de prediking verzorgt. Vandaag is er sprake van een uitzondering: Ds. Viss leidt de gehele dienst. "Laten we gaan zingen. U mag gaan staan, u mag ook blijven zitten". De meeste mensen gaan staan. Onder begeleiding van piano en gitaar wordt daarna een opwekkingslied gezongen.
Daarna 'De Heer is mijn herder' (onberijmd).
De liederen worden met een overhead-projector geprojecteerd op een witte muur. Daarna zegt Ds. Viss: "Kent u elkaar al?" Het is een oproep om elkaar te begroeten. Er worden handen geschud. "Fijn dat je er ook bent"
zegt mijn buurvrouw. Een meneer voor me schudt me de hand en stelt zich voor. Een jongen achter me klopt op mijn schouder en geeft me een hand; hij komt uit een Surinaams gezin.
Biddenen tekst
'We gaan bidden" zegt Ds. Viss. "U mag zeggen wat u aan de Here voor wilt leggen". Een groot aantal bezoekers maakt van deze gelegenheid gebruik; het is een soort groot kringgebed.
"Dankuwel voor de mensen die hier komen." "Vergeeft u mij dat ik ruzie heb gemaakt." Het lijkt hier heel gewoon en het komt ook heel natuurlijk over. Daarna wordt een gebed gezongen: de onberijmde versie van Psalm 42. "We moeten het zingen als een gebed," legt Ds. Viss uit. "Als een hert dat verlangt...." Vervolgens wordt Genesis 22 : 1 -19 gelezen: de geschiedenis van Jacob die zijn zoon Isaäk moet offeren. Voor mensen van buiten de kerk is dit vaak een onbegrijpelijke tekst: hoe kan God dat nu van een vader verwachten? En: als wij er over nadenken is het ook een moeilijke tekst; we weten de afloop, maar denk er maar eens over na hoe we de tekst zouden lezen als we de afloop niet wisten ....
Drama
Je zou verwachten dat nu de preek gaat beginnen, maar de "preekstoel"
wordt weggereden. Vliegensvlug wordt een klein podium opgebouwd. Er komt een jongen met laarzen aan en een helm op binnen. "Nee, Alexandra, je mag niet mee, je hebt geen pak." De jongeren willen een ruimtereis maken, maar helaas: Alexandra heeft niet de geschikte kleding aan. Ze draagt dus niet de juiste uitrusting: wat ze draagt klopt niet met de werkelijkheid (in de betekenis van het woord "rechtvaardigheid").
Er volgt een daverende klap als ze vanuit de raket op de maan stapt (een knallende ballon). Een klein meisje in de kerk schrikt van de ploffende bal- Ion en zet het op een brullen. Andere kinderen vinden het juist spannend.
Zo'n 'drama' vormt een vast onderdeel van de kerkdiensten in 'De Hoeksteen'.
In de Verenigde Staten is het (ook in een aantal reformatorische kerken) inmiddels heel gebruikelijk om 'drama' in de dienst te gebruiken, maar wij zijn dat in Nederland niet zo gewend. Na het drama gaan de meeste kinderen naar de kindernevendienst.
Preek
Dan is er de preek. "Waarom de duivel VISA accepteert." Oftewel: winkelen tot je doodvalt. Met deze actualiteit begint Norman Viss zijn preek. Mensen zoeken bevrediging in het doen van aankopen, het zich omringen met luxe. Maar waar is Abraham nu? In 1994 vertelde (toen nog) evangelist Viss in een interview in 'Opbouw' dat hij voluit Gereformèerd wil zijn, al hebben de kerkdiensten in 'De Hoeksteen' wel een andere vorm. Niet dat actualiteit iets is wat Gereformeerden niet kennen, maar moet dat nu zó? U kunt gerust zijn: al snel gaat Ds. Viss over op de uitleg van het gelezen schriftgedeelte. God stelde Abraham op de proef. Is Isaäk niet tussen Mij en jou komen te staan, Abraham?
Na de verdere uitleg van dit Schriftgedeelte stelt Ds. Viss een aantal indringende en persoonlijke vragen.
Hoe kun je aan je eigen leven zien dat er iets tussen jou en God is komen te staan?
Er wordt een aantal zaken aan de gemeente voorgelegd. Waar bent u in uw denken de hele dag mee bezig? Als een bepaald onderwerp je hele leven bepaalt, is dat dan niet iets wat tussen jou en God in komt te staan? Bijvoorbeeld: als je de hele dag aan een bepaald onderwerp denkt, zoals aan een ruzie, aan een nieuwe auto, aan een conflict met je ouders? Dan gaat zoiets zó je leven bepalen dat je niet meer tot je bestemming komt.
Eén van de gemeenteleden geeft ook een antwoord.
Niemand kijkt er vreemd van op. In deze diensten is het niet ongewoon dat leden van de gemeente vragen stellen of antwoorden geven. Tenslotte gaat Ds. Viss in op de vraag hoe je God in jouw leven echt een plaats kunt geven. Het einde van de boodschap is: "Proef maar! Het klopt echt! Als je wilt leven met God, kun je genieten van het leven, ondanks de omstandigheden waar je misschien in verkeert."
Belijdenis
Twee jonge leden van 'De Hoeksteen' doen vanmiddag belijdenis. Bij het geloven gaat het om geloven met het hart (van binnen), maar ook met de mond, want: 'Waar het hart vol van is, daar stroomt de mond van over". Dus: je geloof hou je niet voor jezelf, je geeft het ook door aan anderen. Daarna vertelt Christine waarom ze belijdenis aflegt van haar geloof. Ze legt uit dat ze altijd een perfect christen wilde zijn.
Daardoor stelde ze steeds hogere eisen aan zichzelf. Daar ga je op den duur onder gebukt. Nu heeft ze ervaren dat het leven met Christus heel anders is, maar vooral heel boeiend. En: "Ik kom uit een klein gezin, maar ik heb er nu ook heel veel broers en zussen bij gekregen."
Rivelino komt uit een Surinaams gezin.
Hij kwam via verkeerde vrienden op het slechte pad. Twee jaar geleden organiseerde 'De Hoeksteen' in de buurt een voetbalkamp. Rivelino hield van voetballen.
Tijdens dat kamp vertelde de leiding over de Here Jezus. Rivelino: "Ik heb nu een doel, ik heb rust in mijn hart, ik voel de vrede. Dat wil ik ook aan mijn vrienden vertellen." Daarna zingt hij, samen met een vriend, over zijn geloof. Je moet maar durven ....
Voorbeden
Het is tijd voor de voorbeden. De leden van de gemeente kunnen een onderwerp opgeven. 'Wilt u bidden dat mijn familie ook gaat geloven in de Here Jezus?"
"Ik wil graag bidden dat jongeren in psychische nood hun heil bij God zoeken en niet in het occultisme." "Wilt u bidden voor Zaïre?" Gasten kunnen ook -door middel van een briefje- een gebedsonderwerp aandragen. Na het gebed waarin Ds. Viss voorgaat wordt er nog een lied gezongen. Met het uitspreken van de zegen is de dienst voorbij, hoewel.
...
Na het koffiedrinken wordt er aandacht besteed aan het werk van Tear Fund: christelijk hulp aan kinderen in de derde wereld.
Op zondag en door de week
Christen zijn op zondag, maar ook door de week .... Dat blijkt ook uit een antwoord van een jong gemeentelid op mijn vraag of het haar bevalt dat er om 14.00 uur 's middags een kerkdienst is.
Het is een aardse vraag, maar toch ....
Ze blijkt er enthousiast over. "Je begint de zondag rustig, maar je leeft naar de dienst toe. De kerkdienst is echt het hoogtepunt van de zondag. En het blijft nooit alleen bij die dienst. Na afloop spreek je vaak mensen of je gaat met iemand mee. En wat me vooral opvalt: door de week, zelfs aan het eind van de week, denk ik er nog vaak aan terug."
De kerkdiensten in 'De Hoeksteen' zijn laagdrempelig: ze staan nadrukkelijk open voor gasten. veel van het werk binnen deze gemeente gebeurt door de week. In het programma lees ik o.a.
over een lofprijzingsavond (maandag), een vrouwen kring met crèche (woensdagmiddag), over bijbelkringen en kinder-
en jongerenwerk. Dat is dus 'van dat nieuwe geloof'. Kennelijk heeft de buurt er al iets van begrepen. Er gebeurt iets moois in Amsterdam ....