Paars vraagt om antwoord
1997-02-21
Ooit vertelde Wim Kan dat hij in een woordenboek had opgezocht wat 'democratie' betekende. Democratie, zo las hij, betekent dat wat het volk wil, gebeurt. Sindsdien las hij elke ochtend vol verbazing in de krant wat hij nu weer wilde.- Jaargang 41
- nummer 4
Wim Kan is inmiddels allang overleden, en ook zijn beeltenis is verstoten van het Leidseplein, maar de uitspraak is nog even actueel als toen hij hem voor het eerst vertelde. In ieder geval in de ogen van Jan Marijnissen, voorzitter van de Tweede-Kamerfractie van de Socialistische Partij. Hij schreef tijdens het zomerreces een fel, rood betoog tegen het beleid van het paarse kabinet van Wim Kok.
Nederland groeit, maar het groeit 'meedogenloos', zo stelde hij.
Immers, de afgelopen vijf jaar is het aantal Nederlanders dat gevangen is geraakt in armoede, eenzaamheid en uitzichtloosheid onrustbarend toegenomen.
De staat als blok aan het been
De oorzaak van de meedogenloze groei is de omarming van de huidige regeerders van de ideologie van het neo-liberalisme, aldus Marijnissen. Zijn boek 'Tegenstemmen, een Rood antwoord op Paars', is een lang en uitbreid pleidooi tegen deze ideologie, die wereldwijd met een ontstuitbare opmars bezig lijkt te zijn.
Immers, na een periode waarin de hulp van de staat werd ingeroepen om de excessen van de vrije markt te corrigeren en de scherpe kantjes van het kapitalisme af te halen, lijkt nu een tijd aangebroken van 'het kapitalisme in plaats van de staat'.
De staat wordt niet langer gezien als beschermer of regelaar, maar als parasiet, als blok aan het been, aldus Marijnissen. De overheid als strohalmen als baken wordt door Paars overboord gezet.
Diaconale taak
Marijnissens analyse van en kritiek op het neo-liberalisme is hard, en soms maar al te pijnlijk waar.
Zijn kritiek is daarmee geen zaak van de Socialistische Partij alleen. Het is een zaak voor alle mensen die verwonderd, verontwaardigd, of zelfs verbijsterd zijn over de huidige politieke gang van zaken in onze maatschappij.
Zijn pleidooi, hoe suggestief en op hol geslagen soms ook, toont aan dat het huidige kabinet steeds minder oog heeft voor de naasten in onze maatschappij, de minder-bedeelden. Het bezuinigingsproces dat in de jaren tachtig is ingezet, heeft onder Paars een hoge vlucht genomen.
Terwijl verhullende termen als 'eigen verantwoordelijkheid', 'flexibilisering' en 'modern' worden gebezigd, worden in rap tempo voorzieningen geprivatiseerd of afgeschaft die betrekking hebben op primaire levensbehoeften.
Zonder dat er een sociaal vangnet voor in de plaats komt.
Voor kansarmen worden te weinig kansen geschapen.
Gezinnen, vroeger nog de hoeksteen van de samenleving, draaien voor te veel kosten op. Daarmee holt de overheid haar eigen toekomst uit. In korte tijd is onverbloemd zichtbaar geworden dat de diaconale taak die de overheid de afgelopen decennia op zich had genomen, in korte tijd wordt afgestoten.
Kopje koffie
Is het verwonderlijk dat euthanasie steeds meer wordt geaccepteerd in een tijd waarin meedogenloos wordt gesneden in de personeelskosten in bejaardentehuizen, in verpleegtehuizen, in de Thuiszorg?
Na de 'restyling' van de zorgcentra is alle extra tijd voor persoonlijke aandacht en een kopje koffie weggesaneerd.
Een christelijk antwoord op Paars is dringend gewenst.