Ansfried van Teisterbant, van graaf tot bisschop

1997-11-28
  • Jaargang 41
  • nummer 24
Vroeger, toen er nog geen graafschappen en hertogdommen waren, lag in het rivierengebied de gouw Teisterband. In het noorden en zuiden waren de Rijn/Lek en de Maas de grenzen. In het oosten lag de grens bij Tiel, terwijl in het westen Leerdam net buiten het gebied lag. Omstreeks 700 was Teisterbant een graafschap. Toen was er een graaf, die Waltger heette.
In de loop van een paar eeuwen breidde het grondgebied van de graaf van Teisterbant zich sterk uit, hetgeen doorging totdat de laatste graaf, Ansfried, in de 10de eeuw besloot zijn grondgebied te verdelen. Hiermee hield het graafschap op te bestaan. Aanvankelijk woonden de graven van Teisterbant in Kapel-Avezaath en Kerk-Avezaath bij Tiel. De genoemde graaf Ansfried had echter een kasteel in het dorp Kerkdriel in de Bommelerwaard. Omstreeks het jaar 1000 zal dat een groot houten huis zijn geweest. Later was het een stenen huis en nu staat er nog een huis, dat 'Teisterbant' heet. Graaf Ansfried was aanvankelijk een succesvol krijgsheer, maar door een bijzondere gebeurtenis besloot hij zijn wapenrok op te bergen. Wat was er gebeurd? In 1867 verscheen er een gedicht met 131 vierregelige coupletten, waarin de levensloop van Ansfried uitvoerig wordt weergegeven en waarin ook wordt stilgestaan bij een verschijning, die de vrouw van graaf Ansfried zou hebben meegemaakt. Ze was gewend om dagelijks tegen de avond haar avondgebed te doen bij een vlierboom in de tuin. De graaf volgde haar wel eens en op een dag zag hij tot z'n verbazingaldus een stuk uit 1844 - dat "de Heilige Moeder Gods zich bij die gelegenheid vertoonde".

"Want zie, een heerlijk hemelsch licht
Daalt eensklaps om hem heen
En vonkt en sprankelt met een groot
Als spottend edelsteen. "

Ansfried en zijn vrouw nemen afscheid.
"En toen weer 't helle licht der maan
Weer 't huis te Driel bescheen,
Toen was de schoone burchtvrouw non
En trok de burchtheer heen."

Bekend is, dat de vrouw van Ansfried in Thorn (Limburg) een abdij stichtte. Daar heeft ze enkele jaren als kloosterzuster gewoond. Na haar dood werd ze door Ansfried in de abdijkerk begraven. Zelf besloot hij ook in een klooster te gaan. Dat ging echter niet door, want in 995 werd hij gekozen tot bisschop van Utrecht. 1n 1008 overleed hij. Hij is begraven in een door hem gesticht klooster in Amersfoort. Later is hij herbegraven in de Domkerk te Utrecht.

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief