Bilderdijk en Teisterbant
1997-12-27
Mijn schrijven over het oude graafschap Teisterbant in Terloops van de vorige keer was een aanloopje. Vandaag gaat het over iemand, die zich 'Heer van Teisterbant' noemde. En die iemand was niemand minder dan de bekende Willem Bilderdijk (1756-1831). Deze meende een afstammeling te zijn van de eerste graaf van Teisterbant en hij ging daar nogal prat op. Tijdgenoten van Bilderdijk en latere historici hebben de beweringen van Bilderdijk in twijfel getrokken en er terecht op gewezen, dat er in de stamboom van Bilderdijk een hiaat van 200 jaar zit, waardoor diens bewering niet betrouwbaar moet worden gedacht. Bilderdijk heeft z'n bewering echter altijd volgehouden en toen zijn eerste zoon werd geboren, gaf hij die de naam Elius. Bij die naamgeving dacht hij aan Beatrix van Teisterbant, die in de achtste eeuw trouwde met een ridder Elius. Aan deze gebeurtenis is een legende verbonden, die ik nu maar laat rusten. Bilderdijk dichtte zijn 'Elius', waarin hij uitvoerig de geschiedenis van Elius uit oude tijden beschreef en waarin hij de lijnen doortrok naar het heden.- Jaargang 41
- nummer 26
'Wie was die Ridder, Zangerin!
Die daar aan d' oever jaagde.
En 't steile en glibbrige ijgebergt
Van 't ongedierte vaagde?
Wie was 't? De dappere Elius,
Gewoon aan zegevieren...'
Bilderdijk ziet de Elius uit de oudheid
herrijzen in zijn eigen zoon:
'O God! hij draagt zijns vaders hart,
En wat hem ook bejegent,
Ik zie, want uw belofte staat,
Ons bloed in hem gezegend.
...Ik zie een nieuwe dageraad -
Daar rijst hij! maak u vaardig! -
U spel ik, Kind van onze hoop...!
O, wees uw naam slechts waardig!'
In zijn boek' 'n Onbegriepelijk mensch' heeft Rudolf van Reest (K.G. van Spronsen) ongeveer 60 jaar geleden Bilderdijk een profeet genoemd, mede in verband met zijn 'Elius'. Nu had Bilderdijk ongetwijfeld soms iets profetisch in zijn spreken en schrijven, maar ik kan dat niet zien in verband met zijn Teisterbant-ideeën en de naamgeving van zijn zoon. Dit doet niets af aan de grote betekenis van Bilderdijk in meer dan één opzicht.