Kerkdiensten in het buitenland; overeenkomsten en verschillen

1996-08-09
  • Jaargang 40
  • nummer 16
Nu mijn vrouwen ik de laatste jaren enkele tientallen kerkdiensten in Duitsland en Zwitserland hebben bijgewoond, zijn er allerlei dingen opgevallen, die daar wel en hier niet zo zijn, en natuurlijk ook andersom. Zal ik zo maar enkele dingen noemen die ons zijn opgevallen? Wanneer men de kerk binnenkomt, gaat men eerst staan voor een persoonlijk, stil gebed. Dit wordt door de mannen en door de vrouwen gedaan. Ieder bidt dus eerst, voordat hij in de bank gaat zitten, apart voor zichzelf. lets anders dat ons is opgevallen is dat er bijna geen orgelspel voor de dienst is. Wel is het opvallend rustig.
Als je als buitenlander iets zachtjes tegen elkaar zegt, voel je je eigenlijk wat brutaal tegenover die zwijgende mensen.
Dat geeft wel een sfeer van rust en vrede vóór de kerkdiensten. Wat ik wèl jammer vind, is dat je nimmer een kerkeraad ziet. Altijd - zowel in Duitsland als in Zwitserland - zie je de dominee als de rabbi in de synagoge, alleen. Dat vind ik bijzonder jammer. Wanneer ik een Duitse collega vertel hoe wij het gewend zijn, vindt hij dat bij ons erg stijlvol en prachtig. Dat moeten wij ook zo houden! Omdat men geen kerkeraad ziet, is er dus ook geen collecte tijdens de dienst: achter in de kerk staat een bus, die dan telkens een andere bestemming heeft, die natuurlijk wel duidelijk bij de afkondigingen wordt bekend gemaakt.
Typisch in Zwitserland vind ik de gewoonte dat bij het gebed alle mannen en vrouwen moeten staan.
Net zoals men in sommige kerken doet bij de geloofsbelijdenis bijvoorbeeld. Daar zit toch wel iets moois in: men staat als gemeente tijdens het gebed voor het aangezicht des Heren.
Terwijl in Duitsland de predikant wel zijn handen gebruikt bij het uitspreken van de zegen, doet de Zwitserse dominee dat niet. Maar het is wel de gewoonte dat de gemeente altijd de zegen beantwoordt met een lied. Zo gaat men na de zegen met een lied naar huis. Toevallig maakten we eens een intrede mee, waarbij opviel, dat altijd de praeses van de classis de nieuwe predikant bevestigt in zijn ressort; ook weer anders dan bij ons. Een door ons bijgewoonde doopdienst stelde ons wat teleur: de doopouders en het kind werden in het geheel niet toegezongen, er werd ook verder in de dienst geen enkele toespeling gemaakt op het Sacrament. In Duitsland gebeurde het zelfs na afloop van de dienst in een speciale samenkomst, compleet met fotograaf! Gelukkig gebeurt het ook wel anders in de Duitstalige landen, maar deze dingen vallen dan wat pijnlijk op.
Jammer is dat hun liedboek weinig psalmen kent! Er staan er wel een aantal in, maar zo rijk voorzien als bij ons is men helaas bij lange na niet. De toga is in de Duitstalige landen iets anders, meestal maar driekwart van de lichaamslengte, terwijl wij hem voetvrij dragen. En natuurlijk zijn er nog wel meer kleine verschil/en. Ook heb ik de lezing van de wet of een verootmoediging gemist, dat vond ik jammer, omdat de wet des Heren juist een tweeledige functie heeft in de eredienst: een belijdenis van schuld en een regel voor een dankbaar leven. Als laatste staat in deze landen de predikant altijd achter in het kerkportaal, zodat een ieder die hem wat wil zeggen of vragen, meteen even bij hem terecht kan. Een volgende keer hoop ik iets uit de Engelstalige kerkdiensten te vertellen - waarvan we maar een paar hebben meegemaakt. Maar het stemt wel tot grote vreugde als we weten dat we met al die kerken over heel de aarde drie gemeenschappelijke geloofsbelijdenissen hebben: de Apostolische, die van Nicea en die van Athanasius. AI heb ik die laatste niet zo vaak horen voorlezen! Fijn is het als we hier dichtbij en daar verweg dezelfde Heiland mogen belijden die ons de weg tot behoud wil wijzen.

Dit artikel knipten wij uit het 'Hervormd Weekblad'. Het werd geschreven door Ds. S.J. Seinen. Het is inderdaad interessant de in- en opzet van kerkdiensten in binnen- en buitenland met elkaar te vergelijken. Wij moeten nl. onze belangstelling niet beperken tot onze Nederlands gereformeerde kerken. Overal in de wereld heeft de HERE zijn kerk geplant en de proclamatie van het grote nieuws van het gekomen en komende rijk van God gaat voort tot aan de einden der aarde. Dat heeft te maken met onze missionaire opdracht! Wie iets daarvan beleeft proeft de rijkdom van de pluriformiteit van Christus' werk.

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief