Heilige Antonius, beste vrind...
1996-10-18
Ruim achthonderd jaar geleden werd in Lissabon Fernando Martin de Bulhom geboren. Toen hij monnik werd, noemde hij zich naar Antonius de Kluizenaar, die in 251 in Egypte werd geboren en bekend is geworden als Antonius Abt. Van deze Antonius is bekend, dat hij getroffen werd door het verhaal over de rijke jongeling, waarna hij zijn hele vermogen aan de armen schonk en als een kluizenaar ging leven. Hij zocht meermalen het martelaarschap, maar desondanks werd hij 105 jaar oud.- Jaargang 40
- nummer 21
Antonius Abt werd een voorbeeld voor de tweede Antonius. Deze werd in 1212 monnik en in 1229 kwam hij voor het eerst in Padua (Italië), waar hij regelmatig preekte, soms voor een gehoor van 30.000 mensen. In die stad overleed hij in december 1231 en hij is dan ook bekend geworden als Antonius van Padua. Een jaar na zijn dood werd hij al heilig verklaard en in Padua begon men meteen met de bouw van een basiliek. In het begin van de 15e eeuw kwam het gebouw klaar en ook van deze kerk geldt, dat de pracht en de praal eigenlijk niet kloppen met de eenvoud van Antoni us. Antonius zocht geen grote dingen, hij was een verkondiger van het evangelie. Indrukwekkender is in Padua de Scrovegnikapel, waar 37 fresco's van de beroemde schilder Giotto zijn te zien. Deze fresco's uit het jaar 1306 zijn alle gewijd aan het leven van Jezus en zijn moeder Maria. De kapel werd gebouwd van het geld, dat de woekeraar Scrovegni naliet aan zijn zoon.
Antonius van Padua wilde in zijn leven dus iets doorgeven van Antonius Abt uit de derde eeuw. Aan deze Antonius herinnert in de Bommeierwaard de Sint Teunisbrug over de A2 ten zuiden van Zaltbommel. In de buurt van deze brug stond vroeger de Antoniuskapel, waarvan de fundamenten ruim 70 jaar geleden werden teruggevonden. Ter nagedachtenis aan Antonius Abt werd in de Sint Maartenskerk te Zaltbommel in 1454 een altaar gesticht door de in dat jaar opgerichte Antoniusbroederschap.
In de fundatiebrief verplichten de 'brueders' van de broederschap zich 'alle woensdag he' een 'misse' (te) singhen van den heyligen confessoer Sunte Anthonis. Met name werden een aantal artikelen opgenomen over de gang van zaken na het overlijden van een' broeder of zuster van het genootschap. Dan moest er o.a. een 'beghenchenisse' (een plechtige omgang) plaats vinden. De tweede Antonius is heel populair geworden, vooral omdat men meende, dat hij verloren voorwerpen kon opsporen. Dat hoorde ik van een goede vriendin van ons. Ze is van huis uit rooms-katholiek en weet heel wat van heiligen af. Toen ik eens iets aan het zoeken was, kreeg ik het advies te bidden: 'Heilige Antonius, beste vrind, geef dat ik m'n ... weer vind.' Ze was er van overtuigd, dat het resultaat zou hebben. Ze bad voor mij, maar het hielp niet. En dus is het beter om gewoon te onthouden waar je je spullen laat. Ik heb nu iets verteld over drie heiligen en dat is wel genoeg. Er valt best wat te leren van Francistus, Benedictus en Antonius.