Na de witte mars
1996-11-01
Na de indrukwekkende 'witte mars' van ouders en kinderen bij onze zuiderburen kan niemand meer heen om de vraag hoe wij omgaan met het kind in ons midden. Ook de recente conferentie te Stockholm waar werd gesproken over commerciële seksuele uitbuiting van kinderen, bepaalde ons hierbij op indringende wijze.- Jaargang 40
- nummer 22
"De staten die partij zijn nemen alle maatregelen om het kind te beschermen tegen alle vormen van lichamelijk of geestelijk geweld, letsel of misbruik, lichamelijke of geestelijke verwaarlozing of nalatige behandeling, mishandeling of exploitatie, met inbegrip van seksueel misbruik." Ik ontleen deze door mij ingekorte passage aan het 'Verdrag inzake de rechten van het kind', dat de Algemene vergadering van de Verenigde Naties in 1989 aanvaardde.
Het kind in ons midden
Het kind in ons midden. Ik sloeg er de Concordantie weer eens op na. Dan treft je opnieuw een boeiend overzicht.
Zeer indrukwekkend blijf ik nog steeds de manier vinden waarop ons onder meer door Marcus en Lucas verhaald wordt over Jezus' omgang met kinderen. Jezus doet hen volledig recht en ruimt voor kinderen een volwaardige plaats in, zowel in ons midden als in zijn Koninkrijk. Hij omarmde de kinderen zelfs en zegende hen. De christelijke partijen in het Parlement hebben de afgelopen jaren elk op verschillende wijze aandacht gevraagd voor de betekenis van gezins- en familiepolitiek voor het welbevinden van onze samenleving. Ik noem vooral de pleidooien van Heerma en Schutte.
Het kabinet Kok blijkt hiervoor in toenemende mate gevoelig. Dit blijkt bij voorbeeld uit de recente notitie van staatssecretaris Terpstra over de maatschappelijke positie en de functie van het gezin, waarover binnenkort een politieke discussie plaats vindt. In deze beleidsbrief schrijft zij onder meer letterlijk dat er een zorgplicht van de overheid is voor zwakkeren en dat kinderen recht hebben op veiligheid, gezondheid en een goede opvoeding. Inderdaad, wanneer rechten van kinderen worden bedreigd of aangetast moeten kinderen verzekerd kunnen zijn van bescherming en ondersteuning of behartiging van hun belangen door de overheid.
Stabiele thuisomgeving
Gelukkig groeit de grote meerderheid van onze kinderen en jeugd over het algemeen zonder al te grote problemen op en ontwikkelt zich tot maatschappelijke actieve en betrokken volwassenen.
Toch blijkt uit de hiervoor genoemde beleidsbrief van het kabinet dat nog zo'n vijftien procent van de jongeren problemen ondervindt bij het volwassen worden. Het is dus zeker niet zo dat het alleen maar buiten onze landsgrenzen misgaat en dat de soms extreme schending van de rechten van kinderen zich vooral daar voordoet. Door allerlei onderzoek krijgen wij steeds meer oog voor de vaak moeilijke en soms onhoudbare omstandigheden van kinderen in problematische gezins- en achterstandssituaties. Kinderen, autochtoon of allochtoon, die in hun beginjaren geen stabiele thuisomgeving hebben ervaren en weinig waarden of regels van thuis meekrijgen lopen een verhoogd risico om tussen de wal en het schip te geraken of in verkeerde circuits terecht te komen.
Dag van het kind
Het gaat bij gezins- en familiepolitiek overigens niet uitsluitend om een taak van de overheid. Ook de rol van maatschappelijke organisaties en verbanden verdient nadrukkelijk vermelding. Gelukkig gebeurt er ook veel in het kader van vrijwilligerswerk voor kinderen en jongeren. Activiteiten van sportverenigingen, scouting, wijk- en buurtorganisaties, kerkclubs en kerkelijke verenigingen mogen hier zeker niet onvermeld blijven.
Onze samenleving kan aan een verdere versterking van de positie van kinderen overigens nog andere bijdragen leveren. Zou een jaarlijkse dag van (de rechten van) het kind niet het besef vergroten van de bijzondere plaats die kinderen in ons midden innemen? Een dag per jaar om als samenleving in het bijzonder stil te staan bij de positie van kinderen! Ik zie zo'n speciale dag als een door ons gewenste extra ruggensteun aan de noodzakelijk permanente bewustwording dat wij kinderen en hun rechten hebben te koesteren. Extra aandacht voor het kind als zwakste schakel in de keten die generaties met elkaar verbindt, is toch geen overbodige luxe? Kinderen kunnen nu eenmaal moeilijk voor zichzelf opkomen.