"Wij behandelen, maar God geeft de genezing"
1995-01-13
In het najaar van 1994 was dokter Greet Rietkerk met verlof in Nederland.- Jaargang 39
- nummer 1
Op een zendingsavond die werd belegd door de zendingskommissie van de Christelijke Gereformeerde kerk in Den Helder sprak ze over het werk waar ze in Kenya bij betrokken is geweest. Tevens werd vooruitgeblikt naar Eritrea, waar ze het komende jaar (opnieuw) aan het werk hoopt te gaan.
De naam van Greet Rietkerk is niet onbekend in onze kerken; ze is lid van de Nederlands Gereformeerde kerk van Heerenveen. Ze wordt uitgezonden door de Orthodox Presbyterian Chrurch in de USA; een kleine kerkengroep die zeer aktief is op het gebied van zending en evangelisatie. Vanuit onze kerken is de Stichting Zendings Thuisfront Holland betrokken bij dit werk (zie Informatieboekje 1994, blz.
236). De avond bood dan ook gelegenheid om opnieuw kennis te maken met het werk en daar ook in de kolommen van 'Opbouw' verslag te doen.
Dat dokter Rietkerk was uitgenodigd door de Christelijke Gereformeerde kerk in Den Helder heeft te maken met het feit dat ze ongeveer 20 jaar heeft samengewerkt met zr. Corrie van Galen, een verpleegkundige die uit deze kerk afkomstig is. Zr. van Galen gaat in verband met familieomstandigheden niet terug naar Afrika.
Het werk in Kenya
In Kenya zijn Corrie en Greet 16 jaar geleden hun werk begonnen, nadat politieke ontwikkelingen in Eritrea het medische werk bij de handen leken te hebben afgebroken. Na een kort verblijf in Sudan en in Pakistan kwam men in een - op het oog dunbevolktgebied in Kenya terecht, 5 uur rijden van Nairobi (Kenya is bijna 17 x Nederland en telt 25 miljoen inwoners).
Er waren hier geen medische voorzieningen.
Er was echter wel een kerk: de Presbyterian Church. Die kerk vormde de springplank voor het werk in de kliniek.
Dokter Rietkerk deed haar verhaal aan de hand van een diaserie. Ze benadrukte dat het werk in de zending geen privé-werk is. De motivatie om in Nederland en in Amerika over haar werk te vertellen is dat het goed is om over het werk van God te spreken en dat aan elkaar door te geven.
Dokter Rietkerk spreekt met Iiefde en overtuiging over het werk en over de mensen in Kenya. Dat ze er inmiddels helemaal is ingeburgerd bleek wel uit het feit dat ze het over 'onze tuin' had en over de zonsondergangen die je 'bij ons' ziet. En af en toe viel er een engels woord te beluisteren.
TeiWa Yesu De eerste medische voorziening was een hutje aan een zandweg. Je kon er zo doorheen kijken. Geen wonder dat dit uit medisch oogpunt en uit overwegingen van privacy niet de meest optimale voorziening was. Nu, 16 jaar later, staat er een kliniek met een team van ongeveer 50 personeelsleden.
Er zijn 50 bedden beschikbaar (10 in het ziekenhuis, 40 rond het centrale gebouw). Op deze medische post worden ongeveer 40.000 patiënten per jaar verzorgd. Belangrijker dan deze aantallen is de naam van de kliniek: Tei Wa Yesu (de barmhartigheid van de Here Jezus). Prachtig is het onderschrift bij het bord voor de kliniek: We treat, but God heals. Wij behandelen, maar God geeft de genezing.
Geloof uit het gehoor
Woord en daad zijn in het ziekenhuis nauw verweven. De dag in het ziekenhuis begint met een dagopening. Op die manier worden mensen in aanraking met het Evangelie gebracht. In het ziekenhuis is ook een evangeliste werkzaam, die met alle patiënten 'kontakten heeft. In de omgeving van het ziekenhuis worden door een aantal vrouwen bijbellessen georganiseerd (voor de kerkdiensten van de Presbyteriaanse kerk). Omdat de mensen meestal niet kunnen lezen of schrijven, komt het erop aan dat men de dingen leert te onthouden. Het geloof is er echt uit het gehoor ....
Meer dan alleen medische behandeling
Voor een bezoek aan de polikliniek trekken de mensen in Kenya een dag uit. De dag wordt ook gebruikt om elkaar te ontmoeten; het ziekenhuis heeft ook een sociale funktie. Men zit niet op de klok te kijken of de dokter wel op tijd komt. (Datzelfde geldt overigens ook voor kerkdiensten en bijbelstudies, waar men niet op een uur meer of minder kijkt).
Voor de noodzakelijke medische zorg zijn o.a. een arts, verpleegkundigen, een laborante en een apothekersassistente beschikbaar. Wat in deze omgeving echter van bijzonder groot belang is, is het geven van gezondheidsvoorlichting.
Een ziekenhuis is uiteraard bedoeld voor medische behandelingen, maar daar moet het niet bij blijven, "anders is het dweilen met de kraan open." De mensen moeten leren om zélf hun problemen op te lossen.
Zo leren jonge moeders om zélf pap te koken voor hun baby. Zou het ziekenhuis dat voor hen doen, dan valt men thuis al gauw weer terug in het oude patroon.
De accommodatie in het ziekenhuis is eenvoudig. De mensen nemen hun eigen linnengoed mee en hun eigen voeding. Dat past bij het gebruikelijke patroon in Kenya en beperkt bovendien de kosten voor de medische zorg enorm; men betaalt slechts 30 cent per nacht.
Inmiddels heeft dokter Rietkerk afscheid genomen van het werk in Kenya; ze wordt tijdelijk vervangen door een artsen-echtpaar, dat in Vendaland heeft gewerkt (fam. Helms) en daarna een jaar door een pas afgestudeerde arts, Marjolein Rebel uit Leiden. Het zoeken is nog naar meer definitieve
vervanging.
Eritrea
In 1976 brak het werk in Eritrea bij de handen af. Vanwege het politieke geweid moesten Greet Rietkerk en Corrie van Galen dit land verlaten. En dan het wonder: in 1994 wordt ze gevraagd om hier het werk te hervatten. De afgesloten weg in 1976 werd door de Here opnieuw geopend. In het voorjaar van 1995 hoopt dokter Rietkerk weer aan het werk te kunnen gaan in hetzelfde dorp dat ze bijna 20 jaar geleden achter moest laten.
Wat is Eritrea voor een land? Het heeft een bewogen politieke geschiedenis.
Eritrea was een Italiaanse kolonie en werd na de Tweede Wereldoorlog geannexeerd door Ethiopië. Na de val van koning Haile Selassie in 1972 brak een strijd om de onafhankelijkheid los.
Het toenmalige communistische bewind van Ethiopië en de onafhankelijkheidsstrijders van Eritrea waren jarenlang in een bloedige oorlog verwikkeld.
Na de val van het communistische bewind in Ethiopië werd Eritrea zelfstandig (24 mei 1993). Het land heeft een oppervlakte van 3 x Nederland en telt 3 '12 miljoen inwoners. De helft van de bevolking is lid van de koptische kerk, de andere helft is moslim.
Er zijn slechts 70 artsen. Medische hulp vanuit het buitenland is in dit slecht toegankelijke gebied dus zeker geen luxe.
Een verwoest land
De dia's van Eritrea lieten een indrukwekkend landschap zien met enorme hoogteverschillen (het dorp waar dokter Rietkerk gaat werken ligt halverwege de zee en de hoofdstad Asmara; een hoogteverschil van 2000 meter): Het is een land van nomaden, die alles per kameel vervoeren; het is alsof Abraham, Isaäk en Jakob herleven. De 9 stammen die Eritrea bevolken kennen ieder hun eigen prachtige klederdracht.
Voor toeristen moet dit een aantrekkelijk gebied zijn ....
Helaas: de oorlog heeft een verwoestende werking gehad op het land. Zo was er landbouw (graan) mogelijk door middel van terrassen, maar door de taktiek van de verschroeide aarde zijn veel terrassen verloren gegaan.
De gevolgen van de burgeroorlog zijn ook rond het ziekenhuis zichtbaar. Het gebouw lag aan het eind van de oorlog volledig in puin; een mooie en stevige gebouwde kliniek was volledig dakloos geworden. Het vuil van de oorlog ligt op een aantal plaatsen een meter hoog. De zieken liggen nu in de plaatselijke kerk, het woonhuis is de polikliniek geworden. Vooral TBC is een veel voorkomend gezondheidsprobleem in Eritrea. Het dorp waar dokter Rietkerk hoopt te gaan werken telt voor 80 á 90% moslims. Opmerkelijk is dat zo'n dorp een christen-arts vraagt om terug te komen. "Wanneer beginnen jullie weer met je werk?" was een vraag die ze steeds te horen kreeg tijdens een oriënterend bezoek in het afgelopen najaar. Het bereiken van moslims met het Evangelie is moeilijk. "We moeten trouw ons werk doen en erop vertrouwen dat de Here het verdere werk doet," aldus dokter Rietkerk.
Gebed
Het zal duidelijk zijn: zulk werk in primitieve omstandigheden doe je niet 'zomaar'. De inleiding van dokter Rietkerk was een voortdurend getuigenis van een arts die haar werk in dienst stelt van de medemensen en van de levende Heer, wáár ze ook geroepenwordt.
Voor de aanwezigen op de zendingsavond in Den Helder was het bemoedigend om op zo'n manier te zien hoe het geloof 'handen en voeten' krijgt.
Daarbij mag Greet Rietkerk zich ook in Eritrea gesteund weten door een biddend thuisfront in Nederland. "Het is fijn als u voor ons werk bidt om het goed op te kunnen zetten," aldus dokter Rietkerk.
Voor meer informatie: Stichting Zendings Thuisfront Holland; sekretariaat: Mevrouw P.J. Clement-Bos, Kyftenbeltlaan 2, 3871 BD HOEVELAKEN, tel.03495-34396 Penningmeester/administratie: Mevrouw N.P.M. Rietkerk-Kroon, Gladiolenstraat 56,2161 KP Lisse, tel. 02521-
12140.
Bank: AMRO-bank Lisse, rek.nr.4302.35.038; Postbank: rek.nr. 3186402; beide t.n.v. St. Zendings Thuisfront Holland te Lisse.