Met volharding lopen
1995-01-27
"Daarom dan, laten ook wij, nu wij zulk een grote wolk van getuigen rondom ons hebben, afleggen alle last en de zonde, die ons zo licht in de weg staat, en met volharding de wedloop lopen, die vóór ons ligt. Laat ons oog daarbij (alleen) gericht zijn op Jezus, de leidsman en voleinder des geloofs ... " (Hebr. 12:1,2a) - Jaargang 39
- nummer 2
Het is heel goed mogelijk, dat de geadresseerden van de brief aan de Hebreeën te zoeken zijn in Jeruzalem, en wel met name in de kring der voormalige priesters (zie b.v. Hand. 6:7). Als dat waar is, wordt niet alleen duidelijk, waarom in deze brief zo vaak verwezen wordt naar de O.T.ische offercultus, maar ook hoe deze mensen, misschien wel tengevolge van maatschappelijke druk, aan het twijfelen geraakt zijn en de strijd dreigen op te geven (zie b.v. Hfdst. 5:11-6:8). Vandaar dan ook de opwekking tot volharding, die wordt geïllustreerd met het beeld van een hardloopwedstrijd.
Niet 'ik', maar 'wij'
Een eerste belangrijk punt is dit: bij een hardloopwedstrijd gaat het meestal om de individuele loper. Dat individualisme wordt in Hebr. 12:1 en 2a geëlimineerd door het 'wij' en 'ons'.
Het gaat dus niet in de eerste plaats om een persoonlijke overwinning (hoe belangrijk die overigens ook mag zijn!) maar om de gemeente van Jezus Christus.
Dat betekent, dat elke concurrentiegedachte hier uitgesloten moet worden.
Het gaat vooral om een 'teamgeest', waarin men samen de wedstrijd uitloopt.
Er spelen verschillende motieven in mee, die ik in het kort noem: Ten eerste: Zoals er in de sportwereld veelal sprake is van selectie, is er t.a.v. de 'geloofs-Ioop' sprake van electie, uit(ver)kiezing, maar anders dan in de sportwereld, waar selectie plaatsvindt op grond van prestatie, is de electie een kwestie van voorrecht, van genade.
Een tweede motief is dat van de volharding, de duurzaamheid; het gaat kennelijk niet om een 'korte-baanwedstrijd' maar om een 'duurloop', geen sprint-afstand, maar een marathon: daarbij valt het accent op het uithoudingsvermogen, op het aanspreken van de laatste reserves.
Als derde motief noem ik kort: Uitvallen: Er zijn helaas èn in de Schrift èn in onze eigen omgeving voorbeelden te over van mensen, die eens vol goede moed begonnen zijn, maar het niet hebben volgehouden. Vooral de kerk van vandaag heeft nogal wat uitvallers.
Uitgebreid spreekt de-tekst over middelen om de prestaties te vergroten.
Afleggen van alle last en van de zonde
In de sport kende men toentertijd (en nu nog wel) methoden om tot grotere prestaties te komen, o.a. training en massage met olie en ook het zich onthouden van allerlei ger,otmiddelen.
Maar het allerbelangrijkste is natuurlijk, dat de loper geen belemmeringen ondervindt in b.V. een extra zware last, die hij mee zou moeten dragen. In de tekst gaat het in dit verband over het afleggen van zo'n last. Velen gaan, ook vandaag nog, gebogen onder allerlei lasten: traditie, wettische en eigenwillige godsdienst, het stellen van voorwaarden, die Gods Woord niet kent. Men bedoelt het soms wel goed en is bang voor oppervlakkigheid, maar intussen komt men geen stap vooruit!
Onder zulke lasten rekent de tekst dan met name de zonde. Daarvan wordt gezegd, dat ze ons zo gemakkelijk in de weg staat. In het grieks wordt hiervoor een woord gebruikt, wat vooral doet denken aan een lang gewaad, dat zich gemakkelijk om de benen van de loper kan heen draaien en zo het lopen sterk kan belemmeren. Het gaat daarbij dus niet alleen om een passieve hindernis, maar vooral ook om een actieve belemmering! De zonde doet de loper (= de gelovige) het doel uit het oog verliezen en leidt hem buiten de baan. Daarom is het van groot belang, ja, van levensbelang de zonde te bestrijden, te vermijden en te belijden.
Zulk een wolk van getuigen
Met die getuigen zijn in de beeldspraak van onze tekst bedoeld de vele toeschouwers in het stadion, die met spanning het verloop van de wedstrijd volgen, maar ze zijn wel meer dan alleen maar toekijkers op de publieke tribune. Ze zijn veeleer de 'veteranen', d.W.Z.de mensen, die zelf ook eens de loopbaan hebben gelopen. Niet voor niets heten ze hier 'getuigen', een woord waarmee later ook de martelaren werden aangeduid.
In het vorige hoofdstuk zijn er velen genoemd. Sommigen werden daar ten voeten uit getekend, anderen slechts met een enkele lijn. Van weer anderen werden niet eens meer de namen genoemd, maar alleen nog de daden, die in het geloof verricht waren.
Deze wolk van getuigen wordt hier ongetwijfeld genoemd ter bemoediging van de lopers in de baan. Die getuigen hebben het ook niet gemakkelijk gehad. Dezelfde moeilijkheden en beproevingen, die hedendaagse lopers kennen, kenden zij ook. Allerlei tegenkrachten van enorme afmeting zijn er in hun leven geweest en daarom acht de schrijver van deze brief het gewenst er op te wijzen, dat zijn lezers zich echt niet hoeven te beklagen als zouden zij de enigen zijn, die het moeilijk hebben. Van een tenbloede-
toe-weerstand-bieden (vs. 4) is tot dusver voor de lezers geen sprake geweest.
Maar het is geen hopeloze strijd noch voor de getuigen, noch voor de lezers toen, noch voor de lezers nu. Het hele 11e hoofdstuk vormt het onweerlegbaar bewijs, dat de eindstreep niet slechts moet, maar ook kan worden gehaald. En dat is toch wel buitengewoon bemoedigend.
Het oog gericht op Jezus
De lopers in de wedstrijd baan plachten in de toenmalige wedstrijden hun kracht vooral te putten uit het zien van de overwinningskrans, die bij de finish zichtbaar klaar lag. Hier wordt een andere weg gewezen: Zien op Jezus!
Daarmee wordt meer bedoeld dan dat Jezus ons in Zijn strijd en overwinning tot een lichtend voorbeeld zou zijn, waarin we Hem moeten navolgen. Hij wordt hier genoemd Leidsman en Voleinder van het geloof. Dat betekent, dat Hij de gelovigen in de wedstrijdbaan brengt en ze voortleidt, maar hen ook de eindstreep doet bereiken. Wie in levende gemeenschap met Hem blijft, die zal niet uitvallen. Hij leidt hem naar het doel! Zien op jezelf brengt geen uitkomst. Alleen maar zien op je eigen zonden, leidt tot je blind staren. Wie ziet op Jezus Christus, de Leidsman en Voleinder des geloofs bereikt de eindstreep.