Haantje de voorste
1995-03-24
In de hal van de Eben Haëzerschool in Den Helder is een gebrandschilderd raam aangebracht.- Jaargang 39
- nummer 6
"Laat de kinderkens tot Mij komen"
luidt de tekst op dit raam. De tekst typeert de opdracht voor het christelijk onderwijs. Deze week is er echter geen school: het is voorjaarsvakantie.
Toch is de tekst ook nu van toepassing. Deze week wordt hier een Vakantiebijbelschooi gehouden.
De VBS-aktiviteiten zijn in de loop der jaren in Den Helder traditie geworden.
AI15 jaar werken leden van de Christelijke Gereformeerde kerk en de Nederlands Gereformeerde kerk nauw samen bij deze vorm van kinderevangelisatie.
In de afgelopen jaren zijn er ook leden van andere kerken bij betrokken geraakt. In de voorjaarsvakantie werden binnen de gemeentegrenzen van Den Helder twee vakantiebijbelscholen gehouden: één in de nieuwbouwwijk Julianadorp en één aan de rand van het centrum van Den Helder. Het thema in Den Helder is dit jaar 'Haantje de Voorste'. Drie geschiedenissen uit het leven van Petrus lopen als een rode draad door de verhalen die aan de kinderen worden verteld (Petrus loopt over het water, het verhaal van de voetwassing en Pertus tijdens Pinksteren). Verder wordt er veel gezongen, er worden 'werkjes' gemaakt, er is poppenkast en als top-attraktie zijn er vandaag ook nog pannekoeken.
Jong geleerd. oud gedaan
Voordat de VBS begint komen de ongeveer 25 medewerkers in een ruimte van de school bij elkaar. Onder hen zijn mensen die al vanaf het begin bij de VBS-aktiviteiten betrokken waren.
Er zijn ook nieuwe medewerkers aanwezig.
Een verheugend feit is de aanwezigheid van een paar tieners. Enkele jaren geleden bezochten ze zelf de VBS, nu zijn ze medewerker. Voor hen geldt: 'jong geleerd, oud gedaan'.
Er wordt begonnen met het zingen van een aantal liederen. Vervolgens is er een meditatie, verzorgd door een gemeentelid.
Daarna wordt het werk van deze ochtend in gebed aan de Here opgedragen. En dan is het de hoogste tijd voor de voorbereidingen voor deze ochtend.
Storm
Buiten stormt het. Windkracht 9 door de straten van Den Helder. De eerste dakpannen liggen al in de tuinen. De regen striemt daken, bomen en mensen.
Zouden de kinderen de oversteek naar de school wagen? De eersten zijn al binnen. In de gang ruikt het naar vochtige jassen. Wonderlijk, dat zo'n geur je aan je eigen schooltijd doet herinneren. Niet voor niets wordt wel gezegd dat de geur het sterkste zintuig is. Om 10 uur is het tijd om te beginnen.
De organisatie heeft bijna 130 kinderen geteld. Het is moeilijk om in de ontmoetingsruimte van de school nog een plekje te vinden. Er wordt gezongen, onder begeleiding van 3 gitaren. Voor kinderen die kunnen lezen wordt de tekst met behulp van een overhead-projector zichtbaar gemaakt.
Vooral de liederen met gebaren doen het goed. 'Jezus houdt van alle kind'ren', 'Bewaar je oog', 'Lees je Bijbel, bidt elke dag'.
Pannekoek
"Het zit weer helemaal vol", zegt juf Inge. "Jullie zijn toch niet voor de pannekoek gekomen?" "Jaaaaa!"
roepen tientallen kinderen. "Ik vind het best gemeen", gaat ze verder.
"Wij mogen geen pannekoek. Daarom heb ik hier een collectezak. Daar mogen jullie geld in doen. Dan kunnen wij straks chinees gaan eten." "Nee!"
wordt er geroepen. De meeste kinderen weten wel waar de collecte voor bedoeld is. Het geld gaat naar een project van Dorcas voor straatkinderen in Kenya.
Juf Inge gaat verder. Het is even moeilijk om de rust onder deze grote groep kinderen te bewaren. Daar heeft ze echter iets op gevonden: een als luidspreker. Het gaat Inge goed af. Je zou denken dat ze als onderwijzeres werkzaam is. "Welke kinderen zitten hier op de Eben Haëzerschool?" Ongeveer de helft van de kinderen steekt de vinger in de lucht. "En op de Jac. P.
Thijsse?" Weer gaat een aantal handen de lucht in. "En op de Drietand?"
Opnieuw een aantal vingers. Uiteindelijk blijken de kinderen uit 8 basisscholen afkomstig te zijn. Wel blijkt de eigen school en de eigen buurt de meeste invloed te hebben op de opkomst.
Vervolgens is het tijd voor gebed.
Na het gebed zegt een kind: "Die meester had zijn ogen niet dicht!" Er wordt hier dus wel op de aanwezigen gelet. ... Nadat er nog een lied is gezongen verlaten de jongste kinderen de ontmoetingsruimte van de school.
Ze gaan in een lokaal hun 'werkje' maken.
Pinksterfeest
Er wordt opnieuw een lied gezongen.
'Door de kracht van de Heilige Geest.' Dat lied vormt de inleiding op de vertelling van vanmorgen. Wat is de Heilige Geest? Een moeilijke opdracht voor meester Jan. "Een soort engel, die bij de Here God woont", zegt één van de kinderen. Daarna speelt meester Jan in op de situatie van vanmorgen.
"Hoe ben je hier vanmorgen naar toe gekomen? En woei het hard? Liep je tegen de wind in of liep je met de wind mee?" Daarna laat meester Jan zien hoe het loopt tegen de wind in en met de wind mee. Als je met de wind mee loopt, gaat het bijna vanzelf: de wind duwt je naar school. "En kun je de wind zien?" vraagt meester Jan.
Nee, de wind kun je niet zien. Toch is die wind er wel. Zo iS het ook met de Heilige Geest. Je kunt Hem niet zien, maar Hij is er wel. Daarna wordt de geschiedenis van de uitstorting van de Heilige Geest verteld: het Pinksterfeest.
De mensen die daar waren hoorden een geluid. Precies wat je nu hoort. Luister maar: de wind ....
En toen gebeurde er iets heel vreemds. De mensen die in Jeruzalem waren spraken allemaal verschillende talen. Daarna gaat meester Jan over in het engels. Het levert veel gelach op.
Niemand verstaat hem, op één jongen na. Hij blijkt in Amerika te zijn opgegroeid.
Vervolgens vertelt meester Jan iets in het frans. Opnieuw gelach.
Deze boodschap wordt echt door niemand begrepen. Maar in Jeruzalem ging het heel anders. Iedereen kon Petrus en de andere leerlingen van Jezus verstaan. Stel je voor, dat hier mensen uit Frankrijk en uit Engeland en uit Rusland er uit Afrika zaten en iedereen praatte in zijn eigen taal en toch konden we elkaar gewoon ver staan Dat kwam door de kracht van de Heilige Geest. Je kunt Hem niet zien, maar Hij is er toch. Dat had de Here Jezus beloofd. Sommige mensen snappen het niet. Ze denken dat petrus een borreltje op heeft. Maar dan springt Petrus naar voren. Hij is wéér Haantje de Voorste. Hij duwt de mensen opzij en vertelt over de Here Jezus.
Meester Jan vraagt waar het gisteren over ging. Iemand zegt: "Over schoenen poetsen." Het ging dus voetwassing, over het dienen van elkaar.
De vorige twee dagen was Petrus haantje de voorste geweest, maar nu was het toch anders. Hij wilde niet zelf het belangrijkste zijn, hij wilde de Here Jezus dienen. Dat kwam door de kracht van de Heilige Geest.
Tekst
Zoals gewoonlijk tijdens de VBS wordt er ook dit jaar een tekst uit de Bijbel geleerd. Een gedeelte van de tekst is omgedraaid, een ander gedeelte toont de resterende gedeelten van de tekst.
Wie kent die tekst nog? vraagt juf Anjo.
Vingers gaan omhoog. Martijn weet de 'tekst feilloos op te zeggen. "Wie in Mij blijft gelijk ik in Hem, die draagt veel vrucht, want zonder Mij kunt Gij niets doen." Waar de tekst in de Bijbel te vinden is, wordt er direkt achteraan opgezegd: Johannes 15: 5b. Juf Anjo legt nog een keer uit wat er met die zin uit de Bijbel wordt bedoeld. Daarna worden alle platen omgedraaid en moet de tekst opnieuw, en nu zonder enig hulpmiddel, worden opgezegd.
Het lukt helemaal. Een applaus is het gevolg.
Duif en mobile
Ik loop even naar een lokaal waar de jongere kinderen bezig zijn. Er zijn duiven geknipt; de voor- en achterkant moeten op elkaar worden geplakt. Eén van de kinderen heeft het verkeerd gedaan: de duif heeft nu twee koppen en twee staarten. Hij moet er zelf om lachen.
"Wat hebben jullie gemaakt?" "Een duif." "En waarom hebben jullie een duif gemaakt?" "Dat weet ik niet. We hebben het verhaal nog niet gehoord."
In een ander lokaal maken iets oudere kinderen een mobile met teksten uit de Bijbel. Ik dacht overigens dat het een chinees hoedje was, maar word direkt op deze fout gecorrigeerd.
De tekst moet aan de achterkant van het bijpassende plaatje geplakt worden.
Ieder plaatje heeft een andere vorm en de bijpassende tekst heeft dezelfde vorm. Ik vraag wat een bepaald plaatje voorstelt. "Dat is het graf van Jezus." Daarna vraag ik hoe de kinderen weten welke tekst bij het plaatje hoort. "Zie je dat aan de vorm?" Het blijkt een domme vraag te zijn. "Nee stommerd, dat zie je toch aan de tekst. Deze tekst gaat over hetgraf!"
Ik ben weer niet slim genoeg ....
Jongste kinderen
Om het verhaal van Pinksteren aan de jongste kinderen te vertellen, lijkt me niet eenvoudig. Maar eerst moet er orde op zaken worden gesteld. Juf Inge zegt: "Pak je sleuteltje, draai je mond op slot en doe het sleuteltje in je broekzak!" Alle kinderen voeren de opdracht uit. Daarna is het opeens wonderbaarlijk stil .... Dan vertelt juf Mary de geschiedenis van Pinksteren.
De kinderen mogen in hun hand blazen en ook nog tegen de mobiles in de ontmoetingsruimte. Inderdaad, je ziet de wind niet, maar hij is er wel. Zo is het ook met de Heilige Geest. Die was ons door de Here Jezus beloofd toen Hij naar de hemel ging. De Heilige Geest helpt ons, nu de Here Jezus in de hemel is.
Poppenkast
Iedere ochtend wordt gezamenlijk afgesloten in de ontmoetingsruimte.
Voor deze laatste ochtend zijn de vaders en moeders uitgenodigd; een 40-tal ouders heeft aan deze oproep gehoor gegeven. Het liedje 'Er kan nog meer bij' is voor dit moment niet meer van toepassing .....
Het is de hoogste tijd voor ..... de poppenkast!
Alle kinderen roepen: "Poppenkast!
Poppenkast!" Inderdaad, dat favoriete onderdeel komt nog, maar eerst iets anders. Alle groepen hebben liedjes gemaakt over hun belevenissen in de afgelopen dagen. Iedere groep presenteert zijn eigen resultaat.
Het leek me een moeilijke opdracht, maar er zijn prachtige resultaten bij.
Uiteraard heeft ook het rap-ritme hier een ingang gevonden. In de meeste liedjes komt ook een pannekoek naar voren. Die komt straks, dat is nog even afwachten. Er was ook geld ingezameld.
Juf Boukje heeft voor iedere rijksdaalder een gezicht getekend. Er hangen veel gezichten: voor de zwerfkinderen in Nairobi werd f 300,= ingezameld.
Natuurlijk wordt er ook weer gezongen. Het lied 'Door de kracht van de Heilige Geest' is inmiddels voor iedereen bekend.
Daarna is er dan toch echt de poppenkast.
Twee medewerkers hebben zich achter de coulissen verstopt. Tijdens de poppenkast komen zowel serieuze als gekscherende opmerkingen naar voren. Af en toe wordt er geklapt als de kinderen een bepaald thema maar al te goed herkennen. Eendialooq uit de poppenkast: "En wisten jullie dat meester Jan een dominee is?" "Nee!"
"Ja hoor, een échte dominee!" "Ik geloof er niks van!" "Ja hoor, het is toch echt waar!" De poppenkast eindigt met "Tot volgend jaar!" Een daverend applaus vanuit de zaal is het gevolg.
Ze worden er niet slechter van ....
Een vakantiebijbelsehooi kent altijd vaste patronen. Eén daarvan is de verrassingsplaats. Enkele plaatsen zijn uitverkoren, wie daar zit ('2e rij, 6e plaats van links') krijgt een klein kadootje.
Je weet maar nooit.. ..
Ook de tekst moet nog een keer in zijn geheel worden opgezegd. Het is geen gemakkelijke tekst, maar hij wordt nu zonder voorbeeld in één keer opgezegd.
"Dat ze dát erin hebben gekregen!"
zegt een moeder.
Alle kinderen krijgen een boekje mee, met de tekst en de liederen die ze in de afgelopen week hebben geleerd.
Ook zit er een uitnodiging in voor de afsluitingsdienst, overmorgen.
Daarna is het tijd voor de......pannekoek!
De geur was al een paar minuten merkbaar in de ontmoetingsruimte.
Een aantal leden van de beide kerken is gisteravond en vanmorgen stevig aan het bakken geweest.. ... De kinderen gaan de lokalen in. Opeens hoor je weinig woorden meer, niemand loopt meer rond. Als katten muizen, mauwen ze immers niet.
De ouders krijgen koffie-mét in een andere ruimte van de school. Ik vraag aan een moeder waarom ze haar kinderen naar de VBS heeft gebracht.
"Och, het kan geen kwaad. Ze worden er niet slechter van."
Afsluiting
De afsluitingsdienst van de Vakantiebijbelsehooi wordt beurtelings in één van beide kerken (NGK/CGK) gehouden.
Deze keer is het de beurt aan de Christelijke Gereformeerde kerk. Op zondagmiddag is het nieuwe kerkgebouw 't Kruisanker (gelegen in dezelfde wijk als de school) tot de laatste plaats bezet. De kinderen vertellen zelf wat ze de afgelopen week gehoord en gezien hebben. Ds. H.P. Brandsma houdt een korte preek over Petrus en de Heilige Geest.
Tot mijn verbazing is de moeder van afgelopen vrijdag er ook weer. Ze wordt er vast niet slechter van.....