De zorgvragende mens en het beeld Gods
1995-03-24
Enkele vooropmerkingen - Jaargang 39
- nummer 6
1. Op de komende jaarvergadering van Opbouw hoop ik te spreken over de vraag in hoever het geloof in de mens als beeld Gods van invloed is op de aard en de kwaliteit van de zorg aan en voor de gehandicapte mens.
Hoewel ik vooral aandacht zal vragen voor de zorg aan en voor de gehandicapte mens zoals we die 'op straat' tegenkomen, kunnen we, juist met het oog op de mens als beeld Gods, niet voorbij gaan aan de problematiek van de grenzen aan de zorgverlening.
2. Het zorgbeleid, zoals in ons land door de Overheid geformuleerd, is vooral gericht op het voorkomen van ziekten en handicaps. De basis van dit beleid wordt gevormd door een gezondheidsmodel waarin de gezondheid van de bevolking vooral bepaald wordt door erfelijke factoren, gedragspatronen en arbeidsen maatschappelijke verhoudingen.
3. De uitwerking van dit beleid komt steeds meer onder invloed te staan van een maatschappelijke ideologie die bestaat zowel uit de ideologie van de 'gezonde mens' als uit de ideologie van de autonomie ontwikkeling van wetenschap en technologie.
4. Indien wij spreken over de mens als beeld Gods, hoe gehandicapt deze mens ook moge zijn, dan hebben wij het niet over het tekort maar over de mogelijkheden die dit mensenkind heeft meegekregen.
Als beeld Gods heeft de mens, ook als hij zwaar gehandicapt.is recht op beschermwaardigheid, omdat hij als beeld Gods unieke waarde heeft.
De mens is in zijn religiositeit een antwoordende mens en daarin wordt hem ook een zekere verantwoordelijkheid toegekend. Tegelijkertijd betekent het beeld - Gods - zijn van de mens de oproep om navolgers van Hem te zijn, beelddrager van Hem die Liefde en Barmhartigheid is.
5. Daarom is zorgverlening meer dan voeden, wassen en kleden, maar primair het scheppen van voorwaarden waardoor de gehandicapte mens kan functioneren ats volwaardig mens in de samenleving. Als mens die recht heeft om er te zijn met zijn handicap. Want hij is als mens met mogelijkheden, naar Gods beeld geschapen en niet als een mens met een tekort. Daarom recht op onderwijs, arbeid en wonen.
6. Bestaat er zo iets als christelijke barmhartigheid en wat betekent dat dan? Leidt dat dan tot een andere zorgverlening?
7. De grens van de zorgverlening wordt ·dan bereikt indien mede' door 'natuurlijke wetten' de mens niet meer een antwoordende mens kan zijn of nimmer is geweest. Dan bestaat met name de zorgverlening uit het banen van de weg van de gehandicapte mens naar zijn Schepper ook als het een gehandicapt kind van ongelovige ouders betreft.
8. Indien we in de zorg uitgaan van de mens als beeld Gods zullen we niet door geavanceerde technieken het leven van zwaar gehandicapte en zwaar dementerende mensen willen behouden. Met name christelijke zorgverlening is, omdat de mens beeld Gods is, zowel prolife als pro-death.