Na ons de zondvloed
1995-04-21
Ergens in een hoekje van het heelal, in het planetenstelsel van de zon, draait een heel bijzonder bolletje zijn rondje.- Jaargang 39
- nummer 8
Het bijzondere van het bolletje zit niet in de rondjes die het draait en ook niet in de draaiing om zijn eigen as. Bijzonder zijn de kolen, de olie en het gas in het bolletje. Bijzonder is ook de deken van dampen en gassen die het bolletje omgeeft. Bijzonder is de aangename temperatuur aan het oppervlak van het bolletje. Precies goed voor planten, dieren en mensen en die wonen er dan ook in overvloed. Dat maakt het bolletje zelfs zeer bijzonder.
Voor zover we weten zijn er geen andere bolletjes met zo'n prettig klimaat en zoveel leven. Ten slotte, maar nu wordt het al een stuk minder bijzonder, moeten we ook nog vermelden dat op het bolletje zojuist een grote conferentie is afgesloten. Die ging over het klimaat.
In het weekend voor Pasen werd de grote klimaatconferentie in Berlijn afgesloten. De conferentie ging over wat we het broeikaseffect noemen. Dat woord is in de afgelopen maanden het synoniem geworden van hoge waterstanden, zompige dijken, evacuatieen schadevergoedingsellende. En inderdaad, er lijkt een verband te bestaan tusen het broeikaseffect en de hoogte van het water in onze rivieren.
Doordat de mensheid kolen, olie en gas uit de grond haalt en verbrandt, waarbij het gasvormige kooldioxide ontstaat, wordt de natuurlijke broeikaswerking van de dampkring verstoord.
Daardoor stijgt de temperatuur.
De rest volgt dan vanzelf: smeltende ijsmassa's, hogere zeewaterspiegels en meer neerslag. West-Europa heeft in de afgelopen tijd geroken aan de mogelijke gevolgen van een klimaatverandering en dat heeft wel resultaat gehad. Niet de dringende vraag van de platte koraaleilandjes in de Stille Oceaan, maar de bescheiden watersnood in West-
Europa heeft het broeikaseffect tot een serieus politiek probleem ve~heven.
Energiebesparing
Overigens is het verband tussen het broeikaseffect en de toenemende wateroverlast in Europa of elders in de wereld nog allerminst aangetoond. En dat maakt die klimaatconferentie in Berlijn tot een merkwaardig schouwspel.
De Verenigde Staten, Japan, Australië en Canada, landen die het voorlopig worst zal wezen of de zeespiegel stijgt of niet, voelen er niets voor om iets tegen die klimaatverandering te doen. Want dat kan eigenlijk maar op één manier: het gebruik van olie, kolen en gas moet drastisch omlaag.
En dat gaat geld kosten. Of eigenlijk: dat is strijdig met de collectieve jacht op welvaart en materiële rijkdom. Economische groei is - in elk geval voorlopig - direct in strijd met energiebesparing.
West-Europa speelde in Berlijn een heldenrol door één of twee procent reductie voor te stellen, maar eigenlijk stelt dat niets voor. Als we echt iets aan het broeikaseffect willen doen, is vermindering van het energieverbruik met twintig procent echt nog maar het begin. En dat betekent, akelig dicht bij huis: mijn volgende auto twintig procent zuiniger dan de huidige, twintig procent korter onder de douche, twintig procent minder stoken en twintig procent meer geld uitgeven aan isolatie en aan energiebronnen die we tot nu toe 'niet rendabel' vinden: wind- en zonne-energie, waterkracht en biomassa.
Kortom: twintig procent minder luxe. Het beloofde een moeizame conferentie te worden en dat werd het. De slotverklaring was nietszeggend en vaag. De tegenstanders van maatregelen willen pas in actie komen als bewezen is dat de uitstoot van kooldioxide iets met het klimaat te maken heeft. Natuurl ijk is dat een grote, doorzichtige smoes. Het punt is dat de meeste westerse politici het helemaal niet erg vinden dat de zeespiegel stijgt. We evacueren gewoon een paar eilandjes in de Stille Oceaan, bouwen hier en daar wat waterwerken en verhogen de dijken in Nederland. Misschien is het zelfs wel prettig, een paar graden meer .... En na ons de zondvloed.
Lievelingsplaneet
De aarde is in het grote heelal een unieke planeet. Grote hoeveelheden koolstofdioxide uit de atmosfeer zijn ingevangen in de aardkorst, in de vorm van kolen, olie en gas. Daardoor bevat de dampkring precies zoveel broeikasgassen dat het klimaat leefbaar is. Zoiets komt nergens anders voor. Andere planeten zijn ót verschrikkelijk koud, ót verzengend heet.
Christenen zien in dat bijzondere evenwicht de uiterste zorg van God Zelf. Hij was het die die fysica bedacht, die de optimale samenstelling van de dampkring berekende, die grote hoeveelheden koolstof in de aardlagen van Zijn lievelinqsplaneet verborg en zo de voorwaarden schiep voor het leven dat Hij in petto had. En daarom is het vreemd dat uitgerekend de naties die zichzelf christelijk noemen, of wier cultuur tenminste geworteld is in het christendom, zich het felst verzetten tegen de plannen om dat fraaie evenwicht te respecteren. Dat geeft te denken en het bewijst wat we al lang wisten: christelijke naties bestaan niet.