Voor of tegen
1995-04-21
"Luister", zei hij en stond op. Hij zette een glas net iets te hard neer op het tafelblad, maar zijn stem was rustig, kalmerend, passend bij een diplomaat.- Jaargang 39
- nummer 8
"Luister, waar of niet waar, recht of onrecht, voor of tegen, zo eenvoudig zit het leven niet in elkaar. Pubers zoeken naar waarheid en dichters en dromers.
Soldaten sterven er blindelings voor, het volk schreeuwt erover, maar iemand die een beetje heeft leren nadenken, die kan met die absolute begrippen geen kant meer op. Als iedereen open was en genuanceerd, dan hadden we al deze ellende niet gehad."
Zij zei niets. Ze huilde. Wat zou ze zeggen?
Zijn dromen bedrog? Nee, in dit geval niet. Haar nachtmerrie was werkelijkheid geworden.
Hij deed een stap naar haar toe en legde een hand op haar hoofd, maar ze dook opzij en hij ging maar weer zitten.
"Wat wil je?" vroeg hij nu koel. "Ik ben moe, jij bent moe en overstuur, laten we gaan slapen."
Opeens vond ze woorden. "Slapen?"
riep ze schor. "Ik zou niet gaan slapen als ik jou was. Blijf bezig, blijf belangrijk, geef je vooral niet over aan iets zo passiefs als de slaap. Want dan komt het echte naar boven, niet de redenaties maar de waarheid."
"Maar lieve schat, je doet alsof ik iets vreselijks gedaan heb. Ik heb gedaan wat ik kon."
"Nee", wierp ze tegen en keek hem nu aan met haar bleke gezicht. "Je kon ja zeggen, je kon nee zeggen. Wat heb je gezegd?"
"Geen ja en geen nee, dat zei ik toch,"
antwoordde hij geduldig alsof hij tegen een kind sprak. "Jij praat jezelf iets aan.
Jij overlaadt jezelf met schuldgevoelens en je probeert die mij ook aan te praten.
leder doet wat zijn hart hem ingeeft. "Ik oordeel niet over jou, ik oordeel niet over anderen, ik wil geen oordeel over mezelf. Wil je me soms dwingen tot jouw standpunt? Misschien heb je gelijk, maar misschien heb ik het ook en misschien had hij het ook en, wie weet, die hele groep schreeuwers ook. We hebben allemaal gelijk vanuit ons eigen gezichtspunt. Helaas moeten we samenleven, allemaal met onze eigen waarheden.
We moeten onszelf een beetje relativeren. Ik weet alles niet zo zeker.
Er is niet één waarheid."
..Weet je dat zeker?" vroeg ze prompt.
Hij glimlachte. "Bijna zeker. Maar zelfs al was er één waarheid, hoe zou je daar achter kunnen komen? Als je er al achter gekomen was, wat zou je dan de rest van je leven doen? Op die waarheid gaan zitten? Ik geloof dat de weg naar de waarheid belangrijker is dan de waarheid zelf."
Die woorden deden hem goed en hij zag dat zij ook een beètje ontspande. "Het klinkt zo sympathiek," zei ze mat, ..het klinkt zo vreedzaam, maar het is net zo goed een standpunt als ieder ander en het heeft net zo goed konsekwenties. Je kunt je niet verschuilen achter je eigen bescheidenheid. Er zijn momenten dat je moet kiezen. Niet kiezen is ook een keuze. Kies je niet voor dan kies je tegen."
"Is dat niet een beetje simpel?" vroeg hij.
..Ja, vreselijk simpel", ging ze door.
"En de konsekwenties?", vroeg hij weer.
"Ook simpel. Als je echt kiest, dan sta je ervoor, kome wat komen mag." .
"Dat kan heel wat zijn lieveling." .
Ze haalde diep adem en zei: "Ik geloof, dat is mijn geloof, ik geef het toe, ik geloof dat de waarheid, het recht, de onschuld het laatste woord hebben en overwinnen, hoe dan ook... uiteindelijk ...
en dat de leugen, het onrecht, de schuld .....
"Kom", zei hij en pakte haar hand, "we gaan slapen. Als jij gelijk hebt, dan zal de jodenkoning overwinnen."
"Maar hij is al dood", huilde ze, terwijl ze zich overeind liet helpen. "Je zei toch: hoe dan ook," suste hij. "Als de waarheid werkelijk een is en zo belangrijk, dan zal hij zelfs de dood de baas zijn, nietwaar?" "Gij zegt het", antwoordde ze.
1 Omdat dit artikel in het vorige nummer incompleet (het slot ontbrak) werd afgedrukt.
wordt het hier opnieuw gepubliceerd. Met excuses aan de schrijfster en lezers.